Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm Khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài Khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm Khóa Luận thì với đề tài Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực bất động sản tại Hà Nội dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này. 

2.1 Quy mô đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực bất động sản tại Hà Nội

Hà Nội là thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là trung tâm văn hoá, chính trị của cả nước và là trung tâm kinh tế lớn thứ hai sau thành phố Hồ Chí Minh. Hà Nội có diện tích tự nhiên là 92,1 nghìn hecta và là một thành phố cổ với hơn 1000 năm lịch sử. Vì vậy trong bối cảnh hội nhập kinh tế thế giới khi Việt Nam đã gia nhập WTO, mục tiêu của Hà Nội trong những năm tới là trở thành thủ đô văn minh, hiện đại, có thể sánh vai với các thành phố lớn trong khu vực. Chính quyền Hà nội đã có định hướng tăng quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội của thủ đô trong giai đoạn 2019-2028 nhằm phát huy tối đa các tiềm năng của mình và thu hút các nguồn vốn FDI, ODA để có thể tăng trưởng các chỉ tiêu kinh tế cơ bản của thành phố lên từ 1,5 đến 2,5 lần vào năm 2028 [3]. Trong đó, việc phát triển cơ sở hạ tầng và BĐS đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc đổi mới bộ mặt của thành phố. Chính vì vậy thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực BĐS đã trở thành chủ trương lớn của các nhà lãnh đạo Hà Nội. Và thực tế cũng cho thấy trong những năm qua Hà Nội đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đặc biệt là trong lĩnh vực BĐS.

Trong giai đoạn từ năm 1988 đến hết quý I năm 2026, nguồn vốn FDI vào lĩnh vực BĐS Hà Nội không ngừng tăng đối với tất cả các mảng thị trường BĐS. Số lượng các dự án đang xây dựng và quy hoạch tăng kỷ lục. Thị trường BĐS tăng trưởng mạnh mẽ trái với xu hướng chững lại của thị trường chứng khoán, đầu tư nước ngoài và ngoại tệ liên tục đổ vào thị trường BĐS (vốn cam kết trên 7 tỷ USD). Các nhà đầu tư chính đến từ Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Nhật Bản và British Virgin Island. Thị trường BĐS sôi động thu hút sự chú ý của các quỹ đầu tư nước ngoài bước vào sân chơi trong thời gian không xa.

Tính đến hết tháng 3 năm 2026, Hà Nội thu hút 131 dự án BĐS với tổng số vốn đầu tư là 7,562,143,451 USD. Lượng vốn FDI thực hiện các dự án BĐS Hà Nội chiếm 23,8% so với tổng số vốn FDI vào các dự án BĐS trên phạm vi toàn quốc (619 dự án BĐS với số vốn đầu tư là 31,744,328,638 USD).

  • Biểu 2.1: Cơ cấu FDI vào lĩnh vực BĐS Hà Nội so với FDI vào lĩnh vực BĐS cả nước giai đoạn 1988-2026

Có nhiều tác nhân thúc đẩy việc Hà Nội đã thu hút một lượng lớn vốn FDI vào lĩnh vực BĐS so với cả nước. Thứ nhất là do Hà Nội là thành phố lớn nhất nhì trong cả nước và đang trên đà phát triển. Trong những năm qua, thành phố đã có những kết quả tăng trưởng kinh tế khá ấn tượng, đầu tư hiện nay tập trung rất mạnh vào Hà Nội khiến nhu cầu về văn phòng cho thuê, cửa hàng cho thuê, xây dựng khách sạn… rất lớn đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Nhu cầu về nhà ở, đất ở cũng tăng rất cao, đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM sau khi có những sửa đổi, nới lỏng hơn các quy định về nhập khẩu trong luật Cư trú cho phép người ngoại tỉnh nhập khẩu vào các thành phố lớn đã tác động không nhỏ đến thị trường BĐS thành phố thời gian vừa qua. Nhu cầu về BĐS tăng nhanh trên mọi phân khúc thị trường từ nhà ở dân cư, không gian thương mại bán lẻ, căn hộ và văn phòng cho thuê khu công nghiệp. Do đó có thể nói doanh nghiệp kinh doanh BĐS sẽ có một thị trường rộng mở trong vòng 5 đến 10 năm tới. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nước ngoài tham gia hoạt động trong lĩnh vực BĐS cũng nhận thấy rằng tại các thành phố lớn trên thế giới, có trình độ phát triển cao, cơ sở hạ tầng của họ đã khá đầy đủ, thị trường có sự cạnh tranh gay gắt nên việc đầu tư kinh doanh tương đối khó khăn. Và các đô thị đang phát triển như Hà Nội sẽ có tiềm năng mang lại một nguồn lợi nhuận khổng lồ trong tương lai.

So với tổng số vốn FDI vào các dự án thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau trên điạ bàn Hà Nội (1048 dự án với số vốn 13,195,250,044 USD), FDI vào lĩnh vực BĐS chiếm 57,3% tổng số vốn FDI vào toàn thành phố.

  • Biểu 2.2: Cơ cấu vốn FDI vào lĩnh vực BĐS Hà Nội so với vốn FDI vào toàn thành phố.

Tuy số dự án BĐS (131 dự án) không nhiều so với tổng số dự án đầu tư trên toàn điạ bàn thành phố (1048 dự án) nhưng quy mô vốn đầu tư vào lĩnh vực BĐS lại chiếm tỷ lệ rất lớn – hơn một nửa so với tổng số vốn FDI vào toàn thành phố đã cho thấy thị trường BĐS Hà Nội đang trở thành tâm điểm chú ý của các nhà đầu tư nước ngoài.

Một trong những nguyên nhân chính khiến cho các nhà đầu tư nước ngoài liên tục tìm kiếm cơ hội đầu tư vào lĩnh vực BĐS là đây là một lĩnh vực lớn hứa hẹn mang lại thành công và nhiều lợi nhuận lớn cho các nhà đầu tư. Đặc biệt khi nhu cầu thuê, mua văn phòng, căn hộ, khách sạn, nhà ở…ngày một nhiều và đặc biệt Hà Nội lại được coi như một khu vực phát triển đầy tiềm năng hiện nay. Bên cạnh đó, những lĩnh vực ưu tiên thu hút FDI hàng đầu của thành phố Hà Nội hiện nay gồm có ưu tiên các dự án đầu tư phát triển các khu đô thị mới Bắc Sông Hồng cùng các trung tâm văn phòng thương mại, triển lãm đào tạo nghiên cứu, đi cùng với các dự án cải tạo và phát triển các khu tập thể cũ trong thành phố thành các khu dân cư, đô thị hiện đại với hạ tầng hoàn chỉnh…Hơn nữa, mặc dù đồ án quy hoạch vùng thủ đô Hà Nội mới chỉ được Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội thông qua còn quyết định cuối cùng sẽ được thông qua trong kỳ họp Quốc hội cuối tháng 6-7 2026 nhưng thị trường nhà đất phía tây Hà Nội trong vài tháng trở lại đây đang tăng cao, rất sôi động. Khu vực phía Tây Hà Nội này đã trở thành một trong những điểm nóng của thị trường BĐS Hà Nội kéo theo hàng hoạt các dự án đầu tư xây dựng được triển khai hoặc xin cấp phép. Những nguyên nhân nêu trên một phần nào đã giải thích tại sao lĩnh vực BĐS lại thu hút lượng vốn đầu tư nước ngoài vào Hà Nội lớn đến như vậy. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Nguồn vốn lớn từ nước ngoài đổ vào lĩnh vực BĐS sẽ tạo điều kiện cần thiết để Hà Nội có thể thực hiện đúng quy hoạch xây dựng cũng như cơ cấu xây dựng của thành phố. Trên cơ sở đó, Hà Nội sẽ mở rộng về diện tích, phát triển đô thị hoá được các khu vực lân cận, như vậy vừa không làm mất đi nét cổ kính riêng biệt lại vừa hiện đại hoá phù hợp với sự phát triển kinh tế chung của đất nước và khu vực.

Các dự án đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực BĐS thường có quy mô lớn, vị trí đẹp, thiết kế nổi bật, công nghệ hiện đại và cách quản lý chuyên nghiệp. Với những công trình này, Hà Nội có thể có đầy đủ điều kiện cung cấp trụ sở làm việc, khu vực cư trú, vui chơi giải trí…cho các nhà đầu tư từ nước ngoài đến sinh sống và làm việc tại đây đồng thời đáp ứng được nhu cầu làm việc và sinh hoạt ngày càng cao của nhân dân. Với cơ sở hạ tầng và vật chất đầy đủ, khả năng cạnh tranh của Hà Nội sẽ tăng lên trong việc thu hút thêm vốn đầu tư, phát triển kinh tế, phát triển ngành du lịch, một trong những thế mạnh của thành phố. Phát triển không chỉ diễn ra trên thị trường BĐS mà còn mang lại hiệu ứng lan toả sang các ngành, các lĩnh vực khác có liên quan như ngành cung cấp vật liệu xây dựng, các dịch vụ hỗ trợ dự án…Ở khía cạnh nào thì cũng thúc đẩy kinh tế phát triển.

Phát triển đầu tư nước ngoài vào BĐS giúp Hà Nội tiếp cận công nghệ hiện đại. Và kinh nghiệm quản lí tiên tiến, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, tài chính và quản lí. Cùng với sự xuất hiện của các công trình ngày càng hoàn thiện về thiết kế, cảnh quan, tiện ích sử dụng là các kinh nghiệm quản lí cùng với các kỹ năng quan trọng như kỹ năng hoạch định chiến lược, điều hành sản xuất, quản trị, marketing, tài chính, nhân sự…cũng được đưa vào. Đây là cơ hội để học tập những kiến thức và kĩ năng quý báu mà đội ngũ những nhà quản lí trong nước có thể nghiên cứu và học tập để áp dụng cho những hoạt động kinh doanh của mình.

Tổng số vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực BĐS Hà Nội giai đoạn 1988-2026 thực sự là một con số đáng ngạc nhiên. Nhưng thành tựu thu hút vốn FDI của Hà Nội vào lĩnh vực này còn thể hiện thông qua số dự án và vốn đầu tư vào lĩnh vực BDS tại HN tăng đáng kể trong giai đoạn này.

  • Biểu 2.3: Tình hình FDI vào lĩnh vực BĐS Hà Nội giai đoạn 1988-2026 (chỉ tính các dự án còn hiệu lực đến hết quý I năm 2026) Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Số lượng dự án thu hút được nhiều nhất là vào năm 2012 (28 dự án) nhưng lượng vốn FDI vào lĩnh vực BĐS Hà Nội nhiều nhất là vào năm 2014 (2,359,338,305 USD).

