Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm Khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài Khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm Khóa Luận thì với đề tài Khóa luận: Thực trạng hoạt động đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất của Việt Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.
I. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY SẢN XUẤT CỦA VIỆT NAM
1. Sự phát triển của các công ty sản xuất trong thời gian qua
Các công ty sản xuất với nhiệm vụ sản xuất ra giá trị thực cho xã hội là một ngành kinh tế quan trọng tạo nên sức mạnh gốc rễ của nền kinh tế đang góp phần tạo nên sự tăng trưởng ổn định của nền kinh tế.
Từ năm 2020 tới nay số lượng công ty trong ngành sản xuất kinh doanh đang tăng với tốc độ trung bình là 14,16% một năm. Phù hợp với mục tiêu chung quốc gia đến năm 2040 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại hóa nên số lượng các công ty sản xuất trong nghành công nghiệp là tăng trưởng ổn định hơn cả, liên tục tăng trong giai đoạn này và với tốc độ trung bình là 15,35% cao hơn so với tốc độ của toàn ngành sản xuất. Bên cạnh đó số loại hình công ty này cũng chiếm số lượng lớn hơn cả trong toàn ngành. Chiếm (92,77%) năm 2022 và (93,5%) năm 2023.
- Bảng 1: Số công ty đang hoạt động sản xuất phân theo ngành kinh tế
Nhìn vào bảng ta cũng nhận thấy số lượng công ty trong ngành nông nghiệp và lâm nghiệp là cũng tăng liên tục nhưng con số tăng không nhiều như năm 2022 chỉ tăng 21 công ty so với năm 2021. Còn công ty trong ngành thủy sản thì có xu hướng giảm dần năm 2022 giảm 51 công ty so với năm 2021 và năm 2023 giảm 11 doanh nghiệp so với năm 2022.
Cùng với việc số lượng các công ty sản xuất tăng lên thì yếu tố sản xuất đầu vào cũng tăng cao qua các năm vừa bổ xung cho các công ty sẵn có trong nền kinh tế, vừa là nguồn đầu tư ban đầu của công ty mới. Số lao động tăng liên tục qua các năm với tốc độ trung bình trong giai đoạn này là 8,3%. Đặc biệt năm 2022 là hơn 3,9 triệu người và năm 2023 là 4,3 triệu người tương đương tăng 9,5% so với năm 2022. Nguồn vốn sản xuất kinh doanh năm 2021 đạt 850,775 nghìn tỷ đồng tương đương tăng 18,5% so với năm 2020. Năm 2022 và 2023 tăng lần lượt là 19,6% và 27,09%. Giá trị tài sản cố định và đầu tư tài chính dài hạn đặc biệt tăng rất nhanh với tốc độ trung bình là 17,56% và tăng nhiều vào năm 2023 đạt 754,533 nghìn tỷ đồng tăng so với năm 2022 là 26,41%. Do số lượng công ty trong ngành công nghiệp là chiếm tỷ trọng nhiều nhất so với các ngành khác nên số lao động, nguồn vốn, tài sản cố định và đầu tư tài chính dài hạn trong ngành này cũng nhiều nhất với số lao động luôn chiếm hơn 90% tổng số lao động và tăng dần qua các năm: năm 2022 là hơn 3,7 triệu người, năm 2023 hơn 4 triệu người. Nguồn vốn sản xuất kinh doanh năm 2020 là 677,167 tỷ đồng tăng dần qua các năm đến năm 2023 đã đạt 1.237,869 nghìn tỷ đồng tăng gần gấp đôi cho thấy vốn đầu tư vào ngành này là rất nhiều trong những năm qua. Tổng tài sản và nguồn đầu tư tài chính dài hạn cũng không ngừng tăng lên trong năm 2020 và 2021 đều đạt trên 400 nghì tỷ đồng, năm 2022 là 561, 151 nghìn tỷ đồng, năm 2023 là hơn 700 nghìn tỷ đồng. Các ngành nông nghiệp và lâm nghiệp và ngành thủy sản thì những con số này không biến động một chiều mà lúc tăng lúc giảm với xu hướng giảm là chính, như số lao động trong ngành nông nghiệp và lâm sản giảm dần từ năm 2021 đến năm 2023: từ 227,577 nghìn lao động còn 222,060 nghìn lao động. Ngành thủy sản giảm vào năm 2022 (30,469 nghìn lao động giảm 1.036 lao động) năm 2023 thì lại tăng thêm 804 lao động. Nguồn vốn sản xuất cũng như tổng tài sản và đầu tư tài chính dài hạn của những loại hình còn lại này tăng cũng không nhiều và tổng tỷ trọng của chúng cũng chiếm dưới 10% của toàn nền kinh tế sản xuất. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Xét về số lượng công ty cũng như các yếu tố chi phí đầu vào của toàn thị trường sản xuất, ngành công nghiệp đều tăng qua các năm và luôn chiếm hơn 90% tỷ trọng toàn thị trường nhưng giá trị sản xuất ra thì chỉ chiếm gần 80%. Năm 2021 là 991,3 nghìn tỷ đồng, năm 2022 và 2023 tăng lên là 1.203,7 nghìn tỷ đồng và 1.469,2 nghìn tỷ đồng. Năm 2024 là tăng nhiều nhất trong giai đoạn này tăng hơn 30% so với năm 2023. Ngành nông nghiệp và lâm nghiệp chiếm tỷ trọng đứng thứ hai về các yếu tố sản xuất và giá trị sản xuất làm ra cũng luôn xếp thứ hai sau ngành công nghiệp và cũng tăng dần qua các năm 2021 là hơn 192 nghìn tỷ đồng đến năm 2022 – 2024 lần lượt là 208,23 nghìn tỷ đồng, 249 nghìn tỷ đồng và 391,57 nghìn tỷ đồng. Còn ngành thủy sản chỉ chiếm số ít còn lại, trong 3 năm 2021 -2023 chỉ đạt dưới 100 nghìn tỷ đồng và đến năm 2024 thì đạt 110,510 tỷ đồng. Mặc dù ngành này hầu như các yếu tố sản xuất và số lượng công ty đều giảm trong năm 2022 nhưng giá trị sản xuất ra của ngành không hề giảm mà cũng giữ tốc độ tăng như các ngành kia cho thấy ngành này hiệu quả hoạt động cũng tốt.
- Biểu đồ 2.1: Tỷ lệ giá trị các ngành sản xuất năm 2021 – 2024
Thêm vào đó xét đến hiệu qủa của đồng vốn bỏ ra thì ngành thủy sản là cao nhất với một đồng vốn bỏ ra thì ngành này thu về 17,9 đồng doanh thu năm 2021; 2022 là 20,3 đồng doanh thu; năm 2023 và 2024 là 25,6 và 27,4 đồng doanh thu. Sở dĩ ngành này lại đạt được tỷ suất cao như thế là vì ngành này chủ yếu là khai thác từ nguồn lợi tự nhiên sẵn có. Ngược lại ngành công nghiệp thì để có thể sản xuất và tạo ra doanh thu thì phải đầu tư vào rất nhiều về máy móc trang thiết bị nguyên vật liệu đầu vào, thêm vào đó các khoản đầu tư vào đều thường có giá trị lâu dài nên dù có tạo ra rất nhiều doanh thu nhưng tỷ suất này của ngành vẫn không cao chỉ đạt xung quanh mốc 1,5 lần trong giai đoạn này. Ngành nông nghiệp và lâm nghiệp thì cũng không đòi hỏi đầu tư nhiều, một phần nguồn lợi cũng được thu về từ tự nhiên nên tỷ suất này cũng tương đối đạt trong 3 năm đầu gần 5 lần nhưng sang năm 2024 đã đạt 7,6 lần cho thấy năm này nguồn đầu tư của ngành này có lợi nhất cứ 1 đồng vốn bỏ ra thì thu về 7,6 đồng doanh thu. Dù ngành công nghiệp có tỷ suất này là không cao như những ngành còn lại nhưng đây mới là ngành có thể đưa nền kinh tế phát triển bền vững trong tương lai và tạo ra được nhiều doanh thu nên vẫn phải được các quốc gia chú trọng hàng đầu. Các ngành còn lại tuy tỷ suất doanh thu trên vốn đầu tư dù có cao nhưng khả năng tạo ra doanh thu cũng chỉ có giới hạn và đến một lúc nào đó tất yếu sẽ giảm xuống nên không thể được quan tâm hàng đầu.
