Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm Khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài Khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm Khóa Luận thì với đề tài Khóa luận: Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất Kinh doanh thương mại Minh Hà dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tài sản lưu động là một trong những yếu tố không thể thiếu được trong mỗi doanh nghiệp. Nó tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động luôn được các doanh nghiệp quan tâm và là mục tiêu phấn đấu lâu dài của họ. Hiệu quả sử dụng vốn nói chung và hiệu quả sử dụng tài sản lưu động nói riêng gắn liền với hiệu quả sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Với những kiến thức đã học được ở trường và qua thời gian thực tập tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất Kinh doanh thương mại Minh Hà, em đã tìm hiểu về công tác quản lý và sử dụng tài sản lưu động tại công ty. Do đó em đã quyết định chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất Kinh doanh thương mại Minh Hà”.
2. Đối tượng nghiên cứu
Cơ sở lý luận chung về tài sản lưu động và hiệu quả sử dụng tài sản lưu động.
3. Phạm vi nghiên cứu
Thực trạng quản lý và sử dụng tài sản lưu động tại công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất Kinh doanh thương mại Minh Hà giai đoạn 2023 – 2025. Từ đó đưa ra một số kiến nghị để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất Kinh doanh thương mại Minh Hà.
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát dựa trên những số liệu mà công ty cung cấp.
5. Kết cấu của khóa luận
Khóa luận gồm 3 nội dung chính:
- Chương 1: Các vấn đề cơ bản về hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp.
- Chương 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của Công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất Kinh doanh thương mại Minh Hà.
- Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn sản xuất Kinh doanh thương mại Minh Hà.
CHƯƠNG 1. CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN LƯU ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP
1.1. Khái quát về doanh nghiệp
1.1.1. Khái niệm và phân loại doanh nghiệp
- Khái niệm Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Theo Điều 4, khoản 1 của Luật doanh nghiệp (đã được sửa đổi và bổ sung năm 2021) định nghĩa: “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.” [1, tr.13] Cũng theo Luật doanh nghiệp (đã được sửa đổi và bổ sung năm 2021) giải thích: “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời.” [1, tr.13]
Ngoài ra có thể liệt kê hàng loạt những định nghĩa khác nữa khi xem xét doanh nghiệp dưới những góc nhìn khác nhau. Song giữa các định nghĩa về doanh nghiệp đều có những điểm chung nhất, nếu tổng hợp chúng lại với một tầm nhìn bao quát trên phương diện tổ chức quản lý là xuyên suốt từ khâu hình thành tổ chức, phát triển đến các mối quan hệ với môi trường, các chức năng và nội dung hoạt động của doanh nghiệp cho thấy đã là một doanh nghiệp nhất thiết phải được cấu thành bởi những yếu tố sau đây:
- Yếu tố tổ chức: một tập hợp các bộ phận chuyên môn hóa nhằm thực hiện các chức năng quản lý như các bộ phận sản xuất, bộ phận thương mại, bộ phận hành chính.
- Yếu tố sản xuất: các nguồn lực lao động, vốn, vật tư, thông
- Yếu tố trao đổi: những dịch vụ thương mại – mua các yếu tố đầu vào, bán sản phẩm sao cho có lợi ở đầu ra.
- Yếu tố phân phối: thanh toán cho các yếu tố sản xuất, hoàn thành các nghĩa vụ nhà nước, trích lập quỹ và tính cho hoạt động tương lai của doanh nghiệp bằng khoản lợi nhuận thu được.
Từ cách nhìn nhận trên có thể định nghĩa doanh nghiệp như sau: “Doanh nghiệp là đơn vị kinh tế có tư cách pháp nhân, quy tụ các phương tiện tài chính, vật chất và con người nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng, tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ, trên cơ sở tối đa hóa lợi ích của người tiêu dùng, thông qua đó tối đa hóa lợi của chủ sở hữu, đồng thời kết hợp một cách hợp lý các mục tiêu xã hội.” Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
- Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức kinh doanh có tư cách pháp nhân:
Tư cách pháp nhân của một doanh nghiệp là điều kiện cơ bản quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp trong nền kinh tế quốc dân, nó do Nhà nước khẳng định và xác định. Việc khẳng định tư cách pháp nhân của doanh nghiệp với tư cách là một thực thể kinh tế, một mặt nó được nhà nước bảo hộ với các hoạt động sản xuất kinh doanh, mặt khác nó phải có trách nhiệm đối với người tiêu dùng, nghĩa vụ đóng góp với nhà nước, trách nhiệm đối với xã hội. Đòi hỏi doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính trong việc thanh toán những khoản công nợ khi phá sản hay giải thể.
- Doanh nghiệp là một tổ chức sống trong một thể sống (nền kinh tế quốc dân) gắn liền với địa phương nơi nó tồn tại.
Doanh nghiệp là một tổ chức sống vì lẽ nó có quá trình hình thành từ một ý chí và bản lĩnh của người sáng lập (tư nhân, tập thể hay Nhà nước). Quá trình phát triển thậm chí có khi tiêu vong, phá sản hoặc bị một doanh nghiệp khác thôn tính. Vì vậy cuộc sống của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào chất lượng quản lý của những người tạo ra nó. Doanh nghiệp ra đời và tồn tại luôn luôn gắn liền với một vị trí của một địa phương nhất định. Sự phát triển cũng như suy giảm của nó ảnh hưởng đến địa phương đó.
- Phân loại
Theo bản chất kinh tế của chủ sở hữu
- Doanh nghiệp tư nhân (Proprietorship)
- Doanh nghiệp hợp danh (Partnership)
- Doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn (Corporation)
Căn cứ và hình thức pháp lý doanh nghiệp
- Công ty trách nhiệm hữu hạn (bao gồm công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên) là doanh nghiệp mà các thành viên trong công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty
- Công ty cổ phần là doanh nghiệp mà vốn điều lệ của công ty được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Cá nhân hay tổ chức sở hữu cổ phần của doanh nghiệp được gọi là cổ đông và chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp
- Công ty hợp danh là doanh nghiệp trong đó có ít nhất hai thành viên là chủ sở hữu của công ty, cùng kinh doanh dưới một cái tên chung (gọi là thành viên hợp danh). Thành viên hợp danh phải là các nhân và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty. Ngoài ra trong công ty hợp danh còn có các thành viên góp vốn.
- Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một các nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập theo Luật đầu tư nước ngoài 1996 chưa đăng ký lại hay chuyển đổi theo quy định
Căn cứ vào chế độ trách nhiệm
- Doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm vô hạn
- Doanh nghiệp có chế độ trách nhiệm hữu hạn
1.1.2. Các hoạt động cơ bản của doanh nghiệp Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
- Hoạt động huy động vốn
Trong điều kiện kinh tế thị trường, các phương thức huy động vốn của các doanh nghiệp được đa dạng hóa. Tùy theo điều kiện phát triển của thị trường tài chính của một quốc gia, tùy theo loại hình của doanh nghiệp và các đặc điểm hoạt động kinh doanh cụ thể mà mỗi doanh nghiệp có thể có các phương thức tạo và huy động vốn khác nhau.