Mặc dù các nhà đầu tư nước ngoài đã tham gia đầu tư vào Hà Nội từ khá sớm nhưng năm 1988, Hà Nội vẫn hoàn toàn chưa có dự án BĐS có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài nào. Phải đến 1 năm sau đó, các dự án BĐS đầu tiên mới được cấp phép đầu tư tại Hà Nội là: dự án CTLD Thống nhất Metrolpole, CTLD Làng du lịch Hà Nội, CTLD hữu hạn Sao Mai, CTLD Villa D’elegane với tổng số vốn đầu tư là 63,050,000 USD. Tuy bắt đầu chậm hơn một chút so với các tỉnh thành khác nhưng Hà Nội lại có được những thành tựu lớn trong thu hút FDI vào lĩnh vực BĐS. Cụ thể là đến năm 2025 vốn đầu tư nước ngoài đã tăng lên 16 dự án với số vốn đầu tư là 1,929,642,500 USD và trong 3 tháng đầu năm 2026 Hà Nội đã thu hút được 3 dự án với quy mô vốn lớn lên đến 521,285,141 USD và hứa hẹn một năm 2026 với nhiều dự án BĐS có quy mô lớn hơn nữa. Tính đến tháng 3 năm 2026, HN đã thu hút được 131 dự án BĐS, với tổng số vốn đầu tư lên đến 7,562,143,451 USD.

Cũng có những điểm tương đồng với những giai đoạn phát triển của lĩnh vực BĐS Việt Nam, vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực BĐS Hà Nội cũng diễn ra theo các giai đoạn với xu hướng khác nhau. Giai đoạn 1988-2014 chứng kiến sự phát triển không ngừng của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đổ vào lĩnh vực BĐS cả về số lượng dự án cũng như quy mô vốn đầu tư. Năm 2014, cả nước thu hút được 7 dự án BĐS với số vốn đầu tư lớn nhất trong suốt thời kỳ này và cũng là lớn nhất cho đến nay là 2,359,338,305 USD.

Sau năm 2014 do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ châu Á lượng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam đã giảm xuống trong vài năm. Theo xu hướng đó, đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực BĐS Hà Nội cũng giảm mạnh vào thời kì này. Trong suốt một thời kì dài từ năm 2015 đến năm 2023 hầu như không có dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài nào tham gia vào lĩnh vực BĐS Hà Nội với số vốn đầu tư vô cùng khiêm tốn. Năm 2024, cục diện đã bắt đầu có sự thay đổi với sự gia tăng trong số lượng các dự án và lượng vốn chảy vào lĩnh vực này (3 dự án với số vốn đầu tư là 340,452,000 USD). Các dự án BĐS có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đã tăng đột biến vào năm 2025 với 1,929,642,500 USD “đổ” vào 16 dự án lớn như: Dự án cải tạo Công viên Yên Sở, dự án Công ty TNHH 1 thành viên Keangnam –Vina, dự án đầu tư VOU, khách sạn 5 sao Charmvit… Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Điều đó cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài hoàn toàn không thờ ơ với thị trường BĐS Hà Nội, một làn sóng đầu tư lớn vào lĩnh vực BĐS Hà Nội đang đến. Bắt đầu những tháng đầu năm 2026, đã có con số các dự án đầu tư sẽ còn tăng lên rất nhiều trong năm 2026 đã có 3 dự án lớn xin cấp phép đầu tư với tổng số vốn lên đến 521,285,141 USD cho thấy BĐS Hà Nội đang là điểm nóng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài hiện nay. Theo thống kê của Cục đầu tư nước ngoài trong số các dự án có quy mô vốn lớn nhất được cấp phép năm 2025 có đến 3 dự án xây dựng văn phòng, căn hộ, khách sạn, du lịch và khu đô thị mới tại Hà Nội (xem phụ lục) là Dự án công ty TNHH 1 thành viên KeangNam- Vina, dự án khách sạn 5 sao Charmvit, dự án công ty Berrjaya-Handico 12 xây dựng khu đô thị mới Thạch Bàn.

Đã có hàng loạt các dự án BĐS có số vốn đầu tư đăng ký lớn, từ vài chục đến hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ USD trên điạ bàn Hà Nội trong những năm qua. Điển hình là dự án Khu đô thị Nam Thăng Long do tập đoàn Ciputra của Indonesia là chủ đầu tư, với số vốn lên đến 2,1 tỷ USD. Đây là dự án khu đô thị đầu tiên được Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp giấy phép đầu tư số 1792/GP ngày 30/12/2014, dự án công viên Yên sở của Tập đoàn Gamuda Land (Malaysia) với tổng số vốn đầu tư gần 1 tỷ USD và dự án tổ hợp khách sạn- thương mại- văn phòng- căn hộ Công viên Thiên niên kỷ Keangnam-Hà Nội vốn đầu tư 500 triệu USD (100% vốn Hàn Quốc), dự án khách sạn 5 sao Riviera (500 triệu USD)… Các dự án này khi đưa và hoạt động đã gặt hái được nhiều thành công và đây chính là động lực thu hút nhiều đối tác nước ngoài tập trung đầu tư vào lĩnh vực BĐS tại Hà Nội.

2.2 Cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực bất động sản tại Hà Nội Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

2.2.1 Theo chủ đầu tư

Các nhà đầu tư châu Á vẫn chiếm ưu thế trong cơ cấu đầu tư theo nước vào lĩnh vực BĐS Hà Nội do những lợi thế về địa điểm, khoảng cách địa lý, tính chất tương đồng của môi trường văn hoá, môi trường xã hội và môi trường đầu tư đồng thời do lợi thế về ưu đãi giữa các quốc gia trong cùng một khu vực. Quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư cao nhất cho đến nay vẫn là Singapore, Hàn Quốc và Malaysia. Trong vòng một hai năm trước mắt, các nước Châu Á vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số các dự án đầu tư vào Hà Nội nói chung và trong lĩnh vực BĐS nói riêng.

Theo thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, kể từ năm 1988 đến hết quý I năm 2026, đã có 24 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư vào lĩnh vực BDS tại Hà Nội, trong đó các nước châu Á chiếm 85,83% tổng vốn đăng ký; các nước châu Âu chiếm 13%; các nước châu Úc chiếm 0,7% và châu Mỹ chiếm 0,47% vốn đăng ký. Riêng 3 nền kinh tế đứng đầu trong đầu tư vào lĩnh vực BĐS Hà Nội theo thứ tự: Singapore và Hàn Quốc, Malaysia lần lượt chiếm 44,27%, 15,59%, 13,44% tổng vốn đăng ký.

  • Bảng 2.1: Cơ cấu đầu tư vào lĩnh vực BĐS Hà Nội theo nước chủ đầu tư

Trong số 24 nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào lĩnh vực BĐS tại HN, Singapore dẫn đầu với 24 dự án có vốn đầu tư khoảng 3,347,892,083 tỷ USD chiếm gần ½ (44,27%) tổng số vốn FDI vào lĩnh vực BĐS Hà Nội, tiếp theo là Hàn Quốc với 12 dự án và 1,178,992,641 USD (16% tổng số vốn đầu tư). Malaysia đứng thứ 3 đã đầu tư 1,016,506,000 USD vào 9 dự án, chiếm 13,44% tổng vốn đầu tư.

Tuy nhiên về lâu dài sẽ có nhiều đối tác từ Châu Âu và Mỹ sẽ đầu tư vào Việt Nam do Việt Nam sẽ mở cửa thị trường dịch vụ hơn nữa theo cam kết gia nhập WTO. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Có một vấn đề cần lưu ý là nhiều công ty nước ngoài đã đầu tư vào Việt Nam thông qua một nước thứ 3 để hưởng các ưu đãi về chi phí, thủ tục hành chính và thuế của các nước này. Vì vậy dẫn đến quốc tịch của chủ đầu tư trong giấy chứng nhận đầu tư không giống với quốc tịch thật của họ.

Các công ty Singapore là nhà đầu tư lớn nhất vào thị trường BĐS Hà Nội trong giai đoan 1988- 2026. Theo các số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), trong quý I năm 2026, Singapre vẫn tiếp tục đứng đầu danh sách các nhà đầu tư nước ngoài trên lĩnh vực BĐS tại Hà Nội khi là chủ đầu tư của dự án khách sạn Hoa Sen – dự án có số vốn đầu tư lớn nhất (250 triệu USD) trong 3 dự án được cấp phép thời gian này. Trong số các dự án có vốn đầu tư từ Singapore vào lĩnh vực BĐS Hà Nội cần nói đến dự án xây dựng khu đô thị mới Nam Thăng Long với tổng vốn đăng ký trên 2 tỷ USD, lớn nhất trong số các dự án được cấp phép từ trước đến nay. Một nhà đầu tư khác đến từ Singapore là Antara Koh Development Pte.Ltd lại gắn bó với dự án phát triển khu đô thị ven sông Hồng bằng kế hoạch xây dựng một quần thể bao gồm khu nhà ở, khu văn phòng thương mại, khách sạn và các công trình tiện ích công cộng để cho thuê. Dự án có tổng vốn đầu tư lên tới 240 triệu USD này đã được phê duyệt thiết kế kiến trúc, hiện đang trong giai đoạn san lấp mặt bằng.

Tuy không chiếm cơ cấu vốn đầu tư lớn bằng Singapore nhưng các nhà đầu tư Hàn Quốc cũng tỏ ra khá quan tâm đến thị trường BĐS Hà Nội khi triển khai thi công hàng loạt dự án BĐS khá ấn tượng. Dự án quy hoạch thành phố bên sông Hồng được thành phố Hà Nội phối hợp cùng TP. Seoul của Hàn Quốc để thực hiện. Dự án xây dựng tổ hợp dịch vụ cao cấp ở khu đô thị mới Cầu Giấy, trị giá 500 triệu USD của Tập đoàn Keangnam cũng nằm trong số các dự án lớn đang triển khai tại Hà Nội. Tại một vị trí đẹp khác cũng thuộc quận Cầu Giấy, Tập đoàn Charmvit đã đầu tư dự án xây dựng khách sạn 5 sao, với tổng vốn 80 triệu USD, trên diện tích 1,98 ha. Tập đoàn này cũng một lần nữa khẳng định Hàn Quốc là một trong những nhà đầu tư có sự đột phá về quy mô vốn cho mỗi dự án khi triển khai như xây dựng cụm tháp đôi khách sạn 5 sao Hà Nội Plaza và khu văn phòng cao cấp với tổng vốn đầu tư 100 triệu USD. Hồ sơ dự án khu đô thị mới Tây Hồ Tây với tổng vốn đầu tư đăng ký lên tới trên 300 triệu USD, do một tổ hợp 6 công ty xây dựng lớn của Hàn Quốc làm chủ đầu tư đã được Bộ Kế hoạch và đầu tư cấp phép đầu năm 2024. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Theo đánh giá của Cơ quan Xúc tiến thương mại và đầu tư Hàn Quốc (Kotra), sở dĩ Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có các nhà đầu tư Hàn Quốc, là do những lợi thế về giá nhân công thấp, môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện, nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao và nằm ở vị trí địa lý lý tưởng là trung tâm khối ASEAN. Hơn nữa, việc Việt Nam gia nhập WTO hồi đầu năm 2025 và Hiệp định thương mại tự do Hàn Quốc-ASEAN có hiệu lực từ tháng 6/2025 cũng đã góp phần đưa Việt Nam “trở thành một thị trường rất quan trọng” của các nhà đầu tư Hàn Quốc. Kết quả thăm dò ý kiến do Hiệp hội thương mại Hàn Quốc vừa tiến hành đối với 580 doanh nghiệp nước này cho thấy, trong tương lai, Việt Nam sẽ là địa chỉ đầu tư hấp dẫn thứ 2 đối với doanh nghiệp Hàn Quốc, chỉ sau Trung Quốc. Tại thời điểm này, nhiều tập đoàn lớn của Hàn Quốc như Posco, Samsung, Lotte, Kumho Asiana cũng đã có mặt tại Việt Nam.