2. Hoạt động đầu tư tài chính của các công ty sản xuất của Việt Nam Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Trước năm 2022 là giai đoạn đầu của sự phát triển hoạt động đầu tư tài chính trong các công ty ở nước ta. Một số công ty sản xuất đã mạnh dạn tận dụng được các nguồn vốn nhàn rỗi và các khoản vốn sử dụng kém hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh chính của mình vào hoạt động đầu tư tài chính ngắn hạn nhằm thu thêm lợi nhuận trong kinh doanh cho công ty. Vốn đầu tư dành cho đầu tư tài chính tăng có xu hướng tăng tuy nhiên vẫn nhỏ. Danh mục đầu tư tài chính nghèo nàn, chỉ tập trung vào một số tài sản tài chính có mức độ sinh lời ổn định mức độ rủi ro ít như mua trái phiếu chính phủ, gửi tiền vào ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng khác. Các công ty chưa thực sự xem trọng hoạt động đầu tư này chỉ xem nó như là khoản thu nhập tạm thời tranh thủ khi khoản tiền dư thừa chưa biết đầu tư vào đâu chính vì thế mà chưa có tổ chức đầu tư chuyên nghiệp, hoạt động đầu tư chưa tập trung mà còn phân tán nhỏ lẻ. Doanh thu hoạt động tài chính trong các công ty sản xuất từng bước nâng cao tuy nhiên chưa có sự tăng trưởng vượt bậc.
Hoạt động đầu tư tài chính trở nên sôi nổi hơn ở nhiêu công ty sản xuất trong giai đoạn từ năm 2022 tới cuối năm 2023. Lúc này đầu tư tài chính được xem là một lĩnh vực rất hiệu quả hoặc “siêu lợi nhuận” của không ít công ty sản xuất kinh doanh khi đầu tư vào tài sản tài chính như SAM, REE,KDC. Khi này hoạt động đầu tư tài chính đặc biệt là đầu tư vào thị trường chứng khoán trở nên thịnh hành khi đầu năm 2023 mức độ sinh lời của kênh đầu tư này quá lớn. Theo thống kê báo cáo tài chính năm 2023 cho thấy một số lớn các công ty niêm yết thêm mảng đầu tư tài chính. Đặc biệt là khối Công ty Cổ phần nhờ có thị trường nóng đã thu được một lượng vốn khổng lồ, trong đó thặng dư vốn chưa biết đầu tư vào đâu. Khi đó thị trường chứng khoán dường như mới bắt đầu đánh dấu sự có mặt nhưng lại phát triển cực thịnh với tốc độ sinh lời cao, tính thanh khoản tốt nên nhiều công ty đã chọn lựa làm kênh đầu tư với kỳ vọng lợi nhuận bất thường cao. Nhiều Ngân hàng thương mại cũng như các Ngân hàng Cổ phần nói riêng, các tập đoàn kinh tế nhà nước có quy mô lớn nói chung đã thành lập các công ty con: công ty chứng khoán hoặc quỹ đầu tư chứng khoán để thuận lợi cho việc đầu tư chứng khoán của mình. Theo thống kê có 13 trong số đó thành lập quỹ đầu tư Chứng khoán với tổng số vốn là 1.000 tỷ đồng, 19 công ty đầu tư vào ngân hàng với số vốn 4.400 tỷ đồng và 13 công ty đầu tư vào công ty chứng khoán với tổng vốn là 420 tỷ đồng.
Doanh thu và lợi nhuận các công ty sản xuất đầu tư vào thị trường chứng khoán trong thời gian này đều là những con số rất lớn. Như SAM thu được 253,7 tỷ đồng doanh thu và 189,84 tỷ đồng lợi nhuận. DPM doanh thu là 291 tỷ đồng. KDC là 144 tỷ đồng doanh thu, 71 tỷ đồng lợi nhuận. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Danh mục đầu tư tài chính trong các công ty trong giai đoạn 2022 – 2023 này hết sức phong phú. Danh mục trái phiếu chính phủ, tiền gửi vào các tổ chức ngân hàng, tín dụng giảm, thay vào đó là tỷ lệ đầu tư vào cổ phiếu (trên thị trường niêm yết và thị trường OTC) và bất động sản chiếm tỷ trọng cao. Bất động sản năm 2023 có mức tăng trưởng ngoạn mục, với ba đợt sốt vào tháng 2, tháng 8 và cuối năm đã khiến cho thị trường trở nên sôi động hơn. Nguồn vốn trong giai đoạn này đổ vào bất động sản ước tính 5 tỷ USD gồm cả vốn FDI, kiều hối và một bộ phận không nhỏ từ vốn của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Công ty Cổ phần điện lạnh đã có nhiều dự án bất động sản đi vào khởi công và họat động trong giai đoạn này và mang lại lợi nhuận cao như năm 2022 các cao ốc văn phòng cho thuê với 5 tòa nhà đều được khai thác hết 100% công suất cho thuê. Doanh thu đạt được là 108 tỷ và lợi nhuận là 65 tỷ. Bước sang năm 2023 khi giá thuê tăng trung bình là 30% so với năm 2022 đã nâng cao doanh thu lên mức 171,14 tỷ đồng tăng 58,5% và lợi nhuận đạt được là 92 tỷ đồng tăng 41,5% so với năm 2022. Cũng trong năm này REE Land đã tham gia góp vốn vào dự án cao ốc căn hộ và văn phòng Hiệp Phú ở quận 9 TP HCM.
Tuy nhiên các Công ty sản xuất kinh doanh chuyển vốn từ hoạt động sản xuất sang đầu tư tài chính một cách tự phát. Điều này tạo ra mức rủi ro khá lớn cho các công ty này. Và cũng vì thế mà công ty đầu tư một cách dàn trải, chưa có danh mục đầu tưu hợp lý.
Bước sang năm 2024, hoạt động đầu tư tài chính của các công ty diễn ra ngược lại so với giai đoạn trên, hoạt động của hầu hết các công ty đi vào bế tắc khi thị trường chứng khoán tuột dốc không phanh, Vn – index liên tục lập đáy mới. Trong những công ty này hoạt động trong ngành nghề chính vẫn có doanh thu lớn, lợi nhuận lớn nhưng do trích lập dự phòng các khoản đầu tư tài chính nên cuối cùng lại thua lỗ. Công ty REE với doanh thu thuần trong năm là 1.345,387 tỷ đồng, thu nhập hoạt động là 379.411 tỷ đồng nhưng phải trích lập dự phòng tới 520,7 tỷ đồng làm âm 141 tỷ đồng lợi nhuận. Cũng như tình trạng của REE thì KDC cũng thu được 1.602,678 tỷ đồng từ ngành thực phẩm, thu nhập hoạt động là 195,44 tỷ đồng nhưng phải trích lập dự phòng đầu tư tài chính tới 255,988 tỷ đồng nên lợi nhuận trước thuế toàn công ty chỉ được – 60 tỷ đồng. Bảng dưới đây sẽ đưa ra con số cụ thể về mức trích lập dự phòng và lợi nhuận sau thuế của một số công ty có hoạt động đầu tư tài chính tích cực trong năm.