Các hình thức huy động vốn chủ sở hữu chủ yếu là huy động từ:
- Vốn góp ban đầu
Là số vốn ban đầu nhất định do cổ đông – chủ sở hữu góp. Cần phải xem xét hình thức sở hữu của doanh nghiệp vì hình thức sở hữu sẽ quyết định tính chất và hình thức tạo vốn của bản thân doanh nghiệp.
Với doanh nghiệp Nhà nước, vồn góp ban đầu là vốn đầu tư của Nhà nước, Nhà nước là chủ sở hữu của doanh nghiệp Nhà nước.
Với doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2017, chủ doanh nghiệp phải có một số vốn ban đầu cần thiết để xin đăng ký thành lập doanh nghiệp. Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Trong các loại hình doanh nghiệp khác như công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài…các nguồn vốn cũng tương tự như trên.
- Lợi nhuận không chia
Nguồn vốn tích lũy từ lợi nhuận không chia là một phần lợi nhuận dùng để tái đầu tư. Quy mô vốn góp ban đầu của doanh nghiệp là một yếu tố quan trọng nhưng thông thường, số vốn này cần được tăng theo quy mô phát triển của doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, nếu doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả thì doanh nghiệp sẽ có điều kiện thuận lợi để tăng trưởng nguồn vốn.
Ví dụ như với công ty cổ phần, khi công ty để lại một phần lợi nhuận vào tái đầu tư tức là không dùng số lợi nhuận đó để chia lãi cổ phần, các cổ đông không được nhận tiền lãi cổ phần nhưng bù lại, họ có quyền sở hữu số vốn cổ phần tăng lên.
- Phát hành cổ phiếu mới
Cổ phiếu là chứng chỉ, bút toán ghi sổ xác nhận quyền và lợi ích sở hữu hợp pháp của người sở hữu cổ phiếu đối với vốn của tổ chức phát hành. Doanh nghiệp có thể huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu thường hoặc cổ phiếu ưu đãi. Khi phát hành cổ phiếu ưu đãi, doanh nghiệp vừa tăng được vốn chủ sở hữu nhưng lại không bị san sẻ quyền lãnh đạo, hấp dẫn người đầu tư bởi cổ tức cố định. Thông thường, nó chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong vốn cổ phần của công ty. Tuy nhiên việc phát hành cũng không dễ dàng vì phải đáp ứng được điều kiện cũng như tuân thủ các thủ tục phát hành theo luật pháp.
Các hình thức huy động nợ chủ yếu là huy động từ:
- Tín dụng thương mại Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Là quan hệ tín dụng giữa các doanh nghiệp, được thực hiện dưới hình thức mua bán chịu, mua bán chậm hay trả góp hàng hóa. Đến thời hạn thỏa thuận, doanh nghiệp mua phải hoàn trả cả vốn gốc và lãi cho doanh nghiệp bán dưới hình thức tiền tệ.
Ví dụ như mua chịu hàng hóa, nguyên vật liệu của nhà cung cấp… Tuy nhiên doanh nghiệp phải mất một khoản chi phí gọi là chi phí tín dụng thương mại, đó là khoản chênh lệch giữa giá mua chịu và giá trả tiền ngay.
- Tín dụng ngân hàng
Là một trong những nguồn vốn quan trọng nhất đối với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Các doanh nghiệp vay vốn ngân hàng chủ yêu nhằm 3 mục đích: đầu tư vào tài sản cố định, máy móc thiết bị, công trình nhà xưởng; bổ sung thêm vốn lưu động; phục vụ các dự án. Doanh nghiệp muốn vay vốn ngân hàng phải đáp ứng được một số điều kiện và phải có bộ hồ sơ vay vốn theo mẫu của ngân hàng.
- Tín dụng thuê mua
Là một hình thức tài trợ tín dụng thông qua các loại tài sản, máy móc thiết bị. Nó có lịch sử phát triển khá lâu dài song chỉ phát triển mạnh ở những nước phát triển. Đây là hình thức tín dụng trung và dài hạn. Ở nước ta hình thức này mới được hình thành và phát triển.
Quan hệ tín dụng thuê mua được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa người đi thuê tài sản và người cho thuê. Người cho thuê sẽ chuyển giao tài sản cho người đi thuê trong một khoảng thời gian nhất định, người đi thuê sẽ phải trả một số tiền cho chủ tài sản tương ứng với quyền sử dụng. Có 2 phương thức giao dịch chủ yếu là phương thức thuê vận hành và phương thức thuê tài chính (bán và tái thuê, cho thuê hợp tác, thuê mua trả góp, thuê mua giáp lưng).
- Phát hành trái phiếu Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Trái phiếu là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ xác nhận quyền và lợi ích đòi nợ hợp pháp của người sở hữu trái phiếu đối với tài sản của tổ chức phát hành. Một doanh nghiệp có thể phát hành các loại trái phiếu sau: trái phiếu có lãi suất cố định, trái phiếu có lãi suất thả nổi, trái phiếu có thể thu hồi, trái phiếu có thể chuyển đổi, trái phiếu kèm quyền mua cổ phiếu, trái phiếu có tài sản đảm bảo, trái phiếu không có tài sản đảm bảo. Tùy từng quốc gia, vùng lãnh thổ mà thủ tục và điều kiện phát hành trái phiếu là khác nhau.
- Hoạt động sản xuất kinh doanh
Sản xuất là quá trình làm ra sản phẩm để sử dụng, hay trao đổi trong thương mại từ việc kết hợp sử dụng các nguyên liệu, nhiên liệu, máy móc thiết bị. Có ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất là sức lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động.
Kinh doanh là “Việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.” [1, tr.13]
Hai hoạt động này có quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau.
Hoạt động sản xuất kinh doanh là hoạt động chủ yếu và quan trọng nhất đối với mỗi doanh nghiệp. Nó quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Khâu sản xuất có sản xuất ra những sản phẩm chất lượng tốt, mẫu mã đẹp thì hoạt động kinh doanh mới tốt đẹp. Và ngược lại, quá trình kinh doanh của doanh nghiệp có suôn sẻ, thuận lợi thì doanh nghiệp mới đẩy mạnh, tăng cường sản xuất.
- Hoạt động khác
Ngoài hoạt động huy động vốn và hoạt động sản xuất kinh doanh là hai hoạt động cơ bản thì ở mỗi doanh nghiệp còn rất nhiều hoạt động khác tùy thuộc vào từng loại doanh nghiệp, tùy thuộc vào kiện phát triển của mỗi doanh nghiệp. Đó là hoạt động marketing, PR… Tuy không phải là hoạt động quan trọng nhất nhưng những hoạt động này cũng đóng vai trò không nhỏ trong việc giúp doanh nghiệp ổn định, bền vững và ngày càng phát triển hơn. Nếu như không làm tốt các công việc này thì rất có thể dẫn doanh nghiệp đi xuống thậm chí đến bờ vực phá sản. Chẳng hạn như mặc dù doanh nghiệp có sản phẩm tốt, chất lượng, mẫu mã đa dạng nhưng doanh nghiệp không quảng cáo, PR thì sẽ rất ít khách hàng biết đến sản phẩm của doanh nghiệp, như vậy doanh nghiệp sẽ khó có thể phát triển, tăng lượng khách hàng. Hoặc chẳng hạn với một doanh nghiệp đã rất phát triển, có lượng khách hàng lớn nhưng ko làm tốt khâu giữ hình ảnh thương hiệu thì sẽ nhanh chóng bị lãng quên và bị đối thủ bỏ xa. Điển hình là doanh nghiệp NOKIA, một thời từng đứng số một trong thị trường điện thoại di động nhưng ngày nay đã thua xa các đối thủ một thời của mình như Apple và SamSung. Đầu năm 2026, Nokia đã bị Microsoft thâu tóm. Từ đó sẽ không còn cái tên Nokia trên thị trường nữa.