Không chỉ các nhà đầu tư Singapore, Hàn Quốc nhanh nhạy nắm bắt tiềm năng của thị trường BĐS Hà Nội trong tương lai, rất nhiều các nhà đầu tư đến từ các quốc gia khác như Malaysia, Nhật Bản cũng đang bị thu hút bởi thị trường này. Tập đoàn Riviera (Nhật Bản) với số vốn đầu tư 500 triệu USD sẽ đầu tư vào vị trí X2 (4 ha) để xây dựng khách sạn 5 sao. Chủ đầu tư sẽ ủng hộ thành phố khoảng 5 triệu USD, cùng với đề xuất được giới thiệu xây dựng 2 địa điểm xây dựng tổ hợp sân golf, văn phòng, căn hộ với tổng vốn đầu tư 500 triệu USD.

Ngoài ra, Dự án cải tạo Công viên Yên Sở thành khu vui chơi giải trí hiện đại do Tập đoàn Gamuda Land (Maylaysia) làm chủ đầu tư cũng đang tiếp tục quy hoạch mở rộng, với số vốn đầu tư lên đến gần 2 tỷ USD, và đã được cấp phép trong quý I/2026.

Tại góc phố Liễu Giai, Đào Tấn, quận Ba Đình, Công ty Coralis Vietnam Co.LTD dự kiến đầu tư khoảng 114,6 triệu USD để xây dựng toà nhà “chọc trời” 65 tầng (100% vốn của Luxembua), bao gồm Khu văn phòng, căn hộ, trung tâm mua bán, siêu thị, rạp chiếu phim, phòng khám, bãi đỗ xe.

Tập đoàn Pacific Land, Anh, đã nộp hồ sơ đề xuất đầu tư xây dựng dự án Khu công nghệ sinh học Nam Thăng Long, tổng vốn đầu tư có thể đến 1 tỷ USD. Tập đoàn cũng đã nộp hồ sơ đề xuất đầu tư xây dựng Khu công nghệ cao Sài Đồng, với tổng vốn đầu tư có thể từ vài trăm triệu đến 1 tỷ USD.

2.2.2. Theo hình thức đầu tư Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Hai hình thức đầu tư phổ biến nhất hiện nay của các dự án FDI vào lĩnh vực BĐS Hà Nội là liên doanh và thành lập tổ chức 100% vốn nước ngoài. Trong báo cáo tóm tắt tình hình đầu tư nước ngoài giai đoạn 1988-2025 của Bộ kế hoạch và đầu tư, hình thức 100% vốn nước ngoài chiếm 77,6% về số dự án và 61,6% về tổng vốn đăng ký; Liên doanh chiếm 18,8% về số dự án và 28,8% về tổng vốn đăng ký. Số còn còn lại đầu tư theo hình thức Hợp doanh, BOT, công ty cổ phần và công ty quản lý vốn.

  • Trong đó có thể thấy hình thức liên doanh là hình thức đầu tư phổ biến vì một số nguyên nhân sau:

Thứ nhất, các nhà ĐTNN không thể tự có đất để làm dự án, họ phải tìm những khu đất có vị trí tốt, đặc biệt là đã giải phóng mặt bằng, nhưng việc này các nhà đầu tư nước ngoài chưa am hiểu thủ tục quy trình đầu tư sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy họ tìm đến những nhà đầu tư trong nước, những người nắm giữ những khu đất ở vị trí thuận lợi, trong các khu trung tâm, kinh tế, chính trị trên địa bàn Hà Nội hay các hay các nhà đầu tư có những dự án khu đô thị lớn đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, hoàn thiện các thủ tục đầu tư, hoặc đã chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Và như vậy, họ chỉ cần bỏ vốn nắm lấy quyền quản lý và tiến hành đầu tư ngay.

Thứ hai, khi gây quỹ thực hiện dự án, các NĐT nước ngoài phải chịu sức ép giải ngân từ các quỹ đầu tư rất lớn do cam kết giải ngân trong một thời gian nhất định. Và vì chưa có nhiều dự án đã hoạt động, nên các nhà đầu tư phải chọn cách liên doanh với các đối tác trong nước để cùng phát triển dự án ngay từ đầu.

Tuy nhiên, các tổ chức 100% vốn nước ngoài hiện nay cũng đang ráo riết tự vận động bắt đầu từ khâu xin giấy phép, giải phóng mặt bằng và thực hiện dự án một cách hoàn chỉnh dự án. Thực tế cũng chứng minh ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài chọn hình thức đầu tư này khi tham gia vào thị trường BĐS Việt Nam thời gian vừa qua.

2.2.3. Theo lĩnh vực đầu tư Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Hiện nay các dự án đầu tư vào lĩnh vực BĐS nói chung được phân chia vào 4 nhóm lĩnh vực chính: xây dựng kinh doanh văn phòng cho thuê, lĩnh vực khách sạn, du lịch, lĩnh vực xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất và lĩnh vực xây dựng khu đô thị mới. Trong đó nguồn vốn phân bổ vào các dự án thuộc các lĩnh vực nói trên như sau:

  • Biểu 2.4: Cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các dự án BĐS tại Hà Nội theo lĩnh vực đầu tư.

Như vậy, chiếm ưu thế nhất trong số các lĩnh vực xây dựng BĐS hiện nay là đầu tư vào 2 nhóm xây dựng văn phòng, căn hộ (39%) và các khách sạn du lịch (36%). Nhóm lĩnh vực xây dựng văn phòng, căn hộ bao gồm: xây dựng văn phòng, căn hộ để bán hoặc cho thuê, xây dựng các khu trung tâm thương mại với tổng số 65 dự án và 2,937,184,852 USD vốn đầu tư. Các dự án xây dựng khu đô thị mới tuy không nhiều (4 dự án) nhưng lại thu hút được số vốn đầu tư rất lớn (2,710,799,000 USD). Bên cạnh đó là các dự án đầu tư vào khách sạn, du lịch chiếm 22% tổng số vốn đầu tư với 58 dự án và 1,666,981,599 USD. Các dự án xây dựng hạ tầng khu công nghiệp chiếm tỷ lệ vốn khá nhỏ (khoảng 3%) với vốn đầu tư là 247,178,000 USD tham gia vào 4 dự án.

  • Lĩnh vực xây dựng văn phòng căn hộ

Theo quan điểm của công ty quản lí và tiếp thị BĐS CB Richard Ellis Vietnam, một công ty chuyên nghiệp về quản lí và phát triển BĐS, các toà nhà thương mại ở Hà Nội được chia thành 3 hạng: hạng A, hạng B, hạng C (xem phụ lục).

Tuỳ vào đối tượng khách hàng mà nhà kinh doanh BĐS muốn cung cấp dịch vụ mà nhà đầu tư sẽ lựa chọn quy mô, vị trí đất đầu tư phù hợp với ngân sách và mục đích của mình.

  • Các dự án xây dựng văn phòng cho thuê

Thị trường văn phòng cho thuê của Hà Nội hiện nay đang hoạt động sôi động hơn bao giờ hết. Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến giới kinh doanh tin rằng sẽ tiếp tục xảy ra cơn sốt giá với các văn phòng hạng A là dòng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Việt Nam ngày một lớn. Số công ty, văn phòng đặt trụ sở tại Hà Nội đang tăng lên mạnh mẽ cùng với sự góp mặt đông đảo của các doanh nhân nước ngoài và Việt kiều. Bản thân một số doanh nghiệp trong nước có năng lực về tài chính cũng muốn chuyển vào các văn phòng cao cấp để hưởng dịch vụ tốt hơn và nâng cao hình ảnh, thương hiệu của mình với các đối tác. Vì vậy đối tượng khách hàng mà các toà nhà hạng A hướng tới giờ đây không chỉ là các công ty, văn phòng nước ngoài mà còn là các công ty lớn hoặc kinh doanh thành công tại Việt Nam. Xu hướng của hầu hết các khách thuê văn phòng là muốn làm việc tại một toà nhà hiện đại, tiện nghi, có cách quản lí chuyên nghiệp. Trong khi số lượng các toà nhà hạng A và hạng B tại Hà Nội không đủ để đáp ứng nhu cầu đó. Theo thống kê của công ty CB Richard Ellis tổng cung mới của lĩnh vực xây dựng văn phòng cho thuê cao cấp trong năm 2025 là 46.000m². Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

  • Biểu 2.5: Diện tích cho thuê và lượng cung mới về văn phòng hạng A&B

Trong số đó văn phòng hạng A nổi bật lên là 2 toà nhà Opera Business Centre và Pacific Place, văn phòng hạng B gồm có: Toà nhà Viglacera, toà nhà VIT, toà nhà Kinh Đô, toà nhà số 9 Đào Duy Anh. Tính đến cuối năm 2025, trên địa bàn Hà Nội sẽ xuất hiện 10 Toà nhà văn phòng hạng A, 23 Toà nhà văn phòng hạng B. Tổng cung tính đến thời điểm tháng 12/2025 xấp xỉ đạt 300.000m².

  • Biểu 2.6: Diện tích cho thuê và hiệu suất sử dụng tại các toà nhà văn phòng hạng A & B

Tuy lượng cung như vậy không phải là thấp nhưng thị trường văn phòng cao cấp cho thuê vẫn thiếu hụt trầm trọng, có thể thấy tại biểu đồ hệ số sử dụng trung bình rất cao (gần 100%) và các văn phòng mới nhanh chóng được thuê kín. Mặc dù chưa chính thức khai trương nhưng những toà nhà hạng A là Opera Business Center (Hongkong) ở đường Lý Thái Tổ và Pacific Place thuộc quỹ đầu tư Jacca- Pháp thuộc tập đoàn IMO quản lý trên đường Lý Thường Kiệt ở Hà Nội hay cao ốc Asia Tower do một đơn vị liên doanh của công ty Thực phẩm Hà Nội dù mới khai trương trương trong năm 2026 có giá khá cao cũng đã kín chỗ đặt thuê. Hai cao ốc hạng B khác là Viglacera Tower và VIT Tower cũng đã được đặt thuê hết chỗ. Các công ty kinh doanh BĐS dự báo sức ép của nhu cầu thuê văn phòng hạng A sẽ không giảm cho đến hết năm 2026, bởi trong khoảng thời gian từ nay đến năm 2027, không có thêm một cao ốc văn phòng hạng A nào đi vào hoạt động.

