Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm Khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm Khóa Luận thì với đề tài Khóa luận: Một số nhận xét, đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này. 

3.1. NHỮNG MẶT LÀM ĐƯỢC

Với ý nghĩa bảo tồn di sản truyền thống và nét đẹp văn hóa trở về cội nguồn, lễ hội Tịch điền phục dựng thành công rực rỡ. Lễ hội Tịch điền được phục dựng từ năm 2009 cũng là lễ hội văn hóa tâm linh, hàm chứa sức sống, sự giàu có của văn hóa Việt Nam cùng các lễ hội khác được tổ chức vào dịp đầu xuân, thể hiện sự phong phú của kho tàng văn hóa dân tộc.

Trong những ngày diễn ra lễ hội, nắng vàng rượi như dát vàng trên những thửa ruộng „„Kim ngân điền‟‟. Người dân và du khách thập phương háo hức với cờ súy rợp trời. Những con trâu béo to khỏe, được vẽ hình với đủ màu sắc trên lưng như những tấm lụa :

Duy Tiên đồng đất mu rùa,

Ăn hạt thóc mùa tát nước quanh năm.

Câu ca dao buồn thưở trước vẫn được các bậc cao niên nhắc lại bằng cả những khó khăn trong ruộng đồng, trồng trọt. Thế nhưng, ngày nay vẫn còn đó những thửa ruộng „„ Kim ngân‟‟ tuy đất đai bị thu hẹp dành chỗ cho phát triển công nghiệp nhưng sản lượng lại tăng lên rõ rệt; từ chỗ 3,4 tấn/ha tăng lên 9 – 10 tấn. Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Hiện nay, nông nghiệp Hà Nam đã có nhiều khởi sắc, nhưng người nông dân chưa giàu, vẫn trăn trở trên những luống cày „„Kim ngân‟‟. Lễ hội Tịch điền không chỉ là câu chuyện vua đi cày – câu chuyện sau 1000 năm vẫn giữ nguyên giá trị lịch sử và tính nguyên nhân văn. Sâu xa hơn, đó là ngày hội của những người nông dân thời hiện đại – những ngời nông dân cày máy trên những thửa ruộng lớn. Cảnh „„con trâu đi trước‟‟ có lẽ chỉ là „„vang bóng một thời‟‟ của quá khứ. Lễ hội Tịch điền với người nông dân chí ít cũng giúp họ nhớ về chiếc cày tay, cái cuốc và các nông cụ thô sơ khác mà cha ông ta sử dụng… Họ đã nhớ về những câu hò,vè, ca dao và những điệu chầu văn. Đó là đường ăn, nết ở, là tâm hồn người đồng chiêm trũng.

Có thể khẳng định rằng, sau ba năm tổ chức lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, lễ hội đã đạt được những thành công to lớn, là một nét đặc sắc, nổi bật trong những lễ hội của tỉnh Hà Nam nói riêng và của cả nước nói chung. Thành công của lễ hội được tạo nên bởi nhiều yếu tố khác nhau, mỗi một yếu tố đều đóng vai trò hết sức quan trọng. Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn đã đạt được thành công so với các lễ hội khác trên đất nước ta, thành công đó được thể hiện trên nhiều phương diện. Đó là :

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được phục dựng, tổ chức vào đúng năm Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng 7, khóa X về vấn đề Tam nông (Nông nghiệp, nông dân, nông thôn) được ban hành và góp phần hiện thực hóa Nghị quyết Trung ương trong điều kiện CNH, HĐH đất nước. Trong lễ hội Tịch điền Đọi Sơn 2010, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cùng các vị lãnh đạo các bộ ngành Trung ương về dự và làm lễ cày tịch điền. Điều này đã thể hiện vai trò, ý nghĩa lớn lao của lễ hội. Trong lễ hội, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã có bài phát biểu khai mạc : „„ …Nông nghiệp là nhân tố quan trọng tạo sự ổn định và phát triển của kinh tế – xã hội cũng như sự ấm no của mỗi gia đình, nghề nông đã trở thành truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta. Việc tổ chức lễ hội Tịch điền tại nơi mà cách đây hơn 1000 năm Vua Lê Đại Hành thực hiện lễ tịch điền đầu tiên trong lịch sử Việt Nam là phù hợp với đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp‟‟ [Báo cáo tổng kết kết quả tổ chức lễ hội Tịch điền Đọi Sơn 2010].

  • Về kịch bản của lễ hội :

Trong những năm qua, rất nhiều lễ hội trên đất nước ta được phục dựng thành công ở các địa phương như : Lễ hội Lam Kinh tỉnh Thanh Hóa (2005), lễ hội Lim tỉnh Bắc Ninh (2006), lễ hội Kiếp Bạc tỉnh Hải Dương (2006)… Những lễ hội này, đều do Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam chịu trách nhiệm xây dựng kịch bản tổng thể và tổ chức thực hiện. Các kịch bản này đều dựa trên tư liệu điều tra khoa học về lễ hội truyền thống, có điều chỉnh một số nét cho phù hợp với điều kiện hiện nay. Những lễ hội này đều được sự đồng thuận và đánh giá cao, sự hưởng ứng nhiệt tình tham gia của nhân dân và các nhà quản lý. Từ những kinh nghiệm đó, lễ hội Tịch điền Đọi Sơn đã được Viện Văn hóa Nghệ thuật tiến hành „„Phục dựng lễ hội Tịch điền Đọi Sơn 2009‟‟.