Tóm lại, mọi hoạt động trong doanh nghiệp đều rất quan trọng. Nếu làm tốt và kết hợp nhuần nhuyễn, hài hòa giữa các khâu thì doanh nghiệp sẽ nhanh chóng phát triển và ngược lại.
1.2. Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
1.2.1. Tài sản lưu động trong doanh nghiệp
- Khái niệm tài sản lưu động trong doanh nghiệp
Tài sản lưu động là những tài sản ngắn hạn và thường xuyên luân chuyển trong quá trình kinh doanh.
Để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh được liên tục, không bị gián đoạn thì dù là doanh nghiệp sản xuất hay doanh nghiệp thương mại cũng cần phải có đủ một lượng tài sản lưu động nhất định trong cơ cấu tài sản của mình. Tài sản lưu động là một bộ phận không thể tách rời trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tài sản cố định là những yếu tố của tư liệu lao động được sử dụng trong một thời gian luân chuyển tương đối dài và có giá trị đơn vị tương đối lớn còn tài sản lưu động là những yếu tố của tư liệu lao động được sử dụng trong thời gian luân chuyển ngắn. Khi sử dụng, chúng được tiêu hao hoàn toàn vào quá trình sản xuất trong một lần chu chuyển, thay đổi hình thái vật chất và chuyển hóa toàn bộ vào sản phẩm được sản xuất ra.
Các tài sản lưu động phần lớn đóng vai trò là đối tượng lao động, tức là các vật bị tác động trong quá trình chế biển, bởi lao động của con người hay máy móc. Trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp, tài sản lưu động của doanh nghiệp được thể hiện ở các khoản: tiền mặt, chứng khoán thanh khoản cao, khoản phải thu và dự trữ hàng tồn kho. Giá trị các loại tài sản lưu động của doanh nghiệp sản xuất thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị tài sản của chúng.
Quy mô tài sản lưu động của một doanh nghiệp tăng giảm theo chu kì kinh doanh và xu hướng mùa vụ. Vào giai đoạn tăng trưởng của chu kì kinh doanh, doanh nghiệp thường đạt mức tài sản lưu động tối đa.
Quản lý và sử dụng hợp lý các loại tài sản lưu động có ảnh hưởng rất quan trọng đối với việc hoàn thành nhiệm vụ chung của doanh nghiệp. Mặc dù hầu hết các vụ phá sản trong kinh doanh là hệ quả của nhiều yếu tố chứ không phải chỉ do quản lý tài sản lưu động nhưng cũng có thể thấy rằng sự bất lực của một số công ty trong việc hoạch định và kiểm soát một cách chặt chẽ các loại tài sản lưu động và các khoản nợ ngắn hạn hầu như là một nguyên nhân dẫn đến thất bại cuối cùng của họ.
- Đăc điểm về tài sản lưu động Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Tài sản lưu động là một phần không thể thiếu và được luân chuyển thường xuyên trong quá trình sản xuất kinh doanh, góp phần duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh được liên tục, không bị gián đoạn. Chính vì vậy mà tài sản lưu động có những đặc điểm sau:
Thứ nhất, tài sản lưu động có tính thanh khoản cao nên đáp ứng đươc khả năng thanh toán của doanh nghiệp.
Thứ hai, khi tham gia vào sản xuất kinh doanh,tài sản lưu động luôn vận hành, thay thế và chuyển hóa nhau qua các công đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh.
Thứ ba, tài sản lưu động dễ dàng chuyển hóa từ dạng vật chất sang tiền tệ mà không chịu chi phí lớn. Tuy nhiên, điều này lại gây khó khăn cho quản lý, chống thất thoát.
Thứ tư, tài sản lưu động chỉ tham gia vào một chu kỳ kinh doanh. Chính đặc điểm này đòi hỏi doanh nghiệp phải duy trì một lượng vốn ngắn hạn nhất định để đầu tư, mua sắm tài sản lưu động, đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh được tiến hành liên tục.
Thứ năm, không như đầu tư vào tài sản cố định, các khoản đầu tư cho tài sản lưu động thường có thể hủy bỏ bất cứ thời điểm nào mà không phải chịu chi phí tốn kém. Điều đó có được là do tài sản lưu động phải đáp ứng nhanh chóng sự biến động của doanh số và sản xuất. Đổi lại, tài sản lưu động thường chịu sự lệ thuộc khá nhiều vào những dao động mang tính mùa vụ và chu kỳ trong kinh doanh.
Thứ sáu, lợi nhuận đầu tư vào tài sản lưu động là lợi nhuận gián tiếp.
- Phân loại tài sản lưu động
Tài sản lưu động trong doanh nghiệp rất đa dạng và phong phú. Mỗi loại có tính
chất và công dụng khác nhau, vì thế nó được phân loại khác nhau tùy theo mục đích và tiêu chí áp dụng. Ta có thể phân loại tài sản lưu động theo lĩnh vực tham gia luân chuyển hoặc theo tính thanh khoản của tài sản lưu động.
Phân loại theo lĩnh vực tham gia luân chuyển. Theo tiêu chí này, tài sản lưu động được chia thành ba loại:
- Tài sản lưu động sản xuất bao gồm các tài sản dự trữ cho quá trình sản xuất như nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu…. và tài sản trong sản xuất như sản phẩm dở dang, bán thành phẩm…
- Tài sản lưu động lưu thông là toàn bộ các tài sản dự trữ cho quá trình lưu thông của doanh nghiệp bao gồm: thành phẩm, hàng gửi bán và các tài sản trong quá trình lưu thông như các khoản phải thu, vốn bằng tiền.
- Tài sản lưu động tài chính là những khoản đầu tư tài chính ngắn hạn với mục đích sinh lời, bao gồm: đầu tư chứng khoán ngắn hạn, đầu tư liên doanh… Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Phân loại theo tính thanh khoản:
Đây là cách phân loại dựa trên khả năng huy động cho việc thanh toán. Theo cách phân loại này thì tài sản lưu động bao gồm: tiền và các khoản tương đương tiền, đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu, các khoản ứng trước, hàng tồn kho và các tài sản ngắn hạn khác.
Tiền: bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển và các khoản tương đương tiền như vàng, đá quý… Đây là tài sản có tính thanh khoản cao nhất trong doanh nghiệp, chính vì vậy doanh nghiệp cần duy trì một cách hợp lý, không quá nhỏ để đảm bảo khả năng thanh toán nhưng cũng không quá lớn dẫn đến lãng phí, ứ đọng vốn của doanh nghiệp.
Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn bao gồm các chứng khoán ngắn hạn, các khoản đầu tư ngắn hạn khác, các khoản dự phòng đầu tư ngắn hạn… Đây là khoản vừa có tính thanh khoản cao, vừa có khả năng sinh lời. Khi có nhu cầu thanh toán mà tiền không đáp ứng đủ thì doanh nghiệp sẽ bán các chứng khoán này.
Các khoản phải thu (tín dụng thương mại) bao gồm các khoản phải thu khách hàng… là một loại tài sản rất quan trọng đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp thương mại. Muốn mở rộng mạng lưới tiêu thụ và tạo dựng mối liên hệ lâu dài, doanh nghiệp bán chịu cho khách hàng, chính vì vậy đã phát sinh ra các khoản tín dụng thương mại. Tín dụng thương mại có thể giúp doanh nghiệp nâng cao doanh số, từ đó tăng doanh thu, nhưng cũng có thể đẩy doanh nghiệp vào tình trạng khó khăn khi doanh nghiệp không thể hoặc khó thu hồi nợ từ khách hàng.
Các khoản ứng trước: bao gồm các khoản tiền mà doanh nghiệp đã trả trước cho người bán, nhà cung cấp hoặc cho các đối tượng khác. Ngoài ra, cũng có các khoản tạm ứng cho công nhân viên trong doanh nghiệp.
Hàng tồn kho: “hàng tồn kho” không có nghĩa là hàng hóa bị ứ đọng, không bán được mà nó bao gồm toàn bộ hàng hóa vật liệu, nguyên liệu đang tồn tại ở các kho, quầy hàng hoặc trong xưởng. Trên thực tế, hàng tồn kho bao gồm hàng trăm loại khác nhau, tuy nhiên, có thể phân thành các nhóm chính sau: nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, vật liệu bổ trợ, nhiên liệu, thành phẩm, sản phẩm dở dang và bán thành phẩm, công cụ dụng cụ…
- Tài sản lưu động khác: bao gồm các khoản tạm ứng, chi phí chờ kết chuyển…
Trên thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ các khoản mục trên trong bảng cân đối kế toán. Thường thì trong doanh nghiệp chỉ có các khoản chính như: tiền, khoản phải thu, hàng tồn kho và tài sản lưu động khác.
1.2.2. Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
- Khái niệm
Trong bất kỳ lĩnh vực nào, hiệu quả luôn là tiêu chí được quan tâm hàng đầu.
Doanh nghiệp hướng tới hiệu quả kinh tế, còn chính phủ nỗ lực đạt hiệu quả kinh tế xã hội. Đối với các doanh nghiệp trong điều kiện kinh tế thị trường ngày nay thì việc nâng cao hiệu quả tài sản lưu động luôn là vấn đề mà các nhà quản trị tài chính doanh nghiệp quan tâm vì vai trò và sự ảnh hưởng của nó tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Theo nghĩa chung nhất: “Hiệu quả là một khái niệm phản ánh trình độ sử dụng các yếu tố đầu vào để tạo ra kết quả đầu ra tốt nhất với mục đích xác định”. Như vậy, có thể hiểu hiệu quả sử dụng là một phạm trù kinh tế đánh giá trình độ sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp để đạt kết quả cao nhất trong quá trình sản xuất kinh doanh, tối đa hóa lợi ích của chủ sở hữu với tổng chi phí thấp nhất. Do đó, hiệu quả sử dụng tài sản lưu động là phạm trù kinh tế đánh giá trình độ sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp để đạt được mục tiêu cao nhất với mức tài sản lưu động hợp lý (tối đa hóa lợi ích và tối thiểu hóa chi phí).
Tài sản lưu động của doanh nghiệp được sử dụng cho các quá trình dự trữ, sản xuất và lưu thông. Quá trình vận động của tài sản lưu động bắt đầu từ việc dùng tiền tệ mua sắm vật tư dự trữ cho quá trình sản xuất, tiến hành sản xuất, bán sản phẩm thu về tiền tệ ở khâu cuối cùng với giá trị tăng thêm. Mỗi lần vận động như vậy được gọi là một vòng luân chuyển của tài sản lưu động. Doanh nghiệp sử dụng tài sản lưu động đó càng hiệu quả bao nhiêu thì càng có thể sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nhiều, thu về lợi nhuận nhiều bấy nhiêu. Vì lợi ích kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng hợp lý, hiệu quả hơn từng đồng tài sản lưu động, điều đó đồng nghĩa với doanh nghiệp nâng cao tốc độ luân chuyển tài sản lưu động (số vòng quay tài sản lưu động trong một năm).
- Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản lưu động
Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động không thể được đánh giá đúng nếu chỉ dựa vào một và chỉ tiêu đơn lẻ. Nó là quá trình xem xét, đánh giá, phân tích một cách tổng hợp và toàn diện trên nhiều góc độ, khía cạnh của riêng doanh nghiệp, và của doanh nghiệp trong mối tương quan với chỉ tiêu chung của toàn ngành.
- Các chỉ tiêu về khả năng thanh toán Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Do đặc điểm của tài sản lưu động là những tài sản có tính thanh khoản cao nên sử dụng hiệu quả tài sản lưu động tức là lựa chọn hợp lý khả năng thanh khoản và khả năng sinh lời. Chính vì vậy, khi đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản lưu động thì các chỉ tiêu về khả năng thanh toán là không thể thiếu.
Tỷ số khả năng thanh toán hiện hành là thước đo khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp. Nó cho biết mỗi một đồng nợ của doanh nghiệp được trang trải bằng bao nhiêu đồng tài sản lưu động. Nếu hệ số thanh toán hiện hành giảm, cho thấy khả năng thanh toán của doanh nghiệp giảm, là dấu hiệu báo trước khó khăn tài chính trong tương lai. Nếu hệ số này cao, nghĩa là doanh nghiệp sẵn sàng trong việc trả nợ, đảm bảo được khả năng thanh toán. Tuy nhiên, nếu tỷ số thanh toán hiện hành quá cao sẽ gây tốn kém, ảnh hưởng tới khả năng sinh lời của doanh nghiệp.
Tỷ số này được tính trên tài sản lưu động có thể nhanh chóng được chuyển đổi thành tiền. Hàng tồn kho là tài sản khó chuyển đổi thành tiền hơn trong các loại tài sản lưu động và dễ bị lỗ khi đem bán. Do đó tỷ số khả năng thanh toán nhanh cho biết khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn không phụ thuộc vào việc bán các tài sản dự trữ (hàng tồn kho).
Tỷ số này phản ánh khả năng thanh toán tức thời cho các khoản nợ đến hạn trả của doanh nghiệp. Hệ số này phản ánh rõ nhất hiệu quả sử dụng và quản lý tiền của doanh nghiệp. Hệ số này quá thấp sẽ khiến doanh nghiệp khó khăn trong thanh toán, có thể dẫn đến mất khả năng thanh toán. Nhưng nếu tỷ số này cao, thì lại gây lãng phí do vốn bị ứ đọng.