  • Biểu 2.7: Giá thuê trung bình tại các toà nhà văn phòng hạng A & B

Tình trạng thiếu hàng trầm trọng khiến giá thuê trung bình của văn phòng hạng A và B năm 2025 tại Hà Nội vẫn tiếp tục xu hướng tăng lên:

  • Văn phòng hạng A: 43USD/m²/tháng (tăng 21% so với năm trước)
  • Văn phòng hạng B: 28USD/m²/tháng (tăng 24% so với năm trước)

Bảng 2.8: Tương quan giá thuê văn phòng hạng A tại Việt Nam so với một số toà nhà tại Hồng Kông và Singapore

Dự đoán trong năm 2026 sẽ có 33.000m2 tổng diện tích sàn văn phòng hạng A sẽ đi vào hoạt động và rất nhiều toà nhà văn phòng hạng B khai trương trong năm 2025, 2026. Thị trường văn phòng cho thuê của Hà Nội sẽ vẫn còn rất phát triển trong một vài năm tới. Tuy nhiên, sau năm 2028, thị trường văn phòng sẽ phải đối mặt với sự bão hoà và giá cho thuê sẽ giảm xuống.

  • Các dự án xây dựng căn hộ cao cấp Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Tuy không được “nóng” như thị trường văn phòng cho thuê nhưng thị trường căn hộ cho thuê cũng đang phát triển rất tốt với hệ số sử dụng cao và giá thuê tăng lên.

Đối tượng của thị trường này là các cá nhân và tổ chức nước ngoài làm việc tại Hà Nội. Hiện tại, số lượng các căn hộ cho thuê vẫn đang tăng lên theo nhu cầu sử dụng nhưng giá thuê chỉ tăng nhẹ, trung bình từ 18,7 đến 49,6 USD/m2/tháng. Giá của các căn hộ nhỏ có xu hướng tăng cao hơn các căn hộ có diện tích lớn. Đầu tư vào căn hộ cho thuê cũng rất hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài. Tiền thuê căn hộ thường được thanh toán trước trong thời hạn dài nên có thể mang lại doanh thu ổn định cho nhà đầu tư.

  • Biểu 2.9: Tổng tích luỹ và lượng cung mới căn hộ cho thuê hạng A&B

Tòa nhà Atlanta Residences vừa hoàn thành cuối năm 2025 đã cung cấp thêm 51 căn. Nguồn cung mới đầu năm 2026 là Fraser Suites với khoảng 170 căn. Dự kiến năm 2026 sẽ xuất hiện trên thị trường 2 toà nhà lớn Somerset Hoa Binh cung cấp khoảng 206 căn và Skyline với khoảng 88 căn. Trong tương lai năm 2027 – 2029: Golden Westlake Executive Residences, TheLandmark, Keangnam Hanoi Landmark Tower, Crown Complex.

  • Các dự án xây dựng các khu trung tâm thương mại

Thị trường bán lẻ tại Hà Nội đang trong giai đoạn bắt đầu phát triển nở rộ, các tập đoàn bán lẻ nước ngoài đang rất năng động trong việc tìm kiếm các cơ hội và chuẩn bị cho sự thâm nhập thị trường Việt Nam sau ngày 1/1/2027. Trong khi đó các nhà bán lẻ nội địa cũng tích cực mở rộng mạng lưới của mình trước thời điểm này khi mà Việt nam sẽ mở cửa hoàn toàn thị trường cho các công ty kinh doanh bán lẻ 100% vốn nước ngoài vào hoạt động tại Việt Nam. Trong năm 2025, tổng mức bán lẻ vượt trên 45 tỷ USD (tăng 27% so với năm trước). Theo xếp hạng chỉ số bán lẻ toàn cầu của AT Kearney năm 2025,Việt Nam đứng thứ 4 sau Ấn Độ, Nga, Trung Quốc (AT Kearney) [23]. Thị trường bán lẻ Hà Nội đầy tiềm năng do phần lớn là dân số trẻ, năng động và sẵn sàng chi tiêu và xu hướng và thị hiếu tiêu dùng của người Hà Nội đã hướng về những nhãn hiệu nổi tiếng tạo đà thu hút thêm nhiều thương hiệu quốc tế mới xuất hiện, thâm nhập và mở rộng hoạt động kinh doanh vào thị trường Hà NộI như Adidas, KFC, BBQ Chicken, Escada, Pizza Hut, Parkson… Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Các trung tâm thương mại cũng chỉ mới được khai trương tại Hà Nội những năm gần đây nhưng nhu cầu lớn và đang tiếp tục tăng mạnh mà trong khi lượng cung vẫn còn hạn chế. Điều này làm giá thuê tại các trung tâm thương mại tăng mạnh nhưng vẫn đủ đáp ứng. Tuy Hà Nội mới có thêm 6 trung tâm mua sắm chính với diện tích sàn khoảng 43.000m2 nhưng hiện các khu vực trung tâm kinh doanh thành phố giá thuê đang tăng vùn vụt. Các trung tâm mua sắm ở khu vực trung tâm như Tràng Tiền Plaza, Vincom City Tower, Viet Tower… đều có giá thuê tăng vọt. Chẳng hạn như Vincom City Tower giá thuê trung bình tăng từ 20 – 88 USD/m2/tháng trong quý I/2025 tăng lên 40 – 120 USD/m2/tháng trong quý IV/2025. Những địa điểm bán lẻ mặt phố của một số toà nhà tại khu trung tâm có giá thuê rất cao như toà Pacific Place, Sofitel Metropole và Opera Business Centre, có vị trí lên đến 150 USD/m2/tháng. Trong khi đó, một số trung tâm mua sắm bên ngoài khu trung tâm kinh doanh lại có mức tăng tương đối. Chẳng hạn như siêu thị Big C, giá thuê mặt bằng tăng từ 23 – 34 USD/m2/tháng cuối 2025 lên 25 – 40 USD/m2/tháng quý I/2026 [3].

Trong thời gian tới sẽ có một số dự án tiêu biểu của nước ngoài như Ciputra Mall (Khu đô thị Nam Thăng Long –2028), the Landmark (Liễu Giai – Đào Tấn – 2028), The Garden (Mỹ Đình –2027). Năm 2026, Hà Nội có thêm 63.000m2, tăng 29% so với năm 2025 sẽ được hoàn thành, tuy nhiên trong thời gian trước mặt sẽ chỉ có các dự án của các nhà đầu tư trong nước được đưa vào sử dụng như Việt Tower (Thái Hà), Thái Thịnh Plazza (Thái Thịnh) vào Quý 1/2026.

  • Biểu 2.10: Một số dự án thương mại tiêu biểu trong tương lai

Khi đầu tư phát triển các khu đô thị mới, nhà đầu tư nước ngoài cũng rất chú trọng phát triển các dự án này để đảm bảo tính đồng bộ và tiện ích của khu dân cư, đồng thời có thể cùng lúc phát triển lĩnh vực quản lý kinh doanh bán lẻ.

  • Lĩnh vực kinh doanh khách sạn

Do sự phát triển kinh tế (qua làn song đầu tư nước ngoài và hội nhập kinh tế) và du lịch của Việt Nam cùng với sự xuất hiện của các hãng hàng không giá rẻ như Asia Air, Jet Star, Tiger Airlines & Hongkong Air…những năm gần đây, Hà Nội đã thu hút một lượng lớn khách quốc tế. Các công ty, tổ chức Tour du lịch tại nước ngoài thường ký hợp đồng hợp tác với các khách sạn lớn theo mùa du lịch hoặc theo các sự kiện đặc biệt thu hút khách tham quan đến Hà Nội. Vì vậy mà trong 2 năm gần đây nhu cầu BĐS du lịch là rất lớn, có những thời điểm mà khách vãng lai không thể thuê nổi một phòng khách sạn 4 hoặc 5 sao nào trong một thời gian khá dài. Hơn nữa, theo tính toán của các chuyên gia với mức giá đó, chỉ cần hiệu suất sử dụng 30% trở lên là có thể hoà vốn và bắt đầu có lãi. Dự đoán trong năm 2025, sẽ có 320 phòng khách sạn từ 3-5 sao được đưa vào sử dụng và sẽ thêm 4 khách sạn 5 sao được cấp giấy phép đầu tư. Qua đó có thể thấy đầu tư kinh doanh vào dịch vụ khách sạn tại Hà Nội cũng vô cùng hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài và các quỹ đầu tư.

Vì vậy, bên cạnh các dự án lớn đầu tư vào khu vực công nghiệp, công nghệ cao còn xuất hiện xu hướng tăng nhanh nhiều dự án khách sạn cao cấp, đầu tư vào các khu nghỉ dưỡng tại Hà Nội để đáp ứng nhu cầu khách du lịch nước ngoài và nội địa. Tính từ năm 2016 đến nay, số dự án FDI vào du lịch Hà Nội là 58 dự án với tổng vốn đầu tư là 1,666,981,599 USD chiếm hơn 22% tổng số vốn đăng ký vào lĩnh vực BĐS tại Hà Nội tập trung vào các dịch vụ lưu trú như khách sạn, khu nghỉ dưỡng, khu spa cao cấp, resort… Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Hiện nay Hà Nội hiện có khoảng 8 khách sạn 5 sao, 6 khách sạn 4 sao. Các khách sạn này đều đạt hiệu suất sử dụng trung bình khoảng trên dưới 80% trong năm 2025 với giá cho thuê trung bình dao động trong khoảng 116USD/ngày đến 135USD/ng chưa có thuế và dịch vụ phí. Hệ số sử dụng phòng đạt 84% trong Q4/2025 với giá phòng trung bình trên 135 USD.

  • Biểu 2.11: Giá thuê phòng trung bình
  • Biểu 2.12: Hệ số sử dụng phòng tại khách sạn 5 sao bình tại khách sạn 5 sao

Các tập đoàn quản lý khách sạn xuất hiện của nhiều tên tuổi khách sạn quốc tế: Novotel, Marriott, InterContinental, Crowne Plaza, Movenpick thâm nhập thị trường theo nhiều cách khác nhau (mua lại, nhượng quyền, phát triển quan hệ đối tác, đầu tư xây mới…). Các tập đoàn này đều nhận thấy cơ hội phát triển trong lĩnh vực BĐS khách sạn và nỗ lực đáp ứng phân khúc thị trường này: InterContinental Hanoi WestLake (359 phòng) khai trương tháng 12/2025, Sofitel Metropole Hanoi chuyển khu vực Business Centre thành 70 phòng khách sạn vào đầu năm 2025. Hiện nay CBRE đang làm việc với rất nhiều các nhà đầu tư là các tập đoàn khách sạn quốc tế như Accor, InterContinential Hotels Group, Guoman, Hilton, Omni, Sheraton, InterContinental, Sofitel, Novote … các đại gia đến từ Trung Đông như IFA, Kingdom Hotel Investment, các tập đoàn xây dựng và đầu tư lớn từ Nhật Bản, Hàn Quốc… các quỹ đầu tư với nguồn lực tài chính lớn mạnh như Indochina Capital, Vina Capital… để có những dự án đầu tư BĐS du lịch và tiếp tục có kế hoạch phát triển trong thời gian tới.