Sau một thời gian nghiên cứu, thu thập tư liệu từ các cuốn sách viết về nghi lễ này cùng với quá trình điền dã, tham khảo ý kiến của các vị bô lão và người dân trong xã Đọi Sơn. Viện Văn hóa Nghệ thuật đã xây dựng thành công, hoàn chỉnh kịch bản chi tiết cho lễ hội và sớm thực hiện được nó. Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Theo ý kiến đánh giá của các nhà nghiên cứu văn hóa, Ban tổ chức lễ hội và người dân trong vùng, nội dung kịch bản được xây dựng cho lễ hội là hoàn chỉnh, thống nhất, chi tiết và rõ ràng, tạo nhiều điều kiện thuận lợi về công tác chuẩn bị, tổ chức thực hiện lễ hội cho Ban tổ chức. Thông qua quá trình thực địa, tiếp thu ý kiến của người dân và sự làm việc mang tính chuyên nghiệp, sáng tạo, kinh nghiệm của Viện Văn hóa Nghệ thuật mà người đứng đầu chịu trách nhiệm là Tiến sỹ Bùi Quang Thắng, kịch bản cho lễ hội đã đảm bảo một nguyên tắc quan trọng trong khoa học đó là không ép đặt ý nghĩ, tình cảm chủ quan của nhà nghiên cứu đối với người khác mà phải coi những ý kiến đóng góp của người dân có ý nghĩa quan trọng để lễ hội được duy trì, kế thừa và phát triển.

  • Về công tác tổ chức :

Sau khi kịch bản được xây dựng, Tỉnh ủy Hà Nam chỉ đạo Sở VH – TT – DL, các sở, ban, ngành có liên quan lên kế hoạch cho lễ hội Tịch điền Đọi Sơn năm 2009 ; từ đó phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong Ban tổ chức. Với mục tiêu, mong muốn lễ hội Tịch điền Đọi Sơn sau gần 100 năm thất truyền được tổ chức thành công và nhiều người biết đến, mọi thành viên trong Ban tổ chức đều làm việc hết sức hăng say, nhiệt tình, cố gắng nỗ lực hết mình và có sự phối kết hợp chặt chẽ, đoàn kết giữa các thành viên. Chính vì lẽ đó, lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được phục dựng đã tạo được một tiếng vang lớn, một dấu ấn riêng của vùng đất Đọi Sơn nói riêng và Hà Nam nói chung. Công tác chuẩn bị về mọi mặt (lực lượng tham gia, trang phục đạo cụ, công tác tuyên truyền quảng bá, an ninh trật tự…) được thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra, tất cả mọi công việc được chuẩn bị sẵn sàng để đón chờ ngày chính thức diễn ra lễ hội.

  • Về nội dung của lễ hội :

Lễ hội được tạo nên bởi hai yếu tố là phần lễ và phần hội. Lễ là một yếu tố mang tính chất thiêng liêng, còn hội là những hoạt động vui chơi giải trí, hội là yếu tố bổ sung, hỗ trợ cho lễ và ngược lại. Trong lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, phần hội đan xen với phần lễ, giúp cho con người thỏa mãn về mặt tâm linh và vui chơi giải trí trong những ngày diễn ra lễ hội.

Phần lễ : Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn bao gồm hàng loạt các nghi lễ diễn xướng kéo dài trong suốt ba ngày ( từ mồng 5 đến mồng 7 tháng Giêng). Phần lễ của lễ hội được diễn ra trong một không gian rộng lớn nhưng hết sức trang trọng, linh thiêng, thể hiện lòng tôn kính của người dân cũng như du khách đối với lễ hội.

Phần hội : Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn là một trong số ít hội có sự kết hợp giữa truyền thống và đương đại. Đó là việc đưa hội thi vẽ, trang trí trâu vào trong lễ hội đã thu hút một số lượng đông đảo người dân, khách thập phương và giới truyền thông. Việc đưa hội thi vẽ, trang trí trâu đã tạo nên một nét riêng biệt, một điểm nhấn tạo nên sự hấp dẫn, phong phú cho lễ hội. Cùng với đó là các trò chơi truyền thống, những trò chơi này đều là trò chơi dân gian nên dễ chơi, thu hút tầng lớp thanh thiếu niên tham gia.

Tuy nhiên, năm 2011 trong lễ hội không tổ chức hội thi vẽ, trang trí trâu do kinh phí tổ chức hạn hẹp. Vì vậy, cần có thêm nhiều biện pháp tuyên truyền, quảng bá để thu hút các doanh nghiệp, cá nhân đang làm việc trên địa bàn tỉnh hỗ trợ, đầu tư kinh phí cho việc tổ chức lễ hội. Vì nếu không có sự tham gia của các họa sỹ đương đại trong hội thi vẽ trang trí trâu, lễ hội sẽ ít mang bản sắc riêng và tính hấp dẫn. Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Lễ hội Tịch điền được phục dựng không chỉ có ý nghĩa sâu sắc đối với nền nông nghiệp nước ta, coi trọng tư tưởng trọng nông, khuyến nông, nhắc nhở thế hệ trẻ lòng biết ơn tiền nhân mà còn đáp ứng nhu cầu tâm linh, vui chơi giải trí của người dân xã Đọi Sơn. Thông qua lễ hội, người dân cùng du khách được tham gia vào các nghi lễ để cầu cho “nhân khang, vật thịnh”, mùa màng bội thu, cây cối tươi tốt. Bên cạnh các nghi lễ, người dân còn được tham gia vào các trò chơi dân gian, hoạt động văn hóa thể thao, giúp cho họ có điều kiện giao lưu, hiểu biết lẫn nhau và tăng cường tinh thần đoàn kết.