- Bảng 2.2: Thu nhập hoạt động kinh doanh và mức trích lập dự phòng một số công ty năm 2024
Mức độ đầu tư tài chính quá lớn đã làm cho giá trị quá lớn trong năm 2024 đã làm cho giá trị danh mục đầu tư của nhiều doanh nghiệp sụt giảm. Bảng sau sẽ cho thấy rõ về tình hình này Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Bảng 2.3: Mức độ đầu tư tài chính của một số công ty niêm yết năm 2024
Do biến động bất thường của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2024 sau khi năm 2023 phát triển rất tốt đã làm cho đầu tư tài chính vào kênh đầu tư chứng khoán mang lại nhiều rủi ro cho các công ty, tình hình chung của đầu tư tài chính thì không hiệu quả. Thực ra vì chia sẻ sang lĩnh vực đầu tư tài chính sẽ làm cho các công ty bị phân tán nguồn lực, giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh nghành nghề chính của mình, thiếu tập trung vào lợi thế cạnh tranh của mình. Bên cạnh đó do mới bắt đầu mở rộng sang lĩnh vực này nên các công ty còn thiếu kinh nghiệm vì thế rất rễ hứng chịu rủi ro khi thị trường có biến động bất lợi. Trong tương lai chuyên môn hóa lĩnh vực đầu tư tài chính sẽ giúp cho các công ty nâng cao hiệu quả đầu tư tài chính của mình cũng như góp phần nâng cao giá trị công ty.
Khép lại một năm cả thế giới chao đảo trước những tổn thất nặng nề mà cuộc khủng hoảng tài chính năm 2024 gây ra. Bước sang năm 2025 nền kinh tế lại chứng kiến những nổ lực phục hồi đáng nể của nền kinh tế đan xen với sự lo lắng về một cuộc khủng hoảng kinh tế sâu lan rộng.
Trong năm này dù nền kinh tế đang từng bước khôi phục với nhiều nỗ lực từ chính phủ và các công ty đặc biệt là trong lĩnh vực chứng khoán cuối quý I năm 2025 ( ban hành gói kích cầu trị giá 8 tỷ USD, nới lỏng chính sách tiền tệ thông qua điều chỉnh giảm lãi suất cơ bản) đã mang lại cho nhà đầu tư kỳ vọng lớn về một kịch bản khả quan cho nền kinh tế. Nhưng đến khoảng giữ cuối tháng 6 và nửa đầu tháng 7 tình hình thị trường lại có xu hướng tụt giảm Vn – index chỉ đạt 430 – 460 điểm sau thời gian tăng điểm. Thị trường chứng khoán bắt đầu sôi động trở lại với những phiên tăng điểm ngoạn mục trong giai đoạn tháng 9/ 2025 Vn – index tăng vượt mức 600 điểm. Và sang tháng 10 lại bắt đầu đi vào giảm giá chính vì thế khoản đầu tư lúc này của các công ty chủ yếu là đầu tư vào chứng khoán ngắn han vì vẫn còn tâm lý rụt rè lo sợ nền kinh tế mới đang trong giai đoạn thoát khỏi và phục hồi sau khủng hoảng
Mức lãi suất huy động vốn của các ngân hàng trong năm cũng không cao nhìn chung giao động trong khoảng 8 – 9%. Tuy nhiên theo biến đông thị trường và tâm lý lo sợ của nhà đầu tư thì các loại hình đầu tư này dường như an toàn hơn cả chính vì vậy loại hình đầu tư này trong năm lại tăng trở lại, thu hút vốn lớn đặc biệt như VNM với khoản đầu tư 2.227,7 tỷ đồng đầu tư vào tiền gửi ngắn hạn. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Theo đánh giá của các chuyên gia BĐS trong và ngoài nước thì Việt Nam vẫn là một trong những thị trường hấp dẫn trên thế giới. Thị trường BĐS Việt Nam trong 2025 đã “trưởng thành” hơn những năm trước về nhiều mặt. Mặc dù không phải là lĩnh vực đầu tư hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài từ trước tới nay nhưng năm 2025, thị trường BĐS Việt Nam đã vươn lên hàng thứ hai trong tháp biểu thu hút vốn đầu tư nước ngoài với tổng số vốn 7,6 tỷ USD, chỉ thấp hơn 1,2 tỷ USD so với lĩnh vực hấp dẫn nhất là dịch vụ lưu trú và ăn uống. Thị trường chứng khoán năm 2025 cũng đã để lại ấn tượng mạnh mẽ bởi sắc xanh phủ kín hầu hết các cổ phiếu BĐS tại các phiên giao dịch, đặc biệt trong những tháng cuối năm. Cổ phiếu BĐS tựa như thỏi nam châm đã “thôi miên” những dòng đầu tư tài chính quay ngược trở lại thị trường chứng khoán, đem lại những khoản lợi nhuận khổng lồ cho các nhà đầu tư. Sự kiện điển hình là mã cổ phiếu NTL từ điểm đáy vào tháng 2/2025 là 24.620đ/cp đã lên đến 171.000đ/cp vào tháng 11/2025, tăng gần 6 lần. Một số mã khác cũng tăng khá ngoạn mục như LCG tăng 425%, mã SJS tăng 411%…. Và mới thoát khỏi cuộc khủng hoảng nên thị trường có phát triển nhưng không mạnh các dự án đầu tư thì chủ yếu là vào các dự án văn phòng cho thuê và trung cư với giá trung bình. Bên cạnh đó theo “báo cáo ngành Bất động sản Việt Nam năm 2025 và triển vọng năm 2026” thực hiện bởi VNR Research Division, Vietnam Report thì thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2027- 2028 sẽ rất phát triển nên nhiều công ty vẫn tích cực tìm kiếm đối tác chiến lược để chuẩn bị “hàng” nhằm đón điểm rơi của thị trường trong tương lai.
II. TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TẠI MỘT SỐ CÔNG TY CỤ THỂ Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
1. Phân tích tình hình hoạt động đầu tư tài chính của REE
1.1. Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Cơ Điện Lạnh
Công ty Cổ Phần Cơ Điện Lạnh (tên tiếng anh là: Refrigeration Electrical Engineering Corporation), tên giao dịch đối ngoại là Reetech, tên giao dịch chứng khoán là REE. Công ty là một công ty cổ phần được thành lập tại Việt Nam theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 1506/GP-UB ngày 25 tháng 12 năm 1993 do Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cấp. Công ty đã được niên yết tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh theo giấy phép số 01/GPPH ngày 2 tháng 6 năm 2016 do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp. Và công ty cũng là công ty đầu tiên của Việt Nam Cổ phần hóa. Hoạt động kinh doanh chính của công ty là: dịch vụ cơ điện cho các công trình công nghiệp, thương mại và dân dụng. Sản xuất và kinh doanh máy điều hòa không khí Reetech, sản phẩm gia dụng, tủ điện và sản phẩm cơ khí công nghiệp. Cùng với sự phát triển không ngừng của cuộc sống trong suốt hơn 30 năm qua công ty đã không ngừng đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển nhằm cung cấp cho người tiêu dùng những thiết bị điện lạnh an toàn và thân thiện với môi trường. Để tận dụng hết các cơ hội của đất nước khi Việt Nam hòa nhập chung với ngôi nhà thế giới trong giao thương quốc tế. Là một thành viên trong nền kinh tế đó với năng lực của mình công ty đã không ngừng tìm cách nâng cao tốc độ tăng trưởng mang đến cho cổ đông và các nhà đầu tư nhiều giá trị tốt đẹp hơn. Để thực hiện được điều đó công ty đã mở rộng hoạt động của mình sang lĩnh vực đầu tư tài chính vào khai thác bất động sản và đầu tư chiến lược dần biến hoạt động này trở thành hoạt động kinh doanh chính của công ty cùng với họat động M&E và điện lạnh.
1.2. Kết quả kinh doanh của REE
Giai đoạn 2022-2025 kết quả kinh doanh của công ty nhìn chung là khá khả quan. Nhìn chung tốc độ tăng trưởng của doanh thu thuần trung bình là 13,13%, lợi nhuận trước thuế tăng trung bình 112,26%, và lợi nhuận sau thuế tăng trung bình 86,76%.
- Bảng 2.4 : Một số chỉ tiêu kinh doanh của REE năm 2022 – 2025
Công ty đang là đơn vị hàng đầu về cơ điện cho các công trình công nghiệp, thương mại, dân dụng và cơ sở hạ tầng với 30% thị phần toàn quốc. Sản phẩm mang thương hiệu Reetech chiếm thị phần khá lớn trong đó các loại máy điều hòa công nghiệp chiếm khoảng 40% thị phần, các sản phẩm khác chiếm khoảng 10%. Năm 2022 được đánh giá là một năm thành công vượt bậc ở tất cả các mặt kinh doanh của nhóm Công ty Cổ phần Cơ Điện Lạnh – REE. Corp. Toàn nhóm công ty REE đã thực hiện được 824,14 tỷ đồng doanh thu đạt tỷ lệ 105,64% kế hoạch doanh thu năm 2022 được Đại Hội Cổ Đông thông qua, đạt được mức lợi nhuận trước thuế là 298,99 tỷ đồng bằng 213,56% kế hoạch lợi nhuận cả năm 2022 và tăng hơn gấp 3 lần so với năm 2021. Công ty REE trong năm 2023 đạt được tổng doanh thu là 977,08 tỷ đồng vượt hơn 18,55% so với năm 2022 và lợi nhuận trước thuế đạt được 392,04 tỷ đồng tăng 31,12 % so với năm 2022. Tuy nhiên sang năm 2024 là một năm đầy biến động của nền kinh tế thế giới và Việt Nam. Cuộc khủng hoảng tài chính xuất phát từ Mỹ, lan rộng ra khắp toàn cầu, kinh tế Việt Nam cũng không thể tránh khỏi sự ảnh hưởng này, khi mà chỉ số giá tiêu dùng CPI liên tục tăng trong 3 quý đầu của năm, có lúc lên đến 25%, lãi xuất vay ngân hàng mức đỉnh điểm 21%/năm. Các điều kiện kinh tế khách quan đã tác động rất lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp ở nhiều ngành nghề khác nhau và các hoạt động của REE cũng đã chịu ảnh hưởng không nhỏ, đặc biệt là mảng đầu tư tài chính, dẫn đến kết quả năm 2024 toàn nhóm Công ty REE bị âm 141 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Nguyên nhân chính là do REE đã đầu tư quá nhiều vào lĩnh vực tài chính và khi thị trường chứng khoán suy giảm mạnh REE đã trích lập khoản dự phòng lớn 467 tỷ đồng trong khi lợi nhuận trước thuế chỉ là 326 tỷ đồng. Bước sang năm 2025 khi nền kinh tế thế giới được khôi phục, thị trường tài chính dần phát triển trở lại thì kết quả kinh doanh của công ty cũng bắt đầu có ảnh hưởng tốt lên tuy nhiên tình trạng nền kinh tế mới chỉ là bắt đầu phục hồi nên tốc độ tăng không nhiều lắm khi mà doanh thu đạt 1.182 tỷ đồng tăng 0,6 %. Và lợi nhuận của công ty đạt được 484 tỷ đồng tăng 441,8% so với năm 2024 do công ty đã hòa nhập dự phòng của năm 2024 trong khi doanh thu của năm không tăng nhiều so với năm trước, và một lý do nữa là do giá thành, chi phí nguyên vật liệu đầu vào cũng giảm. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Phát triển quản lý khai thác kinh doanh bất động sản. Năm 2022 doanh thu đạt được là 108 tỷ và lợi nhuận là 65 tỷ. Công ty cũng đã thành lập một công ty thành viên mới nhằm chuyên môn hóa và phát triển mở rộng công ty có tên là Công ty Cổ phần Bất Động Sản REE (REE Land Corp) vào tháng 5/2022. Bước sang năm 2023 khi giá thuê tăng trung bình là 30% so với năm 2022 đã nâng cao doanh thu lên mức 171,14 tỷ đồng tăng 58,5% và lợi nhuận đạt được là 92 tỷ đồng tăng 41,5% so với năm 2022. Cũng trong năm này REE Land đã tham gia góp vốn vào dự án cao ốc căn hộ và văn phòng Hiệp Phú ở quận 9 TP HCM. Sang năm 2024 do khủng hoảng tài chính nhiều nhà đầu tư trực tiếp tạm dừng dự án, các nhà đầu tư trung gian chịu áp lực căng thẳng từ lãi suất tín dụng tăng cao buộc phải thanh khoản sớm các khoản đầu tư đã đưa thị trường bất động sản trượt dốc liên tục. Kết quả thu được của REE Land là 133,2 tỷ đồng tăng 44,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đầu tư chiến lược: Tại ngày 31/12/2022 tổng danh mục đầu tư chiến lược của công ty có 15 loại cổ phiếu trái phiếu các loại với giá trị đầu tư là 342 tỷ đồng ( giá thị trường ngày 29/12/2022) tương đương 1200 tỷ đồng. Công ty còn đầu tư trực tiếp thông qua góp vốn thành lập các công ty con và các công ty liên kết là 193 tỷ đồng. Đầu tư chiến lược đóng 149,2 tỷ đồng chiếm 50% tổng lợi nhuận trước thuế của toàn nhóm REE Corp. Công ty cũng đã phát hành 10 triệu cổ phiếu trong năm để lấy vốn đầu tư cho các dự án với tổng số tiền thu được là 1.303,31 tỷ đồng. Bước sang năm 2023 với mô hình Holding Company REE có định hướng đầu tư vào một số nganh nghề như ngân hàng, hạ tầng điện – nước – viễn thông, vận tải, địa ốc, thủy sản với tổng vốn đầu tư là1.274 tỷ đồng và doanh thu đạt được là 190,39 tỷ đồng. Năm 2024 thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh chỉ số VN index tại thời điểm cuối năm 2023 ở mức 927 điểm thì đến cuối năm 2024 chỉ còn 315 điểm giảm 65% gây nên kết quả đáng thất vọng cho lĩnh vực đầu tư nói chung và đầu tư tài chính nói riêng của REE trong năm này mặc dù lãi từ hoạt động là 148 tỷ xong chi phí dự phòng là (467) tỷ dẫn đến lỗ thuần là 319 tỷ.