Tại hội thảo “Đầu tư Bất động sản du lịch tại Việt Nam” vừa diễn ra tại TPHCM, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước thể hiện mong muốn được đầu tư khi ngành này đang có bước tiến vượt bậc trong những năm gần đây. Ông Marc Townsend, Giám đốc điều hành của CBRE Việt Nam cho rằng, vị trí của ngành du lịch Việt Nam còn thua xa các nước trong khu vực. Nếu so với thành phố Bali của Indonesia cách đây 20 năm thì Việt Nam vẫn chưa theo kịp về cơ sở hạ tầng. Nhưng, “yếu kém” này chính là cơ hội cho nhà đầu tư. Vì vậy sẽ có nhiều nhiều dự án đầu tư vào các cao ốc, văn phòng, căn hộ và khách sạn cao cấp.

Hiện nay, số lượng khách sạn từ 3 sao trở lên tại Việt Nam vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường mặc dù giá thuê đang ở mức rất cao. Mặt khác trong thời gian qua không có khách sạn 5 sao được xây dựng và mới nào đi vào hoạt động trong thời gian tới nên sẽ có rất nhiều dự án đầu tư vào các khách sạn cao cấp và các dịch vụ giải trí và tiện ích đi kèm.

Trong thời gian tới, các căn hộ cho thuê có xu hướng phát triển thành căn hộ – khách sạn (hotel apartment). Thực tế thời gian qua cho thấy, do hạn chế của thị trường khách sạn cao cấp tại Hà Nội, nhất là trong các sự kiện kinh tế, chính trị, văn hoá và du lịch, các căn hộ đã được đem cho thuê với giá bằng giá thuê khách sạn và chủ đầu tư đã thu được một khoản lợi nhuận cao hơn so với cho thuê dài hạn. Hơn nữa, vẫn tồn tại một số căn hộ cho thuê còn trống tại các toà nhà lớn gây lãng phí không ít. Vì vậy, các chủ đầu tư sẵn sàng trang bị cho căn hộ của mình để đón tiếp khách ngắn hạn vào bất cứ lúc nào.

  • Biểu 2.13 Tổng cung căn hộ cho thuê và tỷ lệ còn trống Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Trong một vài năm tới, lượng cung về khách sạn 4, 5 sao trên địa bàn Hà Nội sẽ tăng rất nhanh do gần đây có rất nhiều dự án đầu tư vào khách sạn đã bắt đầu khởi công hoặc xin giấy phép. Đa số các dự án này đều có quy mô rất lớn và ở những vị trí thuận tiện. Dự đoán, khi các khách sạn đã và đang xin giấy phép đầu tư hiện nay đi vào hoạt động, sẽ có sự canh tranh mạnh mẽ về chất lượng dịch vụ, đồng thời các khách sạn hiện đang kinh doanh sẽ phải tự đổi mới để giữ khách hàng hiện tại và tiếp tục khai thác nguồn khách mới.

  • Lĩnh vực xây dựng khu đô thị mới

Hiện tại trên địa bàn thành phố Hà Nội đã có 4 dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới với tổng số vốn đầu tư là 2,710,799,000 USD là: dự án khu đô thị mới Nam Thăng Long cấp phép năm 2014, khu đô thị mới Bắc Thăng Long, khu cấp phép năm 2015, khu đô thị Tây Hồ Tây, năm 2024 và mới đây nhất là khu đô thị mới Thạch Bàn được cấp giấy phép ngày 4/5/2025. Đây đều là những dự án có vốn đầu tư lớn vài trăm triệu USD, duy nhất có dự án phát triển khu đô thị mới Nam Thăng Long có số vốn đầu tư lên đến trên 2 tỷ USD và cũng là một dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất từ trước tới nay.

Các khu đô thị mới có cảnh quan đẹp, kiến trúc hiện đại, xây dựng theo quy mô lớn, thường nằm ở các khu vực ven đô nhưng giao thông thuận tiện. Việc triển khai mô hình khu đô thị mới trên địa bàn Hà Nội đã góp phần tích cực vào kết quả phát triển nhà ở của thành phố, tạo không gian đô thị mới, kiến trúc hiện đại, nâng cao chất lượng dịch vụ đô thị, đảm bảo đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, khớp nối với khu dân cư cũ…sẽ góp phần thay đổi diện mạo thành phố.

Đây là lĩnh vực mới đối với các nhà đầu tư nước ngoài nhưng lại phát triển rất nhanh và được các nhà đầu tư quan tâm. Nguyên nhân của điều này là do luật pháp Việt Nam đã cho phép người Việt Nam định cư tại nước ngoài có quyền mua nhà. Số lượng người Việt Nam có thu nhập cao cùng với người nước ngoài và Việt kiều làm việc tại Việt Nam tăng lên là động lực của thị trường nhà ở cao cấp. Mặt khác, khi tiến hành dự án xây nhà để bán, nhà đầu tư có thể thu hồi vốn nhanh hơn (do các khách hàng phải ứng tiền mua nhà trước), từ đó có thể tính toán được doanh thu và lợi nhuận từ dự án ngay sau một thời gian ngắn triển khai dự án, điều này cho phép các nhà đầu tư có thể tiếp tục lên kế hoạch cho các dự án khác của mình nhằm nhanh chóng thu hồi vốn.

Giá bán căn hộ tại các dự án này vẫn tiếp tục tăng lên, ngay cả đối với những dự án còn đang thi công. Các căn hộ ở vị trí trung tâm như quận Hoàn Kiếm và quận Tây Hồ vẫn là những nơi lý tưởng nhất và vẫn còn có một khoảng cách rất xa về giá bán so với các vị trí ở xa những khu vực như Mỹ Đình/ An Khánh/ Tây Hồ Tây.

  • Biểu 2.14: Giá bán căn hộ tại một số dự án tiêu biểu Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Theo dự đoán của các chuyên gia BĐS, nhu cầu về nhà ở sẽ tiếp tục gia tăng mạnh và tình hình kinh doanh tại các dự án có chất lượng cao sẽ rất khả quan. Hiện nay, cũng chưa có nhiều nhà đầu tư mặn mà trong việc cải tạo các chung cư cũ ở Hà Nội dù có rất nhiều vị trí đẹp. Lý do chủ yếu là các nhà đầu tư lo ngại vấn đề đền bù tái định cư và giải phóng mặt bằng tại các khu vực này.

Tuy nhiên chất lượng của nhiều dự án nhà ở /căn hộ cao cấp không phải thực sự là cao cấp. Bất cập lớn ở các khu đô thị mới là thiếu sự đồng bộ giữa hạ tầng kỹ thuật trong khu đô thị với hạ tầng bên ngoài các khu đô thị mà cụ thể là sự liên thông và kết nối giao thông, thoát nước, xử lý nước thải… không đảm bảo. Các khu đô thị mới phát triển không có sự gắn kết với nhau trong một quy hoạch tổng thể chung của đô thị, thiếu trầm trọng các công trình hạ tầng xã hội. Hầu hết các khu đô thị đều thiếu các công trình hạ tầng xã hội như trường học, trạm y tế, bãi đỗ xe… Mặc dù các khu đô thị mới đều được quy hoạch và xây dựng theo quy hoạch nhưng qua một số khu đô thị cho thấy không có các giải pháp về thiết kế đô thị.

Khu biệt thự, nhà liền kề pha tạp hình thái kiến trúc đủ loại và đa màu sắc và hình như không ai quản lý thiết kế kiến trúc của các công trình này. Mật độ xây dựng cao và hệ số sử dụng đất lớn khiến các đô thị thiếu không gian mở, không gian công cộng.

Hiện nay, khu đô thị mới do của các chủ đầu tư trong nước đã bộc lộ rất nhiều hạn chế như tình trạng ách tắc giao thông thường xuyên xảy ra tại các cửa ra vào ở khu đô thị mới Đại Kim, vì khu đô thị này có vị trí như một “ốc đảo” nên hiện tại giao thông ra vào rất khó khăn. Cao độ nền trong khu đô thị cao hơn hoặc thấp hơn khu vực xung quanh trong khi đó không có sự khớp nối hệ thống thoát nước gây hậu quả ngập úng liền kề hoặc ngập úng tại chính khu đô thị. Nhiều nơi, việc cung cấp nước sạch không đảm bảo, chất lượng nước còn có nhiều vấn đề, hệ thống chiếu sáng tại một số khu vực trong khu đô thị còn thiếu như tại khu đô thị Trung Hoà Nhân Chính… Bên cạnh đó, việc quản lý vận hành khu nhà ở khu đô thị, nhất là nhà chung cư sau đầu tư còn chưa thống nhất, chưa có cơ chế chính sách về quản lý khai thác sau đầu tư đối với các dự án phát triển nhà ở và khu đô thị, nhất là nhà ở cao tầng. Hi vọng rằng các dự án xây dựng khu đô thị từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài khi hoàn thành sẽ không vấp phải những vấn đề trên. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Thời gian gần đây, nhiều nhà đầu tư bất động sản “ngó nghiêng” dự án xây dựng Khu đô thị mới Bắc sông Hồng (Đông Anh, Hà Nội) và đề nghị được giao nghiên cứu, lập dự án. Khu đô thị mới Bắc sông Hồng – một thành phố mới, tương lai sẽ là trung tâm công nghiệp – thương mại – dịch vụ đồng bộ và hiện đại của Hà Nội, dự kiến gồm nhiều khu vực chính, như: Nam Vân Trì – Cổ Loa; Bắc Vân Trì – thị trấn Đông Anh… với tổng diện tích xấp xỉ 9.000ha, ước tính tổng vốn đầu tư lên đến 30 tỷ USD.

Trong thời gian tới các khu đô thị mới này sẽ thu hút một lượng dân cư và người nước ngoài đến sinh sống và làm việc tại đó. Vì vậy, chính quyền thành phố cần kết hợp thu hút cả đầu tư cho việc phát triển cơ sở hạ tầng tại những khu vực này xung quanh các dự án này.

  • Lĩnh vực xây dựng hạ tầng KCN-KCX

Đến nay Hà Nội đã hình thành 4 khu công nghiệp (KCN) có vốn đầu tư nước ngoài là KCN Thăng Long, KCN Nội Bài, KCN Sài Đồng, KCN Hà Nội – Đài Tư thu hút hàng chục doanh nghiệp vào thuê đất, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 247,187,000 triệu USD.

  • Bảng 2.2: Danh mục dự án xây dựng hạ tầng KCN, KCX tại Hà Nội có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giai đoạn 1988-2026.

Trong thời gian qua, các KCN của Hà Nội đã thu hút được nguồn vốn đầu tư lớn của các doanh nghiệp nước ngoài qua đó đã thúc đẩy sự tăng trưởng công nghiệp của thành phố, góp phần phát triển kinh tế- xã hội của Thủ đô Hà Nội và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Các nhà đầu tư nước ngoài trong KCN tập trung của Hà Nội phần lớn có công nghệ tiên tiến, trình độ sản xuất cao tạo ra sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế giới. Các doanh nghiệp này có tỷ lệ xuất khẩu sản phẩm rất cao qua đó làm tăng tỷ lệ xuất khẩu của thành phố đồng thời cũng thu hút và đào tạo nhiều lao động có tay nghề góp phần không nhỏ vào việc phát triển KT-XH của Thủ đô Hà Nội. Hà Nội đã có mặt nhiều nhà đầu tư đa quốc gia có tiềm năng rất lớn: Tập đoàn Canon, Panasonic, Toto, Sumitomo Bakelite, công ty TNHH Đèn hình Orion- Hanel…Thực tiễn phát triển các KCN- KCX ở Hà Nội đã cho thấy các KCN- KCX Hà Nội đã và đang trở thành động lực cho phát triển kinh tế- xã hội của các vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có vai trò quan trọng thúc đẩy sự hình thành và phát triển có hiệu qủa các KCN tại các địa bàn lân cận, góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết công ăn việc làm cho người lao động (tại chỗ và tại các tỉnh lân cận), góp phần phát triển các dịch vụ và công nghiệp phụ trợ.