- Các chỉ tiêu về khả năng hoạt động
- Tốc độ lưu chuyển tài sản lưu động
Trong tài chính, tốc độ luân chuyển tài sản lưu động là một chỉ tiêu tổng hợp rất quan trọng đánh giá khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Tốc độ luân chuyển tài sản lưu động nhanh hay chậm nói lên tình hình tổ chức các mặt: mua sắm, dự trữ, sản xuất, tiêu thụ của doanh nghiệp có hợp lý hay không; các khoản vật tư dự trữ sử dụng tốt hay không; các khoản phí tổn trong quá trình sản xuất kinh doanh là cao hay thấp. Thông qua phân tích chỉ tiêu tốc độ luân chuyển tài sản lưu động có thể giúp cho doanh nghiệp tìm ra giải pháp đẩy nhanh được tốc độ luân chuyển, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động.
- Vòng quay tài sản lưu động trong kỳ Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Trong năm tổng mức luân chuyển tài sản lưu động được xác định bằng doanh thu thuần của doanh nghiệp.
- Tài sản lưu động bình quân trong kỳ, được tính như sau:
Để đơn giản trong tính toán ta sử dụng công thức tính Tài sản lưu động bình quân gần đúng:
Đây là chỉ tiêu nói lên số lần quay (vòng quay) của tài sản lưu động trong một thời gian nhất định (thường là một năm). Chỉ tiêu này đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản lưu động trên mối quan hệ so sánh giữa kết quả sản xuất (tổng doanh thu thuần) và số tài sản lưu động bình quân bỏ ra trong kỳ. Số vòng tài sản lưu động trong kỳ càng cao thì càng tốt.
- Thời gian luân chuyển tài sản lưu động
Thời gian của kỳ phân tích được ước tính một năm là 360 ngày, một quý là 90 ngày và một tháng là 30 ngày.
Chỉ tiêu này nói lên độ dài bình quân của một lần luân chuyển của tài sản lưu động hay số ngày bình quân cần thiết để tài sản lưu động thực hiện một vòng quay trong kỳ. Ngược với chỉ tiêu số vòng quay tài sản lưu động trong kỳ, thời gian luân chuyển tài sản lưu động càng ngắn càng chứng tỏ tài sản lưu động được sử dụng có hiệu quả.
- Hệ số đảm nhiệm tài sản lưu động
Hệ số này cho biết để thu được mỗi đơn vị doanh thu, doanh nghiệp phải sử dụng bao nhiêu đơn vị tài sản lưu động. Hệ số này càng thấp thì hiệu quả sử dụng tài sản lưu động càng cao. Thông qua chỉ tiêu này, các nhà quản trị tài chính xây dựng kế hoạch đầu tư tài sản lưu động hợp lý, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh.
- Tốc độ luân chuyển hàng tồn kho
Trong doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thì hàng tồn kho thường chiếm tỷ trọng cao trong tổng tài sản lưu động. Do vậy hiệu quả sử dụng tài sản lưu động bị ảnh hưởng đáng kể của hiệu quả sử dụng hàng tồn kho. Khi phân tích hiệu quả của hàng tồn kho, ta sử dụng chỉ tiêu sau: Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
- Số vòng quay của hàng tồn kho
Chỉ tiêu này cho biết, trong kỳ phân tích hàng tồn kho quay được bao nhiêu vòng. Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ vốn đầu tư hàng tồn kho vận động không ngừng. Đó là nhân tố để tăng doanh thu, góp phần tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
- Số ngày tồn kho bình quân
Chỉ tiêu này cho biết một vòng quay của hàng tồn kho mất bao nhiêu ngày hay chính là số ngày tồn kho bình quân để từ hàng tồn kho chuyển thành doanh thu. Chỉ tiêu này càng thấp, chứng tỏ hàng tồn kho vận động càng nhanh.
- Hệ số đảm nhiệm hàng tồn kho
Chỉ tiêu này cho biết, doanh nghiệp muốn có được một đồng doanh thu thì phải bỏ ra bao nhiêu đồng đầu tư vào hàng tồn kho. Chỉ tiêu này càng thấp, chứng tỏ hiệu quả vốn đầu tư sử dụng cho hàng tồn kho càng cao.
- Tốc độ luân chuyển các khoản phải thu
Chỉ tiêu này để xem xét tốc độ thanh toán các khoản nợ của khách hàng cho doanh nghiệp. Nó càng cao chứng tỏ doanh nghiệp quản lý các khoản phải thu tốt và ngược lại.
Chỉ tiêu này cho biết số ngày bình quân mà doanh nghiệp thu được tiền kể từ khi có doanh thu. Chỉ tiêu này càng thấp cho thấy doanh nghiệp quản lý khoản phải thu tốt, nhanh chóng thu được tiền. Nếu chỉ tiêu này quá cao, sẽ cho thấy doanh nghiệp có nhiều khoản nợ khó đòi, và sẽ gặp rủi ro cao trong thanh toán.
- Các chỉ tiêu về khả năng sinh lời
Hệ số này phản ánh khả năng sinh lời của tài sản lưu động. Dựa vào tỷ số này ta biết được một đồng lợi nhuận sau thuế có sự đóng góp bao nhiêu đồng từ việc đầu tư tài sản lưu động.
Khi phân tích người ta so sánh các tỷ số này giữa các năm với nhau để thấy được xu hướng và tình hình sử dụng tài sản của doanh nghiệp. Ngoài ra, còn so sánh với chỉ số chung của ngành để thấy được vị thế của doanh nghiệp trong ngành. Từ đó đưa ra các chính sách sử dụng và quản lý tài sản lưu động phù hợp với doanh nghiệp, đảm bảo cho tài sản lưu động được sử dụng hiệu quả nhất.
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
1.3.1. Các nhân tố chủ quan
- Đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ảnh hưởng rất nhiều đến hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp đó, điều này thể hiện qua các mặt sau:
- Thứ nhất là loại hình kinh doanh của các doanh nghiệp.
Cơ cấu tài sản của doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp thương mại, dịch vụ là khác nhau. Các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ thường đầu tư vào tài sản lưu động nhiều hơn so với doanh nghiệp sản xuất. Sự cân đối giữa tỷ trọng tài sản lưu động và tài sản cố định sẽ thúc đẩy quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng các loại tài sản trong đó có tài sản lưu động.
- Thứ hai là đặc điểm của sản phẩm.
Doanh nghiệp có sản phẩm khác nhau sẽ có các đối tượng khách hàng khác nhau, dẫn đến chính sách tín dụng thương mại khác nhau, từ đó tỷ trọng các khoản phải thu trong tài sản lưu động cũng khác nhau. Nếu doanh nghiệp có khách hàng là những công ty bán buôn, công ty phân phối thì sẽ bị chiếm dụng nhiều, ngược lại nếu khách hàng là người tiêu dùng cuối cùng thì vốn bị chiếm dụng ít hơn. Nếu sản phẩm là hàng hóa có giá trị lớn, thời gian sản xuất kéo dài thì giá trị hàng tồn kho cũng sẽ lớn.
- Thứ ba là trình độ công nghệ mà doanh nghiệp đang sử dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Sử dụng công nghệ hiện đại thì sẽ tiết kiệm được chi phí, chu kì sản xuất kinh doanh được rút ngắn, sản phẩm có chất lượng cao, dễ tiêu thụ, nâng cao vòng quay hàng tồn kho và ngược lại.