1.3. Hoạt động đầu tư tài chính của REE
Với mục tiêu không ngừng tạo ra lợi nhuận cho các cổ đông, công ty đã mở rộng hoạt động của mình sang hoạt động đầu tư tài chính một hoạt động đang rất phát triển và mang lại thành công cho nhiều công ty khác. Công ty đã đa dạng hóa hoạt động đầu tư tài chính của mình bằng việc đầu tư vào việc mua cổ phiếu của các công ty đã hoặc chưa niêm yết trên sàn, đầu tư vào các công ty liên kết liên doanh, kinh doanh bất động sản, xây dựng các cao ốc văn phòng cho thuê đã đem lại cho công ty nhiều lợi nhuận đáng kể trong những năm qua.
Khái quát chung:
- Hướng đầu tư Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Dựa vào tình hình kinh tế cho từng thời kỳ mà định hướng đầu tư tài chính của công ty cũng khác nhau theo từng năm. Năm 2022 công ty có phần đầu tư vào tài chính ngắn hạn có phần nhiều hơn một chút so với đầu tư dài hạn vì khi này hoạt động đầu tư tài chính của công ty chưa ổn định công ty mong muốn thu được lợi nhanh chóng. Tuy nhiên sang những năm sau khi hoạt động đầu tư tài chính của công ty dần ổn định và lượng vốn đầu tư cũng nhiều lên thì công ty dần chuyển sang đầu tư cho hoạt động đầu tư tài chính dài hạn. Với sự chuyền hướng này công ty dần đánh giá được đúng đắn hơn kế hoạch hoạt động trong lĩnh vực này. Tuy nhiên đến năm 2024 do tình hình thị trường chứng khoán của năm 2023 phát triển rất tốt chính vì vậy mà công ty đã hy vọng một khoản lợi nhuận lớn và lâu dài cho những năm sau nên khoản tiền dành cho đầu tư tài chính dài hạn lại tăng vọt so với khoản đầu tư ngắn hạn. Và sang năm 2025 chứng kiến thị trường tài chính khủng hoảng nhưng các khoản đầu tư tài chính dài hạn chưa đến hạn đáo hạn nên khoản đầu tư tài chính dài hạn vẫn còn cao và khoản đầu tư ngắn hạn cũng không được tăng thêm nhiều.
- Biểu đồ 2.2: Tỷ trọng nguồn vốn đầu tư tài chính của REE
Quy mô đầu tư:
- Bảng 5: Nguồn vốn dành cho hoạt động đầu tư tài chính của REE giai đoạn 2022 – 2025
Qua bảng ta nhận thấy quy mô vốn đầu tư tài chính của công ty trong giai đoạn 2022 – 2025 không tăng đều mà có sự biến động giảm và tăng. Mặc dù vào năm 2023 tốc độ tăng trưởng là rất lớn đạt tới mức 189,39% một con số đáng nể gần 200%. Tuy nhiên sang năm 2024 mặc dù so với năm 2022 vẫn là tăng lớn nhưng so với năm 2023 thì đã có sự sụt giảm tuy vậy mức độ sụt giảm cũng không nhiều lắm chỉ giảm 14,25%. Và sang năm 2025 thì tốc độ lại tăng trưởng 35,78% lại kéo lại sự tăng tốc cho hoạt động đầu tư tài chính của công ty. Nhưng nhìn vào sự biến động đó cho ta thấy sự biến động không ổn định trong hoạt động đầu tư tài chính của REE trong giai đoạn 2022 – 2025. Tuy có sự biến động không mấy xuông sẻ này của REE nhưng nó vẫn có tốc độ tăng trưởng trung bình của nguồn vốn đầu tư cho hoạt động đầu tư tài chính là 70,3% vẫn chứng tỏ hoạt động này của công ty trong giai đoạn nghiên cứu là có tiến triển tốt.
Không chỉ tăng quy mô nguồn vốn đầu tư cho hoạt động đầu tư tài chính xét một cách đơn thuần mà nhìn nhận nó trong mối so sánh với tổng nguồn vốn cho thấy hoạt động đầu tư đang rất được coi trọng ở công ty. Hoạt động đang dần chiếm một vị trí quan trọng trong hoạt động chung của công ty. Chỉ riêng năm 2022 là tỷ lệ vốn đầu tư cho hoạt động đầu tư tài chính là nhỏ chưa tới một nửa tổng nguồn vốn của công ty. Nhưng đến những năm sau thì con số này đã vượt quá 60% cho thấy nó chiếm một tỷ trọng cao và tầm quan trọng của nó cũng được nâng cao lên.
Trước tình hình chung đấy cho thấy Reetech đang đẩy mạnh hoạt động của mình trở thành một công ty đa ngành nghề, mở rộng hoạt động hơn nữa sang lĩnh vực tài chính nhằm đưa nó trở thành một lĩnh vực hoạt động chính có thể đem lại cho công ty lợi nhuận tối đa nhất. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Bên cạnh tốc độ và quy mô đầu tư của hoạt động đầu tư tài chính để có thể đánh giá chính xác hơn hiệu quả hoạt hoạt động đầu tư tài chính của công ty ta xem xét một số chỉ tiêu tài chính của nó.
- Bảng 2.6: Một số chỉ tiêu tài chính của REE trong năm 2022 – 2025
Các chỉ tiêu sinh lời của REE tương đối cao chứng tỏ hiệu quả hoạt động của công ty là lớn. Tuy nhiên sang năm 2023 lại giảm so với năm 2022, do công ty ở năm 2023 bắt đầu chuyển hướng sang đầu tư nhiều vào đầu tư tài chính dài hạn vào các công ty liên kết hợp đồng hợp tác kinh doanh và các chứng khoán dài hạn nên mức vốn và tài sản cho loại hình này tăng lên trong khi chưa thu được lợi nhuận làm cho các chỉ số ROA. ROE đều sụt giảm. Sang năm 2024 thì các chỉ số này đều âm do trích lập dự phòng quá lớn để phòng tránh những rủi ro có thể sảy ra do ảnh hưởng của thị trường. Sang năm 2025 nền kinh tế bắt đầu khôi phục các hệ số này cũng được cải thiện. Chỉ số EPS của công ty có phần giảm dần trong kỳ nghiên cứu do công ty thực hiện chương trình cổ phiếu thưởng ESOP và cũng do hoạt động tài chính khủng hoảng trong năm 2024. Nhìn vào hệ số thanh toán ngắn hạn ta thấy khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của công ty tương đối ổn định chứng tỏ công ty quản lý tốt khoản nợ ngắn hạn và tài sản ngắn hạn của công ty tất cả đều được duy trì theo đúng kế hoach đề ra, duy trì ở mức tốt có thể đảm bảo khả năng thanh toán nợ ngắn hạn không gây ra tình trạng nợ ngắn hạn ảnh hưởng đến tài sản dài hạn.