Có thể nhận thấy các dự án đầu tư vào cơ sở hạ tầng KCN, KCX đều được cấp giấy phép trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến 2015, cách khá xa thời điểm hiện nay. Thời gian gần đây, không có dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực này. Nguyên nhân có thể kể đến một số tồn tại và khó khăn trong quá trình hình thành và hoạt động của các KCN-KCX tại Hà Nội. Đầu tiên là vướng mắc trong thủ tục xin cấp giấy phép cho dự án đầu tư. Ngoài ra, do công tác đền bù, giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án đầu tư quá chậm chạp, làm chậm tiến độ triển khai xây dựng hạ tầng kỹ thuật cũng như quá trình phát triển KCN cũng là vật cản đối với các dự án BĐS trong lĩnh vực KCN-KCX. Công tác giải phòng mặt bằng gặp khó khăn xuất phát từ nhiều nguyên nhân như: việc quy hoạch, hướng dẫn, chỉ dẫn, tuyên truyền thông tin làm chưa tốt, do vậy người dân không hiểu rõ chế độ chính sách của Nhà nước hoặc nhiều trường hợp do tốc độ đô thị hoá diễn ra nhanh chóng tại địa phương, nên đẩy giá đất lên cao gặp nhiều lần so với giá đền bù, từ đó gây ra tâm lý chây ỳ, đòi đền bù với giá cao, không chịu giao đất. Nhiều KCN từ khi có Quyết định thành lập Hội đồng đề bù giải phóng mặt bằng cho đến khi hoàn thành thủ tục, lấy được đất phải kéo dài nhiều năm, gây tâm lý ức chế, làm nản lòng các nhà đầu tư. Bên cạnh đó nguyên nhân cơ bản làm cho sự hấp dẫn của các dự án xây dựng hạ tầng KCN-KCX là bản thân KCN-KCX ở Hà Nội hoạt động chưa đạt được hiệu quả như mong đợi, kém hấp dẫn đối với các doanh nghiệp sản xuất. Về hạ tầng kỹ thuật của các KCN trên địa bàn Hà Nội hiện tại chỉ có KCN Thăng Long có hạ tầng kỹ thuật cả trong và ngoài hàng rào là tương đối hoàn chỉnh, các KCN còn lại hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài hàng rào chưa được đầu tư xây dựng đồng bộ. Có KCN-KCX đến nay việc xây dựng cơ sở hạ tầng còn sơ sài, vẫn chưa có khu xử lý nước thải, chưa cung cấp đầy đủ nước sạch cho doanh nghiệp sản xuất, hệ thống giao thông ngoài hàng rào không thuận tiện, điện không ổn định…Các KCN-KCX của Hà Nội chưa thực sự trở thành “địa chỉ đặt chân” của các nhà đầu tư, doanh nghiệp doanh trong và ngoài nước khiến các nhà đầu tư nước ngoài trở nên “e dè” khi đem vốn đầu tư vào các dự án xây dựng hạ tầng KCN-KCX.

Vì vậy, nhiệm vụ cấp bách của BQL KCN – KCX Hà Nội trong thời gian tới là phải nhanh chóng khắc phục những yếu kém, bất cập, tận dụng được các lợi thế tự nhiên, kinh tế và chính trị sẵn có để thu hút các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực KCN- CCN Hà Nội phát triển tương xứng với vị thế của mình.

2.3 Những hạn chế trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực bất động sản tại Hà Nội Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

2.3.1 Những hạn chế

Các dự án FDI đầu tư vào lĩnh vực BĐS Hà Nội còn rất hạn chế chưa tương xứng với tiềm năng của các đối tác này, đặc biệt chưa tận dụng và phát huy được lợi thế của thủ đô trong phát triển kinh tế và du lịch. Cơ cấu hình thức đầu tư của các dự án FDI chưa đa dạng. Các hình thức đầu tư mới chỉ tập trung ở hình thức doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh và các hình thức đầu tư khác còn rất hạn chế.

Nhìn chung, tiến độ thực hiện của hầu hết các dự án còn chậm so với luận chứng kinh tế, kĩ thuật của dự án. Nhiều dự án được cấp trước thời kì khủng hoảng tài chính khu vực vẫn chưa được triển khai hoặc mới triển khai một số ít hạng mục. Nhiều sự án bất động sản vẫn “dậm chân tại chỗ” do vướng cơ chế chính sách, gặp khó khăn về đền bù, giải phóng mặt bằng như dự án khu đô thị Sông Hồng, dự án tổ hợp Tháp Văn phòng Hoa Anh Đào tại bến xe Kim Mã…Một số dự án gặp vướng mắc kéo dài chưa được sử lí dứt điểm gây ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư. Kết quả là chênh lệch giữa vốn đăng kí và vốn thực hiện còn lớn, tốc độ tăng vốn thực hiện chưa cao. Thậm chí có dự án bị rút giấy phép đầu tư (Liên doanh Daewoo Hanel xây dựng khu công nghiệp thương mại, nhà ở tại Sài Đồng) sau 8 năm cấp phép mà chủ đầu tư chỉ mới làm được mỗi một việc là cắm cọc mốc giới cho diện tích đất được giao để đầu tư.

Tỷ lệ các dự án đầu tư nước ngoài có sử dụng công nghệ cao, công nghệ nguồn còn thấp. Trong số các đối tác nước ngoài thì Châu Âu và Hoa Kỳ đầu tư chưa lớn và chưa tương xứng với tiềm năng của họ.

Một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không thực hiện đúng những quy định của pháp luật về việc sử dụng lao động người Việt Nam, như kéo dài thời gian học nghề, trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu do nhà nước quy định, không thực hiện đúng chế độ bảo hiểm xã hội, kéo dài thời gian lao động trong ngày…Trong khi đó nhiều người lao động không nắm được các quy định của pháp luật, công thêm việc thiếu các tổ chức công đoàn, các cán bộ của bên Việt Nam không bảo vệ được quyền lợi chính đáng của người lao động…đó chính là nguyên nhân chủ yếu xảy ra các tranh chấp về lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

2.3.2 Nguyên nhân Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Những tồn tại nêu trên thực ra đều có những nguyên nhân sâu xa khác nhau. Có thể chia ra làm 6 nhóm nguyên nhân chính là những hạn chế trong hệ thống pháp luật, quy hoạch tổng thể, cơ sở hạ tầng, xúc tiến đầu tư, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, các yếu tố cung cầu khác.

  • Hệ thống pháp luật

Hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, chưa có những hướng dẫn cụ thể, hệ thống thuế chưa được đổi mới, hệ thống đăng ký BĐS đang bị chia cắt. Như chúng ta đã phân tích ở những phần trước, hệ thống pháp Luật quy định liên quan đến thị trường BĐS và vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực BĐS Việt Nam tuy đã được cải thiện nhiều nhưng vẫn còn đó những điểm yếu chưa được giải quyết là mang tính chất chồng chéo và không minh bạch, mâu thuẫn với lợi ích của nhà đầu tư nước ngoài, thủ tục rườm rà gây ra nhiều khó khăn trong quá trình xin cấp phép cũng như quá trình triển khai dự án của họ.

Tính chồng chéo thể hiện rất rõ trong các văn bản quy định pháp luật hiện nay. Trên thực tế các bộ luật như Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Thương mại, Luật Đầu tư, Luật Nhà ở, Luật Doanh nghiệp và các quy định dưới luật kèm theo không hoàn toàn tương thích với nhau, và chính độ vênh khá lớn đang gây không ít khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp và cho cả người dân khi tham gia vào các quan hệ giao dịch BĐS. Một thực tế là các nhà đầu tư luôn khổ sở về vấn đề thực thi các quy định pháp lý trước mỗi dự án của mình. Đúng với luật nọ thì lại trái (hoặc không phù hợp) với luật kia; làm theo hướng dẫn của ngành này thì lại sai với quy trình, thủ tục ngành khác. Một hành lang pháp lý chưa đầy đủ và chưa đủ mạnh đã gây ra sự thiếu thống nhất tổng thể để điều chỉnh. Các cơ chế chính sách với những chồng chéo, thiếu hụt và hiệu lực thấp dẫn đến khó áp dụng trong thực tế.

Theo bảng xếp hạng về chỉ số minh bạch trên thị trường BĐS được đưa ra đầu năm 2024 của Jones Lang Lasalle, Việt Nam đứng cuối cùng trong số 56 quốc gia được khảo sát. Bảng xếp hạng được chia làm năm cấp độ minh bạch: rất minh bạch: tổng số điểm từ 1,00 – 1,49; minh bạch: 1,5 – 2,49; trung bình: 2,5 – 3,49; thấp: 3,5 – 4,24; vùng xám: 4,25 – 5,00. Theo bản báo cáo trên, VN có điểm số minh bạch thị trường bất động sản thấp nhất thế giới (56/56 quốc gia được khảo sát) và cả khu vực châu Á – Thái Bình Dương (15/15 quốc gia) với số điểm 4,69. Trong toàn khu vực thì chỉ có VN rơi vào vùng xám cấp 5. Cấp 4 có Trung Quốc, lãnh thổ Macau và Indonesia. Các nước Úc, New Zealand, lãnh thổ Hong Kong và Singapore theo thứ tự đều nằm trong nhóm cấp 1, nhóm có mức độ minh bạch cao nhất. Lần cập nhật chỉ số RETI cuối cùng của Jones Lang LaSalle là năm 2022, trong đó VN đã đứng cuối bảng cùng với các nước khác như Ai Cập, Venezuela, Thổ Nhĩ Kỳ, Romania, Saudi Arabia. Ba nước sau cùng đã cải thiện lên cấp độ minh bạch 4 theo báo cáo năm 2024. Thật ra, chỉ số RETI 2024 cho thấy VN và Philippines kém minh bạch hơn hai năm về trước. VN hoàn toàn nằm tách biệt ở cấp độ thấp nhất trong thang đo và tiếp tục gặp nhiều vấn đề về quyền sở hữu, thông tin thị trường hạn chế và thiếu những qui định pháp luật về công khai thông tin. Tuy vậy báo cáo cũng cho rằng thị trường BĐS khu vực châu Á – Thái Bình Dương vẫn là một thị trường hấp dẫn đối với các nhà đầu tư chính vì tính đa dạng của nó. Nếu nhìn theo hướng tích cực, VN đang có được sự quan tâm trở lại của các công ty đa quốc gia trong hoạt động đầu tư kể cả trực tiếp lẫn gián tiếp, đây sẽ là một động lực làm tăng tính minh bạch trên thị trường trong thời gian sắp tới.