Sau ba năm tổ chức lễ hội, một thành công đáng khen ngợi của tỉnh Hà Nam đó chính là việc tạo ra được một „„thương hiệu văn hóa‟‟của tỉnh Hà Nam, lễ hội không chỉ thành hình mà đã thành danh. Nhân dân trong tỉnh và du khách thập phương đã quen với „„thương hiệu Tịch điền‟‟ và bắt đầu hình thành nhu cầu du xuân đầu năm tại lễ hội này. Đặc biệt hình ảnh Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết với bộ nâu sầm, cầm cày, điều khiển trâu mở những đường cày đầu năm mới đã tạo được một hình ảnh truyền thống đẹp và đánh dấu một sự khởi đầu không thể tốt hơn của „„Thương hiệu Tịch điền‟‟ của tỉnh Hà Nam (nói đến Hà Nam là nói đến lễ hội Tịch điền).

Có thể nói, việc phục dựng lễ hội Tịch điền Đọi Sơn là một sự kiện văn hóa và đồng thời cũng là một hiện tượng truyền thông nổi trội : trên 100 lượt các trang web đồng loạt đưa tin, bài viết về sự kiện này. Do đó, từ khi xây dựng nội dung kịch bản tới công tác chuẩn bị cho đến khi tổ chức lễ hội đều thu hút sự chú ý, quan tâm của giới truyền thông. Các cơ quan tổ chức phối hợp với các cơ quan tuyên truyền như Báo Hà Nam, Đài Phát thanh Truyền hình tỉnh, Sở Thông tin và Truyền thông đã lên kế hoạch tuyên truyền, quảng bá về lễ hội, xây dựng trang tin, chuyên đề viết về lễ hội. Thành công của lễ hội có vai trò to lớn của công tác tuyên truyền, quảng bá.

Thành công của lễ hội còn phải kể đến ý thức của người dân tham gia vào lễ hội. Trong những ngày chuẩn bị cho lễ hội, người dân Đọi Sơn đều nô nức đón chờ ngày lễ hội diễn ra. Than gia thực hiện các nghi lễ chính là người dân trong xã Đọi Sơn, mỗi người đều cảm thấy vinh dự, tự hào, họ tự ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình trong lễ hội nên ai nấy đều tham gia hết sức nhiệt tình, cố gắng tập luyện theo đúng kịch bản đã được xây dựng. Đặc biệt trong những ngày diễn ra lễ hội, ý thức đó càng được thể hiện rõ nét, không có một bất cứ sự cố đáng tiếc nào xảy ra, làm mất đi hình ảnh của vùng đất giàu truyền thống này.

Trong lễ hội, công tác bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm được thực hiện tương đối tốt. Ban tổ chức lễ hộ, đối với các lễ vật được cung tiến trong dịp lễ hội  giám sát chặt chẽ. Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Có một điểm đặc biệt so với các lễ hội khác mà lễ hội Tịch điền Đọi Sơn đã làm được và cần phải duy trì. Đó là không có sự xuất hiện của các hoạt động trá hình dưới hình thức các trò chơi như: cờ bạc, cướp giật, mê tín dị đoan… An ninh trật tự được đảm bảo từ đầu đến cuối lễ hội. Đến với lễ hội du khách đều cảm thấy an tâm để bước vào lễ hội.

  • Lễ hội Tịch điền còn mang một ý nghĩa lớn lao hơn cả là giữ gìn, phát huy bản sắc dân tộc của quê hương Hà Nam, đồng thời quảng bá thương hiệu du lịch nói riêng và Việt Nam với bạn bè thế giới.
  • Lễ hội Tịch điền được phục dựng là một „„bảo tàng‟‟ văn hóa nông nghiệp. Vùng đất thiêng yên lành vào năm mới và tiếng trống thì thùng, rộn rã, náo nức xen kẽ những bồi hồi của lòng người khai hội đầu xuân. Cuộc sống hàng ngày của người dân Đọi Sơn đã thấm đẫm những giọt mồ hôi đổ xuống. Lễ hội Tịch điền như những hy vọng mầm xanh. Dưới rãnh cày muôn thưở là nguồn của cải quý giá của cha ông để lại: Truyền thống cần cù và khát vọng vươn lên.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:

===>>> Hỗ Trợ Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Du Lịch

3.2. NHỮNG MẶT CHƯA LÀM ĐƯỢC

Qua ba năm tổ chức lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, mặc dù đã có sự nỗ lực, cố gắng hết sức và chuẩn bị chu đáo của lãnh đạo Đảng và nhân dân tỉnh Hà Nam nhưng cũng không thể tránh khỏi những thiếu sót. Có thể nói rằng, mọi công việc đều được chẩn bị kỹ càng và tiến hành trôi chảy, chỉ có vài trục trặc nhỏ nếu được rút kinh nghiệm chắc chắn lễ hội Tịch điền Đọi Sơn sẽ được bảo tồn và phát triển.