- Trình độ nguồn nhân lực Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Con người là nhân tố quan trọng nhất trong bất kỳ hoạt động nào. Đây là yếu tố quyết định, có ảnh hưởng to lớn đến việc quản lý tài sản lưu động của doanh nghiệp. Con người là nhân tố đưa ra những quyết định quản lý mọi hoạt động của doanh nghiệp, trong đó có chính sách quản lý tài sản lưu động. Quyết định đúng đắn sẽ giúp doanh nghiệp đạt lợi nhuận cao và ngược lại, thậm chí làm doanh nghiệp phá sản.
- Kế hoạch sản xuất và tiêu thụ sản phẩm
Mỗi doanh nghiệp, hoạt động trong các ngành khác nhau, khả năng tài chính và năng lực kinh doanh khác nhau sẽ có kế hoạch sản xuất và tiêu thụ sản phẩm khác nhau. Vào kì sản xuất của doanh nghiệp, doanh nghiệp sẽ sử dụng lượng nguyên vật liệu, hàng hóa dự trữ tăng lên. Hoặc khi doanh nghiệp chuẩn bị cho công tác lưu thông thì trong bán hàng, lượng hàng gửi bán tăng làm cho tài sản lưu động cũng tăng lên. Việc lập kế hoạch ngay từ đầu giúp cho doanh nghiệp có lượng dự trữ hợp lý, hạn chế những rủi ro có thể gặp phải trong quá trình sản xuất kinh doanh.
- Cơ sơ hạ tầng của doanh nghiệp
Một doanh nghiệp có hệ thống cơ sở hạ tầng (trụ sở làm việc, chi nhánh, cơ sở sản xuất, hệ thống bán hàng…) được bố trí hợp lý sẽ giúp cho doanh nghiệp sử dụng tài sản lưu động một cách hiệu quả hơn. Kho chứa hàng tốt sẽ tránh được những hao mòn không đáng có trong công tác bảo quản hàng tồn kho…
- Công tác quản lý tài sản lưu động
- Hoạt động quản lý các khoản phải thu
Trong nền kinh tế thị trường việc mua chịu, bán chịu là điều khó tránh khỏi.
Doanh nghiệp có thể sử dụng các khoản phải trả chưa đến kỳ hạn thanh toán như một nguồn vốn bổ sung để tài trợ cho các nhu cầu tài sản lưu động và đương nhiên doanh nghiệp cũng bị các doanh nghiệp khác chiếm dụng vốn. Khoản phải thu là số tiền khách hàng nợ doanh nghiệp do mua chịu hàng hóa hoặc dịch vụ. Có thể nói hầu hết các công ty đều phát sinh các khoản phải thu nhưng với mức độ khác nhau, từ mức không đáng kể cho đến mức không thể kiểm soát nổi.
Hiện nay, để thắng lợi trong cạnh tranh, các doanh nghiệp có thể áp dụng các chiến lược về sản phẩm, về quảng cáo, về giá cả, và các dịch vụ hậu mãi…Trong đó, chính sách tín dụng thương mại là một công cụ hữu hiệu và không thể thiếu đối với các doanh nghiệp. Tuy nhiên, tín dụng thương mại là con dao hai lưỡi, giúp doanh nghiệp tăng doanh số và tạo dựng mối quan hệ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro không thu hồi được nợ. Kiểm soát khoản phải thu liên quan đến việc đánh đổi giữa lợi nhuận và rủi ro. Nếu không bán chịu hàng hóa thì sẽ mất đi cơ hội bán hàng, do đó, mất đi lợi nhuận. Nếu bán chịu hàng hóa quá nhiều thì chi phí cho khoản phải thu tăng có nguy cơ phát sinh các khoản nợ khó đòi, do đó rủi ro không thu hồi được nợ cũng gia tăng. Vì vậy, doanh nghiệp cần có chính sách bán chịu phù hợp. Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Khoản phải thu của doanh nghiệp phát sinh nhiều hay ít phụ thuộc vào các yếu tố như tình hình nền kinh tế, giá cả sản phẩm, chất lượng sản phẩm, và chính sách bán chịu của doanh nghiệp. Trong các yếu tố này, chính sách bán chịu ảnh hưởng mạnh nhất đến khoản phải thu và sự kiểm soát của giám đốc tài chính. Giám đốc tài chính có thể thay đổi mức độ bán chịu để kiểm soát khoản phải thu sao cho phù hợp với sự đánh đổi giữa lợi nhuận và rủi ro. Hạ thấp tiêu chuẩn bán chịu có thể kích thích được nhu cầu dẫn tới gia tăng doanh thu và lợi nhuận nhưng vì bán chịu sẽ làm phát sinh khoản phải thu, và do bao giờ cũng có chi phí đi kèm theo khoản phải thu nên cần xem xét cẩn thận sự đánh đổi này. Do đó, các doanh nghiệp cần phải đưa ra những phân tích về khả năng tín dụng của khách hàng, từ đó quyết định có nên cấp tín dụng thương mại hay không. Đây là nội dung chính của quản lý các khoản phải thu. Liên quan đến chính sách bán chịu, chúng ta sẽ lần lượt xem xét các vấn đề như tiêu chuẩn bán chịu, điều khoản bán chịu, rủi ro bán chịu, và chính sách và quy trình thu nợ.
Việc bán chịu sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiêu thụ được sản phẩm đồng thời góp phần xây dựng môí quan hệ làm ăn tốt đẹp với khách hàng. Tuy nhiên nếu tỷ trọng các khoản phải thu quá lớn trong tổng số tài sản lưu động thì nó sẽ gây ra những khó khăn cho doanh nghiệp và làm giảm hiệu quả sử dụng tài sản lưu động trong doanh nghiệp.
Quản trị các khoản phải thu tốt, tức là hạn chế mức tối thiểu lượng tài sản lưu động bị chiếm dụng sẽ làm giảm số ngày của chu kỳ thu tiền bình quân, thúc đẩy vòng tuần hoàn của tài sản lưu động. Đồng thời sẽ làm giảm các chi phí quản lý nợ phải thu, chi phí thu hồi nợ, chi phí rủi ro…Từ đó sẽ làm cho hiệu quả sử dụng tài sản lưu động hiệu quả hơn.
- Hoạt động quản lý hàng tồn kho
Trong quá trình luân chuyển của vốn lưu động phục vụ cho sản xuất kinh doanh thì việc tồn tại vật tư hàng hóa dự trữ là những bước đệm cho quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Hàng tồn kho có ba loại chính: nguyên vật liệu thô phục vụ cho quá trình sản xuất, sản phẩm dở dang và thành phẩm. Các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường không thể tiến hành sản xuất đến đâu, mua hàng hóa đến đó mà cần phải dự trữ nguyên vật liệu. Nguyên vật liệu dự trữ không trực tiếp tạo ra lợi nhuận nhưng nó có vai trò rất lớn để cho quá trình sản xuất kinh doanh tiến hành được bình thường. Nếu doanh nghiệp dự trữ quá lớn sẽ tốn kém chi phí, ứ đọng vốn, còn nếu dự trữ quá ít sẽ làm cho quá trình sản xuất kinh doanh bị gián đoạn. Do vậy, việc dự trữ nguyên vật liệu có ảnh hưởng lớn đến quá trình sản xuất kinh doanh. Quản lý hàng tồn kho hiệu quả sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động. Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Hàng tồn kho trong quá trình sản xuất là các nguyên vật liệu nằm ở các công đoạn của dây truyền sản xuất. Nếu dây truyền sản xuất càng dài, càng nhiều công đoạn thì đòi hỏi hàng tồn kho trong các công đoạn sản xuất càng lớn. Đây là những bước đệm nhỏ để hoạt động sản xuất được liên tục.