Chi tiết đầu tư tài chính của REE:
- Đầu tư tài chính ngắn hạn
Trong danh mục đầu tư ngắn hạn công ty chủ yếu tập trung đầu tư vào loại chứng khoán giao dịch công ty mua chứng khoán của các công ty khác và ngân hàng sẵn sàng bán ra khi có lãi công ty tập trung vào loại hình đầu tư này với mục tiêu nâng cao hiệu quả đầu tư ngắn hạn bằng cách thu được khoản tiền cao ở hình thức này. Còn khoản đầu tư vào tiền gửi có kỳ hạn trên 3 tháng dưới một năm thì không cao vì loại hình đầu tư này tuy có mang lại lợi nhuận ổn định dễ tính toán song không cao nên công ty không xem trọng loại hình đầu tư này. Năm 2022 công ty hoàn toàn không có đầu tư vào hình thức này mà từ năm 2023 mới bắt đầu đầu tư. Tuy các năm có tăng lên năm 2024 tăng so với năm 2023 là 35,25% và năm 2025 tăng so với năm 2024 là 46% song tỷ lệ loại hình đầu tư này trong tổng đầu tư ngắn hạn so với đầu tư vào chứng khoán giao dịch là rất nhỏ.
- Biểu đồ 2.3: Lượng tiền đầu tư ngắn hạn của Retech năm 2022 – 2025
Bên cạnh đó ta cũng thấy danh mục đầu tư tài chính ngắn hạn của công ty cũng không đa dạng chỉ tập trung vào hai loại hình đầu tư trên. Tuy công ty có đầu tư nhiều vào chứng khoán giao dịch khả năng thu lợi nhuận cao song khả năng thua lỗ cũng cao nếu thị trường biến động không tốt. Tỷ lệ đầu tư cho loại hình này luôn đạt ở mức cao trên 80% chiếm gần như toàn bộ khoản tiền đầu tư tài chính ngắn hạn của công ty. Nhìn vào tình hình trên công ty cũng nên đầu tư vào mua bán tín phiếu kho bạc, kỳ phiếu ngân hàng, để có thể giảm bớt rủi ro cho công ty. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Bảng 2.7: Các chỉ tiêu đầu tư tài chính ngắn hạn của REE năm 2022 – 2025
Qua bảng chỉ tiêu trên cho thấy năm 2022 chi phí cho hoạt động đầu tư tài chính ngắn hạn là cao hơn so với doanh thu của hoạt động tài chính mang lại nên các chỉ số hiệu quả đầu tư tài chính ngắn hạn là âm. Nhưng sang năm 2023 thì chỉ tiêu này bắt đầu được cải thiện khi một đồng chi phí bỏ ra thì thu về 4.33 đồng lợi nhuận sang năm 2024 thì là 0,55 đồng lợi nhuận và năm 2025 là 1,92 đồng lợi nhuận. Trong khi đó một đồng chi phí bỏ ra cho hoạt động sản xuất kinh doanh của toàn công ty thì thu về lần luợt 3,97 đồng, 2,36 đồng, và 3.34 đồng lợi nhuận lần lượt cho các năm từ 2022, 2023, 2025. Từ đó cho thấy hoạt động đầu tư ngắn hạn của công ty cũng không hoàn toàn ổn định tùy vào từng năm kinh tế mà một đồng đầu tư cho hoạt động đầu tư tài chính ngắn hạn của REE có thể cao hoặc thấp hơn đầu tư cho hoạt đông sản xuất kinh doanh của công ty. Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư ngắn hạn của công ty trong năm 2023 thì tăng so với năm 2022 chứng tỏ hiệu quả vốn bỏ ra đầu tư ngắn hạn của công ty trong giai đoạn này là có triển vọng. Với mỗi đồng vốn công ty bỏ ra thì thu về 0,047 đồng doanh thu năm 2022 và 0,079 đồng năm 2023. Tuy nhiên sang năm 2024 và năm 2025 thì chỉ tiêu này lại sụt giảm mạnh xuống còn 0,21 lần năm 2024 và 0,14 lần năm 2025 cho thấy hiệu quả đầu tư lúc này đang có chiều hướng đi xuống, không tốt.
- Đầu tư tài chính dài hạn
Hoạt động đầu tư tài chính dài hạn của REE chủ yếu tập trung vào mua bán các chứng khoán, kinh doanh bất động sản và góp vốn vào các công ty liên doanh liên kết. Loại hình đầu tư này trong kỳ nghiên cứu của công ty thì không ngừng tăng lên qua các năm, dần chiếm phần tỷ trọng của đầu tư tài chính ngắn hạn
- Bảng 2.8: Các chỉ tiêu đầu tư tài chính dài hạn của REE năm 2022 – 2025
Đầu tư tài chính dài hạn mang lại cho REE là 142,951 tỷ đồng năm 2022, 147,058 tỷ đồng năm 2023, âm 355,816 tỷ đồng năm 2024 và 154,708 tỷ đồng năm 2025 tương đương 48.16% tổng lợi nhuận toàn công ty trong năm 2022 và 38,17% năm 2023. Làm âm 238,36% năm 2024, và chiếm 32,32% tổng lợi nhuận công ty năm 2025. Cho thấy rằng trong ba năm 2022, 2023, 2025 đây chính là nguồn tạo nên lợi nhuận chủ yếu cho công ty. Hiệu quả đầu tư theo doanh thu và lợi nhuận đặc biệt cao ở năm 2022 lên đến 114,27 lần cho lợi nhuận chứng tỏ trong năm này một đồng chi phí bỏ ra cho hoạt động đầu tư dài hạn sẽ mang về rất nhiều đồng lợi nhuận, cao hơn nhiều so với đầu tư tài chính ngắn hạn. Sang năm 2023 thì mặc dù doanh thu tăng nhưng không nhiều chỉ tăng 36,84% so với năm 2022 nhưng mức chi phí lại tăng tới 39 lần làm cho hiệu quả đầu tư của công ty theo lợi nhuận bị giảm đáng kể chỉ đạt 2,92 lần. Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư dài hạn của công ty thì lại giảm qua các năm cứ một đồng vốn đầu tư bỏ ra thì thu được 0,64 đồng doanh thu năm 2022, năm 2023 là 0,24 đồng, năm 2024 là 0,16 đồng và năm 2025 là 0,12 đồng. Điều này cho thấy hiệu quả sử dụng vốn cho đầu tư tài chính của công ty là không tốt có suy thoái.
- Hoạt động mua bán chứng khoán dài hạn Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Năm 2022 danh mục đầu tư chứng khoán dài hạn của công ty thấp với tổng mức vốn là 212,176 tỷ đồng và chủ yếu đầu tư vào cổ phần của ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín với mức 114.988 tỷ đồng, công ty Cổ phần Nhà máy Nước Thủ Đức với mức 27,138 tỷ đồng và những công ty khác đã hoặc chưa niêm yết trên sàn.
Năm 2023 mức đầu tư vào chứng khoán dài hạn của công ty tăng nhanh cả về số lượng và chất lượng với tổng mức đầu tư đạt 620,903 tỷ đồng tăng gần ba lần so với năm 2022. Các doanh nghiệp mà công ty đầu tư vào cũng phong phú đa dạng về lĩnh vực hoạt động, trong đó Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín (STB) vẫn dẫn đầu về mức đầu tư của công ty đạt 287,656 tỷ đồng, Công ty Cổ phần Mai Linh (MLG) là 103,046 tỷ đồng, Công ty Cổ phần Sonadezi Châu Đức 88,2 tỷ đồng, Công ty Cổ phần chế biến Thủy Sản Útxi 58,5 tỷ đồng.
Sang năm 2024 và 2025 khoản đầu tư này của công ty vẫn tiếp tục tăng và đạt 935,342 tỷ đồng năm 2024, tăng 314,439 tỷ đồng tương đương tăng 50,6% so với năm 2023. Và năm 2025 mức đầu tư đạt 1.313,978 tỷ đồng tăng 40,48%. Trong 2 năm này công ty vẫn tiếp tục đầu tư chủ yếu vào mã cổ phiếu STB, TBC, VSH, ACB, và một vài mã cổ phiếu khác.
Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín với định hướng trở thành một tập đoàn tài chính đa năng đang mở rộng và phát triển không ngừng. Hiện Sacombank có mạng lưới hoạt động với trên 100 điểm giao dịch trải rộng từ Bắc vào Nam, quan hệ với trên 6.700 đại lý thuộc hơn 200 ngân hàng tại 80 quốc gia trên thế giới. Đến thời điểm cuối năm 2024 Sacombank là ngân hàng có vốn điều lệ và tổng tài sản đứng thứ 3 trong khối NHTM CP (không tính Vietcombank và Vietinbank) chiếm khoản 2,7% thị phần cho vay và 3,3% thị phần huy động của toàn hệ thống ngân hàng. Tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động của STB cao hơn rất nhiều so với trung bình của ngành, 8 tháng đầu năm 2025 tăng trưởng tín dụng của STB là 46% (toàn ngành là 20,91%), tăng trưởng huy động là 63% ( toàn ngành là 22%). Hoạt động đầu tư chứng khoán của ngân hàng trong năm 2025 tương đối khởi sắc cũng đem lại cho ngân hàng khoản lợi nhuận không nhỏ. Hệ số Lợi nhuận sau thuế/ tổng thu nhập của STB luôn đạt ở mức cao là 44,2% năm 2022, năm 2023 đạt 57,3% và năm 2024 đạt 39,8% đây là những con số không nhỏ cho thấy hiệu quả hoạt động của STB rất tốt. Trong năm 2025 ở mức giá giao dịch 32.100 đồng thì mức P/E là 18 thấp hơn mức trung bình của thị trường là 20 lần. Với kỳ vọng về sự tăng trưởng của thị trường và ngành ngân hàng trong tương lai thì đây là mức mà nhà đầu tư cần xem xét để đầu tư vào.
- Biểu đồ 2.4: Biến động giá chứng khoán STB 2022 – 2025
Nhìn vào biểu đồ trên cũng cho thấy trong năm 2024 mã cổ phiếu của STB cũng như nhiều mã khác đều giảm giá mạnh chính vì thế mà kéo theo sự ảnh hưởng tới REE khi phải trích lập dự phòng đầu tư tài chính ở năm này lớn gây nên khoản âm trong lợi nhuận. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Hoạt động đầu tư góp vốn liên doanh liên kết
Công ty huy động nguồn vốn chủ sở hữu lớn không chỉ đầu tư tài chính dài hạn vào mua bán kinh doanh chứng khoán mà công ty còn mở rộng đầu tư sang các công ty dự án khác với hoạt động liên doanh liên kết để đa dạng hóa danh mục đầu tư và phương thức đầu tư nhằm thu được nhiều lợi nhuận cho cổ đông. Khoản đầu tư theo hình thức này của công ty nhìn chung là không lớn năm 2022 chỉ chiếm 2,22% trong tổng vốn đầu tư tài chính,và cao nhất là 20,08% vào năm 2024. Lượng vốn đầu tư không nhiều song số công ty mà REE đầu tư vào lại nhiều và lĩnh vực hoạt động có khác nhau số vốn góp cho các công ty cùng ngành nghề liên quan thì lại chiếm số ít vì thế gây khó khăn cho nhìn nhận đánh giá đưa ra phương hướng đầu tư của công ty.
- Bảng 2.9: Giá trị đầu tư vào một số công ty liên doanh liên kết của REE 2022 – 2025
Mức vốn đầu tư cho hoạt động này cũng tăng lên không ngừng qua các năm chỉ riêng năm 2025 thì giảm 1,36% không đáng kể.
Tính đến ngày 31/12/2025, tổng vốn đầu tư tài chính ngắn hạn và dài hạn của REE là 1.700 tỷ đồng tương đương khoảng 50% trên tổng tài sản, chia làm 3 lĩnh vực đầu tư:
Ngân hàng: STB và ACB. Mức đầu tư vào STB hiện tại của REE là khoảng 280 tỷ đồng, giá bình quân 10.080 đồng/CP. Đây là khoản đầu tư dài hạn, chỉ bán 1 phần cổ tức bằng cổ phiếu để thu tiền về nếu thấy cần thiết để đầu tư vào cái khác hoặc dùng trả cổ tức. Về ACB, REE đã trích lập dự phòng ở giá 34.000 đồng/CP. “đến hết quý I này, khoản dự phòng vẫn đảm bảo, tuy nhiên giá của ACB đang giảm, nên REE cũng đang theo dõi”, Bà Nguyễn Thị Mai Thanh chủ tịch HĐQT cho biết Điện: REE đầu tư 8% vào nhiệt điện Quảng Ninh, Thủy điện Thác Bà (TBC), Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II.
Nhà máy nhiệt điện Quảng Ninh: đây là nhà máy 1.200MW tổng vốn đầu tư là trên 1 tỷ USD. Vốn của cổ đông là 4.500 tỷ đồng, giá mua là 1,17 – đây là EVN nhượng lại bằng chi phí vốn. Hiện tại đã hoàn thành 2 tổ máy, còn 2 tổ máy trong vòng khoảng 12~15 tháng tới là xong. Vốn vay khoảng 800 triệu USD của NH XNK Trung Quốc lãi suất 5,2%. Nhà máy nằm ngay trên mỏ than. Theo bà Mai Thanh đây là nhà máy tốt nhất hiện nay và trong những năm tới về phương diện vốn đầu tư, lãi vay và cung cấp nguyên liệu. Thủy điện Thác Bà: REE đang tiếp tục mua thêm vào để nâng tỷ lệ sở hữu.
Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II: Nhà máy 1.200MW, REE đang sở hữu 21%, nhưng đóng góp vốn đến ngày 31/12/2025 là 28,95 tỷ đồng (trong năm 2025 đã góp thêm 16,95 tỷ đồng). Dự án nà đang trong giai đoạn hoàn tất hồ sơ đầu tư. Đối tác gồm Mitsubishi, Lilama,CLB Hongkong. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Nước: REE đầu tư vào nhà máy BOO Thủ Đức. Dự kiến tháng 6/2026 sẽ đi vào hoạt động, công suất phát trọn 300.000m3/ngày. REE cũng đang đàm phán để đầu tư vào 1 nhà nước khác (theo BCTC, REE có cam kết sẽ đầu tư vào CTCP Cấp nước Sài Gòn Dầu Tiếng 11,4 tỷ đồng, REE vẫn chưa giải ngân).
Bà Mai Thanh khẳng định: “nếu đem bán hết chúng ta sẽ có lời khoảng 500 tỷ đồng, do đó, kế hoạch 200 tỷ lợi nhuận từ đầu tư tài chính là trong tầm tay”. Làm sao để có 200 tỷ lợi nhuận này, bà Thanh cho biết con số này là đảm bảo bởi từ nguồn cổ tức và một vài khoản đầu tư sẽ được chuyển nhượng, thậm chí được chuyển nhượng rất có lời và không ảnh hưởng đến danh mục đầu tư lâu dài của REE.
- Bất động sản đầu tư
Công ty đang nắm giữ một số lượng lớn các bất động sản và hoạt động kinh doanh rất tốt đem lại không ít lợi nhuận cho công ty. Giá trị đầu tư vào các bất động sản này tăng dần qua các năm 2022 đạt 204,301 tỷ đồng thì sang năm 2023 tăng 98,7% đạt 405,989 tỷ đồng và năm 2024 tăng ít hơn, chỉ đạt 531,764 tỷ đồng, như tình hình chung năm 2025 lại giảm so với năm 2024 là 1,85%.