  • Công tác tham mưu của ngành còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu thực hiện và kế hoạch đề ra. Hệ thống văn bản chỉ đạo công tác tuyên truyền thiếu sự kiểm tra, giám sát và hướng dẫn cụ thể ở cơ sở.
  • Sự phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành chưa thật sự nhịp nhàng, ăn khớp. Việc chỉ đạo ngành dọc thực hiện công tác tuyên truyền, công tác chuẩn bị các phương tiện, con người chưa sát sao. Do vậy, sự phối hợp với các ngành liên quan ở một số khâu chưa chặt chẽ và đồng bộ.
  • Việc thực hiện theo kịch bản tổng thể ở một số nội dung còn thiếu chủ động, lúng túng và bộc lộ những sai sót. Việc giải quyết các vấn đề vướng mắc còn thiếu dứt điểm.
  • Cơ sở vật chất phục vụ cho lễ hội (đàn tế, bệ đỡ khung phướn, khu đất dùng để tổ chức hoạt động) gần như chưa có gì nên công tác chuẩn bị gặp nhiều khó khăn.
  • Cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động du lịch còn thấp kém. Các cơ sở lưu trú phục vụ ăn uống không đáp ứng nhu cầu cơ bản của du khách. Cả huyện Duy Tiên chưa có một khách sạn nào đạt tiêu chuẩn, chỉ có 20 nhà nghỉ, nhà khách với tổng cộng 117 phòng, quy mô vừa và nhỏ, nằm rải rác trong toàn huyện, tập trung nhiều nhất ở thị trấn Hòa Mạc. Do có quy mô nhỏ nên cơ sở lưu trú phục vụ chủ yếu là khách qua đường, khách bình dân, khách vãng lai với thời gian lưu trú không nhiều. Thực trạng khai thác của các cơ sở lưu trú vẫn còn hạn chế, hầu hết các nhà nghỉ, nhà khách chỉ làm nhiệm vụ kinh doanh ăn nghỉ cho khách còn các dịch vụ bổ sung thì vẫn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của du khách. Hệ thống nhà nghỉ của huyện phần lớn là các nhà nghỉ bình dân, trang thiết bị phục vụ ở mức trung bình, chỉ phù hợp với người có thu nhập bình thường trở xuống.

Cũng giống như nhà nghỉ thì các nhà hàng cũng có quy mô phần lớn là trung bình và nhỏ, thường phục vụ các món ăn bình dân, các món ăn thông dụng. Cho đến thời điểm hiện nay, cả huyện có khoảng 1230 cơ sở phục vụ ăn uống.

Từ những thực trạng kể trên, cho thấy cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động du lịch của huyện còn yếu kém, nhu cầu của khách khi đến với lễ hội chưa đáp ứng, lễ hội chưa có các điều kiện cơ bản để thu hút khách du lịch .

Hoạt động du lịch trong lễ hội chưa được chú trọng phát triển, Tỉnh ủy Hà Nam chưa đưa ra được những chính sách để xây dựng cơ sở vật chất phục vụ cho du lịch. Do đó, lợi ích kinh tế mang lại từ lễ hội không nhiều. Du khách đến với lễ hội trong thời gian ngắn (dưới 1 ngày), chưa phát sinh các nhu cầu tiêu dùng do cung luôn nhỏ hơn cầu, hàng hóa phục vụ cho nhu cầu mua sắm của khách du lịch còn ít, đặc biệt là các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, đặc sản của vùng và các mặt hàng lưu niệm (băng đĩa). Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ của ngành nhất là ở cơ sở còn thiếu về số lượng và chưa đáp ứng được nghiệp vụ chuyên môn để thực hiện các khâu của kịch bản đề ra. Một vài cán bộ chưa nhiệt tình tham gia, coi việc tham gia lễ hội phải trả công ngày như mức lao động phổ thông trên thị trường lao động.

Công tác quản lý các hoạt động dịch vụ văn hóa trong lễ hội chưa được chú trọng thực hiện. Có thể nói, trong lễ hội không có sự xuất hiện nhiều của các băng đĩa, các mặt hàng lưu niệm để giới thiệu, quảng bá về vùng đất Đọi Sơn giàu tiềm năng du lịch cũng như lễ hội Tịch điền với du khách.

Công tác xã hội hóa lễ hội thực sự chưa mang lại hiệu quả.

Từ lâu, người dân đã quen với việc tham gia những lễ hội lớn gắn liền với kinh phí hỗ trợ tập luyện của Nhà nước, thậm chí còn không ít người quan niệm rằng, đây là lễ hội cho Nhà nước, không phải là lễ hội của họ.

Người dân hiện nay đã thường xuyên phải đối mặt với kinh tế thị trường: Nhu cầu kinh tế thường trực hơn và thiết yếu hơn nhu cầu văn hóa. Vì vậy, dù không đòi hỏi cao những khoản tiền tối thiểu để bù vào những ngày họ không thể tham gia kiếm sống khi họ đi tập luyện cũng là yêu cầu chính đáng.

Cộng đồng làng trong thời hiện đại đã không còn được gắn kết chặt chẽ bởi những mối liên hệ đạo đức, tâm linh và phong tục như xưa. Vì thế, thể chế xã hội để hướng dẫn hành vi các cá nhân trong làng chủ yếu được hiện tồn ở trình độ nên theo chứ không phải là ở trình độ buộc phải theo.