Cho đến nay vẫn chưa có một văn bản pháp lý nào quy định hệ thống đăng kí BĐS một cách thống nhất, điều này gây rắc rối cho cả chính quyền quản lý cũng như các nhà đầu tư rót vốn vào thị trường BĐS. Hệ thống đăng kí BĐS có tác dụng quan trọng trong việc quản lý, minh bạch hoá thị trường. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Hơn thế nữa, hoạt động kinh doanh BĐS vẫn phải trông chờ thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung như về chính sách tài chính đất, chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư nứơc ngoài.

Các quy định về đầu tư BĐS còn một số điểm chưa rõ ràng, mâu thuẫn với quyền lợi của nhà đầu tư như trong điều 12, trong Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 153 năm 2024 của Uỷ ban Nhân dân thành phố Hà Nội quy định: “Đối với các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới, khu nhà ở có diện tích trên 3000m2 đất, theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chủ đầu tư giúp thành phố chuẩn bị mặt bằng 20% quỹ đất xây dựng nhà ở (khu quy hoạch xây dựng nhà chung cư) để thành phố chủ động đầu tư xây dựng quỹ nhà ở phục vụ nhu cầu chung của thành phố. Phần diện tích này, thành phố thanh toán hoàn tả chủ đầu tư đủ kinh phí đầu tư hạ tầng kĩ thuật theo kết quả thẩm định của Liên ngành và được UBND Thành phố phê duyệt” [22]

Quy định này đã khiến nhiều nhà đầu tư trên thị trường BĐS trong và ngoài nước rất bất bình. Khi thiết kế dự án, nhà đầu tư phải đưa ra một ý tưởng kiến trúc cho toàn bộ công trình trên diện tích mảnh đất họ đầu tư, vậy sẽ lấy 20% đất của phần nào để trả lại cho thành phố và giả sử việc đó được thực hiện thì việc xây dựng và sử dụng diện tích đó của thành phố sẽ làm hỏng ý tưởng thiết kế ban đầu gây ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Nếu nhà đầu tư nộp khoản tiền tương đương thay vì giao lại đất cho thành phố sẽ làm nảy sinh vấn đề nộp tiền (20% tổng kinh phí đất đầu tư xây dựng) dựa trên cơ sở nào và để tránh phải nộp nhiều tiền sẽ nảy sinh hiện tượng không trung thực khi kê khai chi phí xây dựng dự án. Cũng tương tự như vậy đối với việc hoàn trả kinh phí đầu tư hạ tầng kĩ thuật cho chủ đầu tư vì sự đánh giá về kinh phí của nhà đầu tư và kết quả thẩm định liên ngành sẽ không thống nhất và nhà đầu tư lo ngại sẽ phải gánh chịu thiệt thòi. Quy định này có thể thấy hoàn toàn không phù hợp với chủ trương thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nhà ở tại Hà Nội và cần được bãi bỏ hoặc sửa đổi cho phù hợp hơn.

Thủ tục hành chính, thủ tục cấp phép còn phức tạp rườm rà, thời gian trả lời của các Bộ, ngành đối với dự án chậm, chưa đáp ứng quy định, thủ tục cấp phép cũng là yếu tố hạn chế dòng vốn đầu tư nước ngoài. Công tác quản lý đầu tư nhất là quản lý sau cấp phép còn nhiều hạn chế do thiếu sự phối hợp đồng bộ và chặt chẽ giữa các cấp, các ngành chức năng. Đặc biệt là khâu kiểm tra của các cơ quan nhà nước đối với nội dung của các báo cáo hoạt động định kỳ mà các doanh nghiệp nộp lên.

  • Quy hoạch tổng thể thủ đô

Từ cuối những năm 80, Hà nội phát triển nhiều khu chung cư dạng nhà ống. Các khu đất này chủ yếu cấp cho các cơ quan để san lấp phân lô rồi chia chia cho cán bộ trong cơ quan tự xây nhà bằng nguồn vốn cá nhân. Thực tế cho thấy ở đâu có chính quyền kiểm soát tốt, cơ quan được cấp đất có tổ chức giám sát nghiêm thì ở đó chỉ giới quy hoạch được tôn trọng. Còn lại phần lớn là lộn xộn. Cho dù có tôn trọng chỉ giới thì mỗi nhà mỗi kiểu đặt liền kề nhau trông rất khó coi. Trong vòng 5 – 6 năm trở lại đây, có nhiều công ty xây dựng, kinh doanh bất động sản được cấp đất xây dựng nhà bán. Thoạt nghe tưởng như các đầu mối đã được quy lại, dễ quản lý giám sát nhưng trong thực tế lộn xộn lại phát sinh theo kiểu khác, có những bất cập nãy sinh không dễ gì có thể sửa được. Những bất cập thì nhiều nhưng cơ bản là:

  • Nhằm giảm thiểu đền bù nên nhiều tuyến đường không thẳng (đường Cầu Giấy nối ra Mỹ Đình). Có nơi đường đã mở, xe đã thông nhưng cột điện chưa di dời (như đường Láng Hạ nối dài).
  • Mật độ xây dựng cao (như khu Mỹ Đình gần Trung tâm Hội nghị quốc gia). Các công ty được giao đất thường cố tình làm sai để có thêm diện tích kinh doanh. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.
  • Các dự án đặt cạnh nhau có bố trí mặt bằng tỏ ra không hài hoà với nhau.
  • Cơ quan quản lý quy hoạch có thể đã không xem xét tổng thể các dự án liền kế bên khi phê duyệt từng dự án nên mới xảy ra như vậy
  • Những nơi mới xây chưa dự trù hết nhu cầu đỗ xe khi nền kinh tế phát triển, người dân dùng xe ô tô cá nhân nhiều.

Thiếu các công trình công cộng, các công trình phục vụ dân sinh như … Người ta cho rằng, quy hoạch của chúng ta hiện nay là quy hoạch bị động, xuất phát từ những bức xúc, bất cập và nhu cầu thực tế trước mắt của các ngành và địa phương mà nảy sinh quy hoạch chỉ đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế trước mắt của địa phương. Do đó, khi lập quy hoạch, hầu hết quy hoạch chỉ tập trung ở một số lĩnh vực (thiếu sự liên kết giữa các ngành và địa phương), khu vực. Trong khi đó, một số nhà đầu tư có ý tưởng táo bạo, họ có thể ít nhiều làm biến đổi bộ mặt quy hoạch chung đã được thiết lập, bằng cách thực hiện sai các quy định trong các văn pháp lý hay “lách luật” để có được dự án. Điều này đã làm cho bộ mặt chung của quy hoạch vỡ vụn thành các mảnh nhỏ, để rồi mạnh ai người ấy làm. Điển hình như Khu công nghệ cao Láng Hoà Lạc vì quy hoạch của thành phố Hà Nội nghiên cứu chưa sâu nên hiện nay thành phố Hà Nội di dời các KCN ra Khu Công nghệ cao Láng – Hoà Lạc thì chỉ 10 năm nữa, Hà Nội sẽ phải chi một khoản ngân sách khổng lồ để di dời tiếp Khu Công nghệ cao Láng – Hoà Lạc tới Sơn Tây. Với việc quy hoạch không hợp lý như vậy sẽ tiêu tốn của Nhà nước hàng ngàn tỷ đồng.

Quy hoạch tổng thể của thủ đô đã được chính phủ phê duyệt tuy nhiên các quy hoạch chi tiết, khu vực chưa được phê chuẩn đồng bộ do vậy đã gây khó khăn cho các nhà đầu tư. Vấn đề đền bù và giải phóng mặt bằng còn tồn tại nhiều nan giải và do thiếu quy hoạch chi tiết nên công tác đền bù, giải toả diễn ra thường chậm hơn so với tiến độ và làm tăng thái độ chần chừ do dự của nhà đầu tư. “Công tác quy hoạch các khu đô thị, khu tái định cư còn manh mún, thiếu đồng bộ, công tác quản lý yếu kém, thiếu kiên quyết” [3]. Nó tạo ra sự lãng phí vô cùng lớn về tài nguyên đất và khiến diện mạo đô thị bị băm nát, nhỏ lẻ rất khó khôi phục để phát triển đồng bộ. Quy hoạch của chúng ta hiện nay rất kém, chưa có tính tổng thể cao mà mới chỉ mang tính chất cục bộ, theo từng khu vực riêng lẻ. Quá trình quy hoạch còn rất nhiều bất cập về giải pháp, tính khả thi làm giảm hiệu quả để đầu tư cho một công trình riêng hay rộng ra cả khu, vùng cần quy hoạch, giảm tính thu hút của thị trường BĐS Hà Nội với nhà đầu tư.

Cái yếu thứ ba, khi đã có quy hoạch rồi thì xây dựng hoàn toàn không theo quy hoạch, phá quy hoạch lần nữa do việc quản lý quy hoạch còn yếu kém. Dẫn đến tình trạng lộn xộn, chắp vá, không đồng bộ. Một điều đáng nói là tại các đô thị lớn như thủ đô Hà Nội và các thành phố khác “đất chật người đông”, nhưng đất hoang giữa phố vẫn còn. Nhiều diện tích đất bị sử dụng sai mục đích và vi phạm về quản lý sử dụng đất là khá phổ biến. Chính vì vậy mà có thể nói quy hoạch và thực hiện quy hoạch ở nước ta là hai vấn đề không mấy liên quan đến nhau. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

  • Cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng có mặt bằng chung còn thấp so với các nước khác trên thế giới. Cở sở hạ tầng là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong việc thu hút FDI nói chung là lĩnh vực BĐS nói riêng vì đây là một điều kiện cho các dự án BĐS hình thành và đảm bảo thu lợi nhuận trong tương lai. Có thể nói cơ sở hạ tầng của chúng ta là vừa thiếu, vừa yếu đặc biệt là hệ thống cảng biển và nhà máy điện và cơ sở hạ tầng giao thông. Những dự án phát triển BĐS vẫn tập trung ở khu vực trung tâm đô thị, chưa phát triển được ra vùng ngoại ô, vì vậy làm giảm sức hút và qui mô của thị trường BĐS.

Thách thức cần kể đến hiện nay là việc thiếu các tuyến đường giao thông hiện đại và đồng bộ đã khiến nhiều nhà đầu tư ngần ngại. Hà Nội nên tăng đầu tư cơ sở hạ tầng, vì một khu du lịch dù hiện đại, đẹp, hấp dẫn, vốn đầu tư nhiều đến đâu cũng không thể hoạt động tốt nếu hệ thống giao thông đi về bất tiện, mạng lưới điện, nước chưa hoàn chỉnh. Ngành điện của chúng ta hiện nay vẫn thuộc lĩnh vực độc quyền của nhà nước. Theo ước tính, trong giai đoạn năm 2024-2028 nhu cầu vốn đầu tư cho hạ tầng giao thông là khoảng 12,5 tỷ USD và 3,8 USD với ngành điện. Từ trước đến nay không có một quốc gia nào có đủ sức kham nổi việc xây dựng đầy đủ cơ sở hạ tầng.