Khi tiến hành sản xuất xong, do có độ trễ nhất định giữa sản xuất và tiêu thụ, do những chính sách thị trường của doanh nghiệp trong bán hàng… đã hình thành nên bộ phận thành phẩm tồn kho.
Hàng hóa dự trữ đối với doanh nghiệp gồm ba bộ phận phổ biến như trên nhưng thông thường, trong quá trình quản lý, ta tập trung vào bộ phận thứ nhất là nguyên vật liệu dự trữ cho sản xuất.
Trong những bộ phận của tài sản lưu động, hàng tồn kho luôn được đánh giá là trung tâm của sự chú ý trong các lĩnh vực kế toán – tài chính, kiểm toán…cũng như trong các cuộc thảo luận của các chuyên gia tài chính.
Có một số lí do chính khiến cho hàng tồn kho trở nên đặc biệt quan trọng:
- Hàng tồn kho thường chiếm tỉ trọng lớn nhất trong tổng số tài sản lưu động của một doanh nghiệp và rất dễ bị xảy ra các sai sót hoặc gian lận lớn trong quản lý.
- Mỗi một doanh nghiệp sẽ lựa chọn các phương pháp khác nhau để định giá hàng tồn kho cũng như các mô hình dự trữ phù hợp với doanh nghiệp mình vì mỗi một phương pháp, mô hình khác nhau sẽ đem lại những kết quả khác nhau nên yêu cầu đặt ra với các doanh nghiệp là phải đảm bảo tính thống nhất trong việc sử dụng các phương pháp định giá cũng như mô hình dự trữ giữa các kì, các năm tài chính.
- Giá trị hàng tồn kho ảnh hưởng trực tiếp đến giá vốn hàng bán và do vậy ảnh hưởng nghiêm trọng tới lợi nhuận thuần trong năm.
- Công việc xác định chất lượng, tình trạng và giá trị hàng tồn kho luôn là công việc phức tạp và khó khăn hơn các tài sản khác. Hàng tồn kho là loại tài sản lưu động kết chuyển hết giá trị vào một chu kì sản xuất kinh doanh nên quản lý hàng tồn kho càng trở nên phức tạp và quan trọng. Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
- Hàng tồn kho bao gồm nhiều loại khác nhau. Có nhiều khoản mục khó phân loại và định giá như các linh kiện điện tử phức tạp, các công trình xây dựng cơ bản dở dang, các tác phẩm nghệ thuật, kim quý, đá quý… Đồng thời do tính đa dạng của nó, các loại hàng tồn kho được bảo quản và cất trữ ở nhiều nơi khác nhau, điều kiện đảm bảo khác nhau và do nhiều người quản lý. Vì thế công tác kiểm soát vật chất, kiểm kê, quản lý và sử dụng hàng tồn kho là một công việc phức tạp trong công tác quản lý tài sản nói chung và tài sản lưu động nói riêng.
Từ những lí do trên ta thấy được sự cần thiết của việc nghiên cứu về hàng tồn kho trong một doanh nghiệp sản xuất.
Quản lý và sử dụng hợp lí các loại tài sản lưu động có ảnh hưởng rất quan trọng đến việc hoàn thành những nhiệm vụ, mục tiêu chung đặt ra cho doanh nghiệp nói chung. Việc quản lý tài sản lưu động thiếu hiệu quả cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho các công ty gặp nhiều khó khăn trong hoạt động, thậm chí dẫn đến phá sản.
Quản lý hàng tồn kho – một bộ phận của tài sản lưu động – có ý nghĩa kinh tế quan trọng do hàng tồn kho là một trong những tài sản có giá trị lớn trong doanh nghiệp. Bản thân vấn đề quản lý hàng tồn kho có hai mặt trái ngược nhau là để đảm bảo sản xuất liên tục, tránh đứt quãng dây chuyền sản xuất và đảm bảo sản xuất đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của người tiêu dùng bất cứ tình huống nào. Ngược lại, hàng tồn kho tăng lên, doanh nghiệp lại phải tốn thêm những chi phí khác có liên quan đến dự trữ chung. Vì vậy bản thân doanh nghiệp phải tìm cách xác định mức độ cân bằng giữa mức độ đầu tư cho hàng tồn kho và lợi ích do thỏa mãn nhu cầu của sản xuất và nhu cầu người tiêu dùng với chi phí tối thiểu nhất. Quản lý tốt hàng tồn kho sẽ khiến cho các chỉ tiêu như khả năng thanh toán nhanh, tốc độ luân chuyển hàng tồn kho, hệ số đảm nhiệm hàng tồn kho… trở nên tốt hơn. Từ đó làm tăng hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp.
Một số mô hình các doanh nghiệp có thể áp dụng để nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý hàng tồn kho:
- Mô hình EOQ – quản lý dự trữ theo phương pháp cổ điển hay mô hình đặt hàng hiệu quả nhất.
- Phương pháp cung cấp đúng lúc hay dự trữ bằng
Chính sách quản lý tiền và các chứng khoán thanh khoản Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Quản lý tiền mặt là việc đảm bảo luôn có đủ lượng tiền mặt tối ưu tại mỗi thời điểm nhất định. Quản lý tốt tiền mặt đòi hỏi vào bất cứ lúc nào bạn cũng phải biết doanh nghiệp đang cần bao nhiêu tiền mặt, lượng tiền mặt doanh nghiệp hiện có cũng như tiền đang ở đâu. Nếu không theo dõi được tiền mặt, việc kinh doanh của bạn có thể sẽ thất bại. Mục tiêu của quản lý tiền mặt là phải đảm bảo cho việc tăng đầu tư lượng tiền mặt nhàn rỗi nhằm thu lợi nhuận trong khi vẫn duy trì mức thanh khoản hợp lý để đáp ứng các nhu cầu trong tương lai.
Lượng tiền mặt cần có phụ thuộc vào tình hình tiền mặt hiện có, độ ưa chuộng thanh khoản, kế hoạch đáo hạn nợ, khả năng vay nợ, dòng tiền mặt dự kiến và những phương án thay đổi dòng tiền mặt do những biến động trong tình hình thực tế. Doanh nghiệp không nên để số dư tiền mặt quá lớn bởi vì đó là vốn không sinh lợi.
Tiền mặt, bản thân nó là tài sản không sinh lời. Tuy vậy, việc giữ tiền mặt trong kinh doanh rất quan trọng xuất phát từ những lý do sau: đảm bảo giao dịch hàng ngày, bù đắp cho ngân hàng về việc ngân hàng cung cấp các dịch vụ cho doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu dự phòng trong trường hợp biến động không lường trước của các luồng tiền vào ra, hưởng lợi thế trong thương lượng mua hàng. Duy trì lượng tiền mặt hợp lý có thể giúp doanh nghiệp có những lợi thế như:
- Được hưởng lợi thế chiết khấu nếu có đủ tiền mặt khi mua hàng hóa dịch vụ. Duy trì tốt các chỉ số thanh toán ngắn hạn.