3.3. MỘT VÀI KIẾN NGHỊ

Từ nghiên cứu việc phục dựng và tổ chức lễ hội Tịch điền Đọi Sơn và công tác tổ chức, quản lý đối với lễ hội của nhân dân huyện Duy Tiên nói riêng và Hà Nam nói chung trong thời gian vừa qua, em nhận thấy lễ hội đã gây được một tiếng vang lớn trong văn hóa Việt Nam, sự quan tâm của các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã khẳng định tầm quan trọng và ý nghĩa lớn lao của lễ hội. Để tiếp tục tổ chức phát triển và xây dựng lễ hội, tỉnh Hà Nam cần phải quan tâm tới một số điểm sau :

Công tác định hướng : Việc tổ chức lễ hội Tịch điền cần phải có vai trò định hướng, lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Vai trò này thuộc về Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Nam, sự định hướng đúng đắn về đường lối, chính sách giúp các ban ngành có thể lựa chọn những giá trị văn hóa tốt đẹp, loại bỏ những yếu tố lạc hậu, gây lãng phí tốn kém. Vận dụng triệt để sáng tạo quyết định số 09/2001/QĐ – BVHTT của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch quy định về việc tổ chức mục tiêu lễ hội. Việc định hướng đúng đắn sẽ tạo ra như ra một hướng đi hợp lý, bên cạnh đó sẽ là công tác duy trì lễ hội. Sau khi lễ hội diễn ra có nhiều quan điểm, ý kiến trái chiều nhưng về cơ bản dư luận hết sức đồng tình và ủng hộ. Vậy làm như thế nào để duy trì lễ hội, theo em chỉ còn cách „„xã hội hóa‟‟ đó là kêu gọi sự ủng hộ của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, huy động sự quyên góp của quần chúng để lấy vốn tiếp tục duy trì lễ hội. Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Giữ gìn các giá trị truyền thống : Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn là một hoạt động sinh hoạt văn hóa truyền thống của nhân dân huyện Duy Tiên nói riêng và tỉnh Hà Nam nói chung trong đó chứa đựng và biểu hiện nhiều giá trị truyền thống. Thông qua lễ hội này, mà các giá trị văn hóa truyền thống được thể hiện và phát huy. Vì vậy, trong tổ chức cũng như quản lý đối với lễ hội Tịch điền Đọi Sơn trong thời gian tới cần tập trung khuyến khích, duy trì các hoạt động văn hóa truyền thống làm nên nét độc đáo riêng cho lễ hội. Cụ thể như sau :

Khuyến khích việc sử dụng các trang phục truyền thống trong phần lễ, duy trì và khôi phục các nghi thức làm lễ cổ truyền.

Duy trì các trò chơi dân gian truyền thống phần hội. Đặc biệt là những trò chơi mang tính thượng võ, thể hiện được sức mạnh và tinh thần đoàn kết cao của cộng đồng trong phần hội như duy trì hội thi đấu vật đã có từ lâu đời, duy trì trò đẩy gậy, chọi gà… Khôi phục lại các trò chơi truyền thống đã thất truyền như trò chơi bắn nỏ, bắn cung tên… tại lễ hội. Đặc biệt là duy trì hội thi vẽ, trang trí trâu – một nét đẹp văn hóa đặc sắc của lễ hội ; duy trì các sinh hoạt văn hóa văn nghệ truyền thống trong phần hội như hát dân ca, múa lả lê…

Mở rộng và nâng cao chất lượng các chương trình trong lễ hội với mục tiêu vừa kết hợp truyền thống vừa kết hợp tính hiện đại cho lễ hội : Xây dựng các chương trình có sự tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa văn nghệ với các địa phương khác. Hơn nữa cần có việc chọn lọc trong việc tổ chức lễ hội có đan xen các yếu tố hiện đại như tổ chức các trò chơi của lễ hội có thêm các trò chơi khác như kéo co, bóng đá, thi đấu cầu lông… tạo không khí vui vẻ cho địa phương khác cùng tham gia, nay có thêm các chương trình mới như phần thi cấy, thi cày… giữa các làng trong huyện hay trò chơi tìm hiểu về làng nghề trống Đọi Tam…

Xây dựng cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng phục vụ cho lễ hội : Xây dựng quy hoạch tổng thể khu vực lễ hội để trở thành một điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Hà Nam nói chung và huyện Duy Tiên nói riêng. Tiến hành thu hồi đất khu vực tổ chức lễ hội Tịch điền để xây dựng cơ sở vật chất như: Đàn tế, miếu thờ Thần Nông và Vua Lê Đại Hành, tôn tạo đền Đức Thánh Cả, để phục vụ cho lễ hội trong những năm tiếp theo. Đặc biệt, xây dựng cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động du lịch như các cơ sở lưu trú, các cơ sở phục vụ ăn uống đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, ăn uống, vui chơi giải trí cho du khách.

Công tác „„Gạn đục khơi trong‟‟ trong tổ chức và quản lý lễ hội: Ban tổ chức cần xóa bỏ các thủ tục cũng như các nghi thức quá rườm rà, phức tạp gây hạn chế tới việc tham gia lễ hội của cộng đồng, đồng thời cần có sự chỉ đạo thống nhất giữa tỉnh, huyện, địa phương và có hình thức quản lý đối với các trường hợp kinh doanh buôn bán tràn lan gây lộn xộn trong lễ hội, các loại hàng hóa được buôn bán nên tập trung vào các loại vật lưu niệm là đặc trưng của lễ hội. Có biện pháp khắc phục những hạn chế của lễ hội như vấn đề trông giữ xe, quản lý môi trường sau lễ hội… làm mất đi lịch sử văn minh và không gian linh thiêng của lễ hội.