Hiện nay, cơ sở hạ tầng của chúng ta còn kém phát triển, hệ thống giao thông xuống cấp trầm trọng, trong khi đó ngân sách và nguồn vốn ODA đã cạn kiệt để đầu tư vào lĩnh vực này. Việt Nam mới chỉ một hai năm trở lại đây mới khuyến khích các nhà đầu tư vào xây dựng cơ sở hạ tầng, thực hiện dự án dưới hình thức BTO, BOT và BT. Thành phố còn chưa thật sự chủ động trong việc xây dựng danh mục dự án kêu gọi đầu tư nước ngoài phù hợp với nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới, nhất là việc khuyến khích vốn FDI vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng… Đối với thị trường xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các công trình công cộng: nguồn đầu tư chủ yếu vẫn từ ngân sách nhà nước và từ nguồn vốn ODA, các dự án ở dạng BOT, BT, BTO, v.v. còn quá ít. Danh mục dự án đầu tư Bộ kế hoạch đầu tư đưa ra chưa đủ phong phú, đa dạng trong các lĩnh vực liên quan đến BĐS vì vậy còn kém sức thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường này.

Môi trường đầu tư cũng được cải thiện đáng kể song vẫn tồn tại những hạn chế như mặt bằng, đất đai, cung cấp điện, nước, giao thông, dịch vụ viễn thông…Đây chính là một nguyên nhân chính khi ến cho việc thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực BĐS của Hà Nội chưa tương xứng với tiềm năng của thành phố.

  • Công tác xúc tiến đầu tư Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Công tác xúc tiến đầu tư vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh phí để tổ chức các cuộc vận động đầu tư ở nước ngoài cũng như hoàn chỉnh các tài liệu xúc tiến đầu tư. Thành phố hiện vẫn đang thiếu cán bộ có chuyên môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội đã phối hợp xây dựng văn phòng xúc tiến thương mại, du lịch, đầu tư của thành phố ở Tokyo (Nhật Bản)…Kinh phí cho quảng cáo, du lịch còn quá thấp, bình quân mỗi khách quốc tế đến Hà Nội chi tiêu 700 USD nhưng ngành du lịch bỏ ra có 1 USD dành cho việc quảng bá, xúc tiến. Với mức kinh phí thấp như vậy việc quảng bá hình ảnh Hà Nội đến các thị trường quốc tế sẽ còn gặp nhiều khó khăn. Thực ra, lâu nay Việt Nam có những chương trình xúc tiến đầu tư chuyên nghiệp và chất lượng trong nước và nước ngoài nhưng chương trình chưa phát triển mạnh vì cái khó là thiếu kinh phí. Chính vì vậy Việt Nam rất cần một quỹ xúc tiến đầu tư. Quỹ sẽ cung cấp kinh phí cho các hoạt động xúc tiến quốc gia không chỉ ở trong nước mà cả nước ngoài và giúp các chương trình quảng bá quốc gia sễ tốt hơn. Các dự án kêu gọi đầu tư trong nước sẽ có cơ hội quảng bá ở nước ngoài. Khi có quỹ tức là có nguồn kinh phí không chỉ để thực hiện chương trình xúc tiến quốc gia mà còn có thể hỗ trợ các địa phương xúc tiến đầu tư.

  • Cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động

Ngay cả những nhà đầu tư nước ngoài có lượng vốn lớn, dồi dào cũng luôn mong muốn thị trường BĐS có tính năng động hơn trong việc huy động cũng như quay vòng vốn, tạo điều kiện cho họ nâng cao hiệu quả kinh doanh. Trong khi đó, hiện nay, nước ta chưa có một cơ chế tài chính BĐS phù hợp để thúc đẩy thị trường phát triển và cũng chưa đủ dễ dàng trong thực hiện quyền thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng BĐS tăng nguồn vốn đầu tư phát triển từ chính vốn tiềm ẩn trong BĐS. Đến nay, thị trường vốn ở Việt Nam vẫn chưa phát triển được nhiều loại hình dịch vụ tài chính hỗ trợ cho lĩnh vực kinh doanh bất động sản. Các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào BĐS chủ yếu bằng nguồn vốn của mình mang từ bên ngoài vào hoặc bằng khả năng của minh vay vốn từ các ngân hàng. Nhưng bản thân các ngân hàng cũng đang khó khăn về vốn trung và dài hạn, trong khi đó hệ thống ngân hàng chưa sẵn sàng cho vay dài hạn, lãi suất cho vay trung hạn vẫn còn rất cao, dẫn đến thiếu vốn cung cấp cho thị trường BĐS. Những khó khăn trên thị trường tài chính thời gian vừa qua đã khiến ngân hàng giảm cho vay đầu tư vào thị trường BĐS. Không còn là dự đoán hoặc chờ một quyết định ban hành từ ngân hàng nhà nước, nhiều ngân hàng thương mại đã phải ngừng cho vay vốn BĐS nhằm hạn chế rủi ro bởi các chính sách thắt chặt tiền tệ nhằm hạn chế lạm phát ngày càng mạnh.

Thiếu cơ chế hỗ trợ hợp tác giữa các nhà đầu tư cũng là một vấn đề mà các nhà đầu tư nước ngoài phải đối mặt trong thời gian vừa qua. Hiện nay, đã có xuất hiện các dự án BĐS có vốn đầu tư nước ngoài tồn tại duới hình thức liên kết, hợp tác nhưng chủ yếu là hợp tác giữa chủ nhà đầu tư trong cùng một lãnh thổ, chưa có sự hợp tác giữa các chủ đầu tư từ các nước khác nhau. Như vậy cũng có nghĩa là sau khi nhà đầu tư xin cấp phép đều sẽ tự huy động vốn đầu tư, tự thực hiện quá trình san lấp mặt bằng, triển khai thi công…làm giảm một phần tính hiệu quả của các dự án đầu tư. Thiếu sự hợp tác giữa các nhà đầu tư cũng là nguyên nhân khiến các dự án đầu tư có quy mô lớn chưa nhiều, thời gian thực hiện dự án kéo dài. Hơn nữa, nhà đầu tư trong nước đang cần vốn, kinh nghiệm quản lí, công nghệ xây dựng. Nhà đầu tư nước ngoài mạnh về vốn nhưng lại mất thời gian tìm hiểu thị trường và tìm kiếm điạ điểm xây dựng. Một sự hợp tác giữa những nhà đầu tư có vốn quan tâm đến lĩnh vực này sẽ là điều kiện tốt thúc đẩy mở rộng đầu tư vào lĩnh vực BĐS. Phải chăng thành phố Hà Nội cần có những biện pháp thúc đầy hơn nữa sự hợp tác cần thiết giữa các nhà đầu tư các nước với nhau, cũng như các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

  • Các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu khác Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

Chi phí dịch vụ ở Việt Nam còn ở mức cao hơn nhiều nước trong khu vực. Hiện tại giá thuê đất ở vùng nội đô thị Hà Nội là 1-12 USD/m2/năm, ngoại thành là 0,35 – 7,2 USD/m2/năm. Giá cung thật cao hơn nhiều khả năng thanh toán của cầu thật và so với mức thu nhập thực tế nên các nhà đầu tư nước ngoài chưa mặn mà với thị trường BĐS Việt Nam và đặc biệt là thị trường BĐS Hà Nội. Thị trường đất Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là có giá đất ở mức cao trong khu vực Đông Nam Á, chí phí thuê văn phòng tại Việt Nam cũng nằm trong số các nước ở mức cao nhất so với mặt bằng các nước khu vực Châu Á.

  • Biểu 2.15: Giá thuê văn phòng hạng A tại một số thành phố lớn Châu Á

Có thể thấy chi phí thuê văn phòng của Hà Nội thuộc hàng cao nhất khu vực, ngang ngửa với Hôngkong – một trung tâm mua sắm sầm uất bậc nhất thế giới. Tính đến thời điểm này giá thuê văn phòng tại Hà Nội tại các khu nhà cao cấp như Pacific Place đã lên tới xấp xỉ 50$/m2/tháng.

Hiện tượng đầu cơ nhà đất vẫn chưa được kiểm soát. Các nhà đầu cơ vẫn “đổ xô” vào thị trường nhà đất, vốn là thị trường có mức giá cao mà không đầu tư phát triển sản xuất. Xu hướng đầu cơ hiện nay là việc tranh giành đăng ký mua căn hộ rồi bán lại cho người dân, những người thực sự có nhu cầu. Điều này làm cho giá đất, giá nhà tăng một cách kỷ lục. Hơn nữa, tính đến nay, vẫn có hơn 70% các giao dịch BĐS là không có sự quản lý của nhà nước. Giá cả không ổn định, thị trường thiếu minh bạch, giảm lợi nhuận đã gây không it trở ngại trong tâm lý của các nhà đầu tư nước ngoài.

Đặc biệt trong thời gian gần đây Hà Nội còn gặp phải sự cạnh tranh gay gắt từ các địa phương trong nước (chủ yếu là do tình trạng khan hiếm đất đai, chi phí đền bù giải phóng mặt bằng cao, chính sách thuế, giá lao động, thủ tục cấp phép…), thậm chí một số địa phương còn giảm giá cho thuê đất để thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Đây là yếu tố gây bất lợi cho Hà Nội trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài khiến cho có những dự án sau khi nhà đầu tư khảo sát tại Hà Nội đã rút vốn không đầu tư nữa hoặc chuyển sang đầu tư ở địa phương khác. Hà Nội cần phải phấn đấu nhiều hơn nữa để nâng cao năng lực cạnh tranh khi chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh (PCI) do Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam xếp hạng năm 2024 của Hà Nội đứng thứ 40 (tụt 26 bậc so với xếp hạng năm trước).

Lợi nhuận thu từ kinh doanh BĐS không ổn định: Do số lượng vốn để kinh doanh BĐS rất lớn, tính “lỏng” của BĐS lại rất kém, thị trường BĐS có xu hướng giảm nhiệt nhanh chóng, trong khi các kênh đầu tư khác như vàng, ngoại tệ, cổ phiếu, trái phiếu lại có mức lợi tức rất cao… Hơn nữa, đối với lĩnh vực BĐS, tỷ lệ các dự án đổ bể và gặp khó khăn trong triển khai còn lớn, trong đó một số dự án gặp vướng mắc kéo dài. Trong các dự án kinh doanh BĐS hiện nay chỉ khoảng hơn một nửa có lãi, còn lại là đang hoạt động bình thường hoặc còn khó khăn về tài chính, phải xin giãn nợ, chưa triển khai hoạt động hoặc giãn tiến độ thực hiện. Vì vậy các nhà đầu tư nước ngoài sẽ có những lựa chọn mới như hướng nguồn vốn của mình vào các khu vực kinh tế khác trong nước, các kênh đầu tư gián tiếp thông qua thị trường chứng khoán hoặc đầu tư vào thị trường vàng, ngoại tệ…hoặc tham gia đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác phù hợp hơn. Khóa luận: Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Giải pháp đầu tư trực tiếp nước ngoài ở lĩnh vực BĐS

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Góp ý
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x