- Giúp doanh nghiệp có thể mua hàng với điều kiện thuận lợi trong kinh doanh do chủ động được các hoạt động chi trả.
- Giúp doanh nghiệp đáp ứng được nhu cầu trong trường hợp khẩn cấp như đình công, hỏa hoạn, chiến dịch marketing của đối thủ cạnh tranh, vượt qua khó khăn của yếu tố thời vụ và chu kì kinh doanh.
Nội dung chủ yếu của quản lý tiền mặt bao gồm: xác định mức tồn quỹ tối ưu, dự đoán được nguồn tiền xuất, nhập quỹ; quản lý chặt chẽ các nguồn tiền xuất nhập quỹ. Sự quản lý này liên quan chặt chẽ đến việc quản lý các loại tài sản gắn liền với tiền mặt như các lại chứng khoán thanh khoản cao, nhằm duy trì tiền mặt ở mức mong muốn.
- Sơ đồ 1.1. Quản lý tiền mặt trong doanh nghiệp Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Quản lý tiền mặt cũng bao gồm việc bạn biết số lượng tiền có thể đưa vào đầu tư là bao nhiêu và khoảng thời gian có thể đầu tư đối với khoản tiền đó. Khi việc thu và chi tiền diễn ra ăn khớp và có thể dự đoán trước được, doanh nghiệp sẽ chỉ cần duy trì một lượng tiền mặt thấp. Cần dự đoán chính xác lượng tiền mặt cần có, nguồn tiền và mục đích chi trả. Dự đoán giúp doanh nghiệp trong việc thực hiện một cách đúng lúc các hoạt động huy động vốn, trả nợ và tính số tiền lưu chuyển giữa các tài khoản.
Doanh nghiệp cũng có thể tìm kiếm các nguồn tiền mặt không nhất thiết phải nằm im trong tài khoản như các khoản tạm ứng cho nhân viên. Tiền mặt đưa ra cần đem đầu tư vào các kênh đầu tư có tính thanh khoản cao như chứng khoán có thể mua bán để thu lợi nhuận. Tuy vậy, tiền mặt trong một số tài khoản ngân hàng có thể không dùng để đầu tư được.
Nắm giữ các chứng khoán có thể mua bán được coi là giải pháp tránh tình trạng thiếu tiền mặt. Các doanh nghiệp có hoạt động mang tính thời vụ nên mua những loại chứng khoán có tính thanh khoản cao phòng khi thiếu tiền mặt.
Quản lý tiền và các chứng khoán thanh khoản có mối liên hệ chặt chẽ đối với hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp quản lý tiền tốt sẽ làm tăng khả năng thanh khoản của doanh nghiệp, giúp giữ được uy tín của công ty mà không mất các khoản chi phí khác phát sinh như chi phí cơ hội do nắm giữ quá nhiều tiền. Từ đó làm tăng hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần hiểu được sự cần thiết của hoạt động này để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động của doanh nghiệp cũng như góp phần làm cho doanh nghiệp hoạt động ngày một hiệu quả hơn.
1.3.2. Các nhân tố khách quan Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
- Các chính sách kinh tế vĩ mô của nhà nước
Trên cơ sở luật pháp và các chính sách kinh tế vĩ mô, Nhà nước tạo môi trường và hành lang cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh. Bất kì một sự thay đổi nào trong chính sách hiện hành đều ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Chẳng hạn, khi nhà nước thay đổi thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp, sẽ làm giảm lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp, làm giảm nguồn trích lập các quỹ và nguồn vốn kinh doanh….Ngân hàng nhà nước tăng lãi suất cơ bản, làm tăng mặt bằng lãi suất chung, khiến doanh nghiệp có xu hướng giữ ít tiền mặt hơn…
Những thay đổi chính sách vĩ mô khác như chính sách tiền tệ, tỷ giá… cũng sẽ tác động mạnh đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì thế, doanh nghiệp cần dự đoán trước được sự thay đổi của các chính sách kinh tế và đánh giá lại ảnh hưởng của các yếu tố này đến hoạt động của doanh nghiệp trong tương lai, tận dụng cơ hội từ các chính sách khuyến khích.
- Sự biến động của nền kinh tế
Nền kinh tế vận hành luôn mang trong nó những biến động và tiềm ẩn những rủi ro. Lạm phát xảy ra làm cho giá cả hàng hóa, nguyên vật liệu tăng nhanh và biến động không ngừng làm cho chi phí sản xuất tăng lên trong khi tốc độ tiêu thụ hàng hóa lại giảm khiến cho doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Suy thoái kinh tế sẽ khiến cho thị trường tiêu thụ thu hẹp do sức mua của người tiêu dùng giảm, doanh nghiệp sẽ phải chịu chung khó khăn của nền kinh tế. Những rủi ro này sẽ tác động mạnh đến doanh nghiệp, có thể dẫn đến hậu quả phá sản nếu doanh nghiệp không có những dự phòng và ứng phó kịp thời. Do đó mà doanh nghiệp phải có những dự báo cần thiết về những thay đổi của nền kinh tế, giảm thiểu rủi ro trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Thị trường và cạnh tranh Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
Thị trường ngày càng mở rộng và phát triển, có nhiều cơ hội nhưng cũng có muôn vàn thách thức. Yêu cầu của khách hàng ngày càng cao, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt. Muốn tồn tại và phát triển, doanh nghiệp phải luôn có những thay đổi phù hợp, nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm. Muốn hạ được giá thành, thì nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản nói chung, và tài sản lưu động nói riêng là điều kiện cần. Dự đoán được trước nhu cầu thị trường, hiểu tâm lý khách hàng, xác định được khách hàng mục tiêu là những bước cần thiết giúp doanh nghiệp chủ động trong sản xuất chính là điều kiện đủ.
Quan tâm đến khả năng của đối thủ cạnh tranh và các sản phẩm thay thế cho các sản phẩm của doanh nghiệp là một bước quan trọng giúp doanh nghiệp không bị lạc lõng trong điều kiện thị trường luôn biến đổi, các doanh nghiệp luôn tự làm mới mình. “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng.”
- Tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ
Khoa học công nghệ là một trong những nhân tố quyết định đến năng suất lao động và chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp. Việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất sẽ làm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất, tạo ưu thế , nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
- Sự thay đổi môi trường tự nhiên
Do tài sản lưu động bao gồm các nguyên, nhiên vật liệu phục vụ cho sản xuất nên ảnh hưởng của môi trường tự nhiên là điều không thể tránh khỏi. Vì vậy, doanh nghiệp cần tăng cường quản lý tài sản lưu động, chú ý quy trình bảo quản, lưu kho, tránh hao mòn thất thoát. Ngoài ra, việc trích lập dự phòng rủi ro cũng là việc làm cần thiết để doanh nghiệp giảm bớt thiệt hại nếu rủi ro xảy ra. Khóa luận: Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại công ty sản xuất.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:
===>>> Khóa luận: Thực trạng sử dụng tài sản lưu động công ty sản xuất