Về phát triển các lễ hội: Mở rộng phạm vi tổ chức lễ hội ra các địa phương khác khi có điều kiện tổ chức. Chú trọng mở rộng số lượng lễ hội, khôi phục lại lễ hội đã bị thất truyền ở một số địa phương đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của người dân tại địa phương, tránh hiện tượng quá tải cho các lễ hội nhỏ khác mà cơ sở không đáp ứng được.

Đồng thời, kết hợp tổ chức lễ hội Tịch điền Đọi Sơn với phát triển kinh tế đặc biệt là hoạt động du lịch văn hóa truyền thống tại địa phương. Trong đó, tiếp tục khảo sát và hỗ trợ việc hoàn thành cơ sở vật chất địa phương làm cơ sở cho việc phát triển du lịch lễ hội tại địa phương. Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Việc kết hợp lễ hội Tịch điền Đọi Sơn với phát triển du lịch văn hóa là một chủ trương phù hợp nhằm gắn sự nghiệp phát triển văn hóa với kinh tế du lịch. Tuy nhiên, các cấp chính quyền cũng cần có nghiên cứu, có kế hoạch và lộ trình thích hợp. Thực hiện chủ trương xã hội hóa trong việc tổ chức lễ hội nhằm thu hút nhiều nguồn lực hơn từ nhân dân, các doanh nghiệp kinh tế cho việc tổ chức để duy trì và phát triển loại hình lễ hội này, trong đó lấy phương châm „„Nhà nước và nhân dân cùng làm‟‟ là nòng cốt.

3.4. PHƯƠNG HƯỚNG, MỤC TIÊU, GIẢI PHÁP VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC NÂNG CẤP LỄ HỘI TỊCH ĐIỀN ĐỌI SƠN.

Từ những mặt đã làm được và chưa làm được trong 3 năm tổ chức lễ hội, Sở VH – TT – DL đã tiến hành xây dựng phương hướng, mục tiêu, ý nghĩa nhằm nâng cấp lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, phát huy tiềm năng du lịch trong vùng, thu hút đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế đến với lễ hội.

3.4.1. Phương hướng

  • Bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể liên quan đến lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.
  • Nâng cao quy mô và chất lượng của các nghi trình, nghi thức và nghi lễ.
  • Nâng cao trình độ quản lý văn hóa lễ hội cho cán bộ quản lý các cấp trong ngành Văn hóa Thông tin và huyện Duy Tiên để lễ hội Tịch điền Đọi Sơn có quy mô tương xứng với lịch sử, danh nhân và di tích.

3.4.2. Mục tiêu

Điều tra  nghiên cứu, thống kê lập quy hoạch và kế hoạch có tính pháp lý trong việc đầu tư, phục hồi, khai thác, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa cổ truyền của cộng đồng dân cư ở khu di tích Đọi Sơn và các di tích phụ cận có liên quan.

  • Nâng cao quy mô và chất lượng của lễ hội, phục dựng lại các nghi trình, nghi thức và nghi lễ một cách bền vững.
  • Từng bước hoàn thiện lễ hội Tịch điền Đọi Sơn để nơi đây trở thành điểm du lịch văn hóa tâm linh ở đồng bằng Bắc Bộ, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế văn hóa xã hội của tỉnh.
  • Huy động các ngành, các cấp và nhân dân tham gia tổ chức lễ hội. Từng bước chuyển giao „„công nghệ‟‟ thực hành lễ hội cho dân. Huy động các nguồn vốn từ các tổ chức xã hội và nhân dân để thực hiện đề án.
  • Nâng cao trình độ quản lý văn hóa, lễ hội cho cán bộ trong ngành Văn hóa thông tin và chính quyền địa phương.

3.4.3. Giải pháp Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Hoàn thiện hệ thống chức năng, nhiệm vụ, quy chế quản lý lễ hội và đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý lễ hội..

  • Tiến hành quy hoạch lại những dịch vụ hàng quán, lập chiến lược quảng cáo, tuyên truyền giá trị của các di tích và lễ hội.
  • Tiếp tục xây dựng cơ sở hạ tầng của di tích Đọi Sơn và các di tích có liên quan (bãi xe, các dịch vụ hàng quán).

Hoàn chỉnh các tài liệu, ấn phẩm giới thiệu di tích và lễ hội Tịch điền Đọi Sơn. Tổ chức kinh doanh sản phẩm văn hóa, trước hết là sản phẩm lưu niệm của di tích, cho phép tư nhân đấu thầu khai thác các sản phẩm du lịch và văn hóa tại di tích như : mô hìmh di tích trạm khắc trên gỗ, đá, đồng…, tập ảnh giới thiệu các di tích : chương trình quảng bá trên phim, in thành đĩa DVD để làm quà lưu niệm cho khách và phát hành, thiết lập các cụm panô, áp phích về khu di tích Đọi Sơn ở trong và ngoài tỉnh.

  • Tăng cường công tác đảm bảo an ninh trật tự trong tổ chức lễ hội.
  • Xây dựng kế hoạch tổ chức công tác an ninh trật tự tập trung vào công tác bảo vệ các vị đại biểu Trung ương và nhân dân tham gia lễ hội, chống tăng giá, ép giá các dịch vụ hàng quán, phòng chống cướp giật, trộm cắp cổ vật, tài sản Nhà nước và công dân, bảo vệ các vùng đất, địa điểm trong lễ hội.
  • Có kế hoạch cụ thể phòng chống cháy nổ khi lễ hội diễn ra.
  • Tăng cường phối hợp với an ninh xã, dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của ngành Công an, rà soát, nắm chắc các đối tượng tiêu cực để có biện pháp phòng chống có hiệu quả đảm bảo an ninh trật tự lễ hội.
  • Tổ chức đánh giá rút kinh nghiệm sau mỗi kỳ lễ hội diễn ra.
  • Xây dựng kế hoạch cụ thể đảm bảo vệ sinh môi trường và an tòa thực phẩm, phòng chống dịch bệnh : vệ sinh nguồn nước, xử lý rác thải, đặt trạm sơ cứu ban đầu tại di tích, tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân biện pháp phòng tránh dịch bệnh, vệ sinh an toàn thực phẩm…

3.4.4. Ý nghĩa

  • Lễ hội được nâng cấp sẽ thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân và khách du lịch (trong nước và quốc tế) về dự lễ hội , tạo đà cho những phát triển kinh tế xã hội địa phương.
  • Tuyên truyền, giáo dục các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ về truyền thống „„uống nước nhớ nguồn‟‟, về lòng tự tôn dân tộc và thông qua những thực hành văn hóa của lễ hội.
  • Thực hiện được chủ trương xã hội hóa văn hóa của Đảng và Nhà nước.

3.4.5. Yêu cầu Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Phải tuyển chọn, nâng cấp những hình thái văn hóa truyền thống có giá trị và phải kết hợp với những phương tiện, hình thức hiện đại để thể hiện sự trang nghiêm, trọng thể, linh thiêng nhằm biểu thị tinh thần tôn kính của thế hệ ngày nay đối với các bậc tiền nhân đã có công với nước với dân, đồng thời thể hiện được bản sắc văn hóa của lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

  • Bảo tồn – phát huy được những hình thái tiểu biểu mang tính bản sắc nhất của lễ hội Tịch điền.
  • Công tác tổ chức và quản lý lễ hội : Phải đảm bảo tính khoa học, tính văn hóa, an ninh trật tự, giao thông thuận lợi, vệ sinh môi trường xanh, sạch, đẹp.
  • Gắn hoạt động lễ hội với hoạt động du lịch và kinh tế.

3.5. ĐỀ XUẤT XÂY DỰNG TUYẾN ĐIỂM DU LỊCH

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được tổ chức vào dịp đầu xuân, cầu mong cho mùa màng tươi tốt. Đầu xuân cũng là thời điểm có rất nhiều lễ hội diễn ra trên khắp đất nước ta. Trong những năm qua, so với các tỉnh bạn như Ninh Bình, Nam Định, Hòa Bình, ngành du lịch tỉnh Hà Nam phát triển dưới dạng tiềm năng, chưa có nhiều chính sách ưu tiên phát triển du lịch. Do đó, tỉnh Hà Nam cần xây dựng kế hoạch phát triển như đổi mới công tác quản lý quy hoạch du lịch, xây dựng cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng phục vụ cho hoạt động du lịch, đào tạo nguồn nhân lực, huy động các nhà doanh nghiệp, cá nhân làm việc trên địa bàn tỉnh đầu tư cho phát triển du lịch.

3.5.1. Xây dựng tour du lịch Hà Nội – nội xã Đọi Sơn

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn – chùa Long Đọi Sơn – làng trống Đọi Tam (1 ngày)

  • Sáng : 5h00‟ xe xuất phát từ Hà Nội, 6h30‟ tới Đọi Sơn, du khách tham dự lễ cày Tịch điền trên cánh đồng của thôn Đọi Tam – nơi hơn 1000 năm về trước Vua Lê Đại Hành đã làm lễ cày đầu tiên ở nước ta.
  • 9h30‟ : Kết thúc lễ cày tịch điền, du khách tham quan chùa Long Đọi Sơn. Chùa Long Đọi nằm trong quần thể lịch sử văn hóa mang đậm nền văn minh nông nghiệp lúa nước và trồng dâu nuôi tằm. Chùa do vua Lý Nhân Tông và Vương phi Ỷ Lan xây dựng vào năm 1054.
  • Trưa : Ăn trưa tại nhà hàng Lan Ngọc
  • Chiều : Tham quan, tìm hiểu, thưởng thức những nghệ thuật tinh xảo của nghệ nhân làng trống Đọi Tam.

Sau đó, du khách đi thăm khu lăng mộ Trạng Sấm, đền Thánh, đền Tỉnh, giếng Bùi. 5h45‟ : Du khách về Hà Nội, kết thúc chuyến hành trình.

3.5.2. Tour du lịch ngoại tỉnh

Chùa Hương – Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn – Đền Trần – Chợ Viềng – Chùa Bái Đính – Tam cốc Bích động (3 ngày 2 đêm)

Ngày 1 : Chùa Hương – Đọi Sơn Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

  • Sáng : Thăm đền Trình, động Hương Tích, ăn trưa tại khu vực Thiên Trù
  • Chiều : Thăm chùa Thiên Trù và về Đọi Sơn.
  • Tối : Thăm ngôi chùa Long Đọi Sơn

Ngày 2 : Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn – Đền Trần – Chợ Viềng

  • Sáng : Tham gia vào nghi lễ cày Tịch điền, làng nghề trống Đọi Tam. Ăn trưa tại nhà hàng Lan Ngọc
  • Chiều : Đi Nam Định, thăm đền Trần.
  • Tối : Đi chợ Viềng

Ngày 3 : Nam Định – chùa Bái Đính – Tam Cốc Bích Động Sáng : Trả phòng, lên xe đi thăm chùa Bái đính

  • Trưa : Ăn trưa tại thành phố Ninh Bình
  • Chiều : Tham quan Tam Cốc Bích Động
  • Chiều : 5h00‟ về Hà Nội.

KẾT LUẬN

Lễ cày Tịch điền Đọi Sơn về bản chất nằm trong hệ thống các lễ nghi nông nghiệp, nhằm cầu được mùa. Khi Nhà nước phong kiến tự chủ Đại Việt ra đời, các ông vua – mở đầu là Lê Hoàn đã đích thân đi cày, thể hiện tinh thần trọng nông, tôn vinh nông nghiệp, người nông dân và các giá trị văn hóa làng xã của các vương triều phong kiến.

Sau gần 100 năm không được tổ chức, đầu năm Kỷ Sửu – 2009, lễ hội cày Tịch điền Đọi Sơn được phục hồi, không chỉ thể hiện sự tiếp nối truyền thống trọng nông, tôn vinh nông dân – theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về vấn đề Tam nông trong điều kiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước hiện nay; mà còn là sự phục hồi các giá trị văn hóa truyền thống theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc.

Lễ hội được phục dựng theo nguyên tắc điền dã dân tộc học, hồi cố các bậc cao niên, tiếp thu ý kiến của người dân trong vùng nên đã thu hút sự tham gia nhiệt tình của người dân trong vùng. Lễ hội diễn ra trong không khí linh thiêng, trang trọng với nhiều nghi lễ diễn xướng đặc biệt là nghi lễ cày tịch điền, đây là nghi lễ có ý nghĩa quan trọng, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước coi trọng tư tưởng „„Dĩ nông vi bản‟‟của cha ông ta từ ngàn đời nay.

Qua 3 năm tổ chức phục dựng, lễ hội Tịch điền Đọi Sơn đã tạo được một tiếng vang lớn, trở thành „„thương hiệu‟‟ của tỉnh Hà Nam, góp phần tạo nên sự đa dạng trong hệ thống các lễ hội ở Việt Nam. Tuy nhiên, để lễ hội được duy trì, tỉnh ủy Hà Nam cùng Sở VH – TT – DL cần xây dựng các biện pháp để khắc phục những mặt chưa làm được như: cơ sở vật chất phục vụ cho lễ hội, đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh hoạt động du lịch trong lễ hội… Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn là một lễ hội khuyến nông đồng thời cũng là một hoạt động sinh hoạt văn hóa đáp ứng nhu cầu tình cảm thiêng liêng và bền vững giữa các thành viên trong cộng đồng, là mối dây củng cố, liên kết cộng đồng. Nó trở thành một ngày hội thực sự của người dân xã Đọi Sơn, là môi trường tổng hợp các loại nghi thức, tín ngưỡng các loại hình nghệ thuật như trang trí, rước kiệu, vẽ trâu… và các trò chơi dân gian. Người ta đến với lễ hội vui hết mình, chơi hết mình. Trong trạng thái tinh thần sảng khoái nhất, giữa tình cảm ấm áp, chan hòa để rồi hết hội mọi người sẵn sàng bước vào vụ mùa mới với niềm phấn khởi tràn đầy, mang dư âm của cuộc vui hôm nay.

Để bảo tồn, làm giàu và phát huy bản sắc dân tộc đòi hỏi chúng ta phải hiểu được nguồn gốc, bản chất, quy luật vận động và phát triển của lễ hội truyền thống, gìn giữ được phong tục tập quán và nếp sống tốt đẹp của nhân dân. Việc tổ chức lễ hội truyền thống trong nhiều năm qua ở Duy Tiên nói riêng và tỉnh Hà Nam nói chung đã khơi dậy sâu đậm tinh thần sùng kính tổ tiên, “uống nước nhớ nguồn”. Xây dựng ý thức bảo lưu, chấn hưng nền văn hóa dân tộc, góp phần giáo dục ý thức trân trọng và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ, làng xã… Trong lễ hội, nhất là phần lễ nghi đã tạo nên ý thức, tình cảm, tâm linh, sự ngưỡng vọng được thể hiện qua lễ rước kiệu và tế Thần Nông, người dân được thỏa mãn trong đời sống tâm linh, tạo nên sự cân bằng, giúp cho con người ta tin vào cuộc sống thường nhật, con người gắn bó với nhau hơn. Có thể nói, lễ hội thực sự là sinh hoạt bổ ích mang tính cộng đồng cao, góp phần làm cho đời sống văn hóa của nhân dân ngày thêm phong phú.

Ngày nay, việc tổ chức và khôi phục lễ hội Tịch điền Đọi Sơn và các lễ hội truyền thống nói chung chính là trả về cho chúng ta những gì là tinh túy của cội nguồn, đó là những giá trị đích thực của lễ hội truyền thống, góp phần xây dựng đời sống văn hóa của nhân dân lao động không chỉ riêng ở Duy Tiên – Hà Nam mà trên cả nước có thêm sức sống để vươn lên cùng thời đại. Khóa luận: Đánh giá về lễ hội Tịch điền Đọi Sơn.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:

===>>> Khóa luận: Lễ hội cày Tịch điền Đọi Sơn

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x