1.4. Đánh giá hoạt động đầu tư tài chính của REE
Không chỉ thành công trong lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh thiết bị điện lạnh mà mở rộng sang lĩnh vực đầu tư tài chính đã đem lại cho REE không ít lợi nhuận trong những năm qua góp phần mở rộng và nâng cao danh tiếng của công ty. Giúp công ty nhanh chóng trở thành một công ty đa ngành nghề lớn. Lĩnh vực đầu tư của công ty tương đối đa dạng. Sự phân bổ nguồn vốn cho đầu tư tài chính nói chung và đầu tư dài hạn nói riêng tương đối hợp lý.
Bên cạnh những thành công đạt được của REE cũng tồn tại nhiều hạn chế. Ban lãnh đạo công ty quá đẩy mạnh hoạt động đầu tư tài chính mà không quan tâm nhiều đến hoạt động sản xuất kinh doanh của mình cũng góp phần gây ảnh hưởng tới tâm lý cổ đông và chiến lược kinh doanh từ trước của công ty. Ngoài ra việc nhìn nhận phân tích thị trường tài chính của công ty còn chưa chuyên nghiệp chưa sâu xắc chủ yếu là chạy theo thị trường nên khi thị trường khủng hoảng đã gây ra không ít bất lợi cho công ty. Công ty mà REE liên doanh liên kết không tập trung, còn nhỏ lẻ và lĩnh vực không mấy liên quan đến chuyên môn của công ty nên gây nên sự nhìn nhận đánh giá và đưa ra hướng đầu tư sẽ gặp không ít khó khăn.
2. Phân tích tình hình hoạt động đầu tư tài chính của KDC Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
2.1. Giới thiệu tổng quan về Công ty Cổ phần Kinh Đô
Công ty Cổ phân Kinh Đô ( tên tiếng anh là Kinh Do Corporation, tên giao dịch chứng khoán là KDC), tiền thân là Công ty TNHH Xây dựng và Chế biến thực phẩm Kinh Đô, được thành lập năm 1993 theo Quyết định số 216 GP-UB ngày 27/2/1993 của Chủ tịch UBND Tp. HCM và Giấy phép Kinh doanh số 048307 do Trọng tài Kinh tế Tp.Hồ Chí Minh cấp ngày 2/3/1993. Vốn điều lệ 469.996.650.000 VNĐ. Giấy CNĐKKD: số 403001184 do Sở Kế Hoạch và Đầu Tư Tp. Hồ Chí Minh cấp, đăng ký lần đầu ngày 6/9/2018, đăng ký thay đổi lần thứ 5 ngày 7/10/2020 vốn điều lệ tại thời điểm thành lập là 150 tỷ đồng. Năm 2021, cổ phiếu Công ty Kinh Đô chính thức lên sàn giao dịch chứng khoán với tên gọi KDC và nhận được sự đầu tư từ các tập đoàn lớn như quỹ VietNam Opportunity Fund (VOF), Prudential, Vietnam Ventured Limited, VinaCaptital, Prudential, Temasek (Singapore), Quỹ Đầu tư Chứng khoán (VF1), Asia Value Investment Ltd … Ngành nghề kinh doanh của công ty là chế biến nông sản thực phẩm, sản xuất bánh kẹo, nước uống tinh khiết và nước ép trái cây, mua bán nông sản thực phẩm, công nghệ phẩm, rau quả tươi sống, dịch vụ thương mại. Trải qua 15 năm hình thành và phát triển, Kinh Đô đã có những bước tiến nhanh và chắc với 8 nhà máy và 11 Công ty thành viên chuyên ngành sản xuất bánh kẹo, kem, nước giải khát, xây dựng địa ốc với tổng vốn điều lệ 2.258 tỷ đồng và số lao động hơn 7.600 người. Với sự phát triển nội lực là nguồn nhân lực trẻ, trình độ cao, nhà máy mới với công nghệ hàng đầu Châu Á, phần mềm quản lý hiện đại, toàn thể lãnh đạo và cán bộ công nhân viên Kinh Đô tự tin sẽ tiếp tục vượt qua khó khăn và mang lại hiệu quả cao cho công ty. Không đặt mình tách riêng khỏi nền kinh tế, Kinh Đô cũng đã mở rộng và đẩy mạnh hoạt động đầu tư tài chính để phù hợp với tình hình phát triển chung của nền kinh tế và tiềm năng sẵn có của công ty trong những năm gần đây nhằm nâng cao năng lực hoạt động của công ty đem lại nhiều hơn nữa lợi ích kinh tế cho toàn thể công ty.
2.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty KDC
Giai đoạn 2022 -2025 kết quả kinh doanh của công ty nói chung là tương đối ổn định ít biến động, với tốc độ tăng trưởng trung bình của doanh thu thuần là 15,4% một con số khá khiêm tốn. Là nhà sản xuất bánh kẹo lớn nhất Việt Nam nhưng thu nhập của KDC dựa trên 3 nguồn chủ yếu là: sản xuất kinh doanh bánh kẹo, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động đầu tư bất động sản. Trong đó, hoạt động sản xuất kinh doanh bánh kẹo là chủ yếu và hoạt động đầu tư bất động sản mới triển khai trong vài năm gần đây. Sự cạnh tranh trong ngành là khá lớn với hơn 30 doanh nghiệp, trong đó có những tên tuổi lớn như Kinh Đô, Bibica, Bánh Kẹo Hải Hà, Kinh Đô Miền Bắc, và hàng trăm cơ sở sản xuất nhỏ khác. Trong đó, Kinh Đô luôn chiếm ưu thế về năng lực sản xuất cũng như thị phần. Sự tham gia của các các công ty nước ngoài trong quá trình hội nhập đã tăng thêm sức cạnh tranh cho ngành bánh kẹo. KDC có nhiều dòng sản phẩm chiếm thị phần lớn như bánh trung thu (75%-80%), craker (52%) và bánh quy (45%) … khoảng 90% doanh thu của công ty đến từ thị trường trong nước, 10% còn lại đến từ xuất khẩu. Sản phẩm của KDC đã có mặt trên hơn 30 quốc gia. Tính chung cả nước, KDC chiếm 30% thị phần các sản phẩm bánh kẹo.Thị trường trong nước của Công ty trải dài trên cả nước và thị trường xuất khẩu chính bao gồm Nhật, Mỹ, Campuchia và Đài Loan.
Lợi nhuận sau thuế của công ty chỉ tăng ở các năm 2022, 2023 và 2025 với mức độ tăng là 80% của năm 2022 so với năm 2021 và năm 2023 đạt 225,124 tỷ đồng tăng 31,9% so với năm 2022. Năm 2025 tăng 969% so với năm 2024. Và trong giai đoạn này duy nhất năm 2024 giảm 126,9% so với năm 2023. Với tình hình đó tốc độ tăng trưởng trung bình lợi nhuận sau thuế của công ty vẫn đạt rất cao tới 291,33% Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Các nguyên liệu chính đầu vào cho sản xuất của công ty như: bột mỳ, bơ thực vật, bột sữa và đường, trứng, gia vị, dầu ăn…bị chịu ảnh hưởng lớn bởi dịch cúm gia cầm và lạm phát nhất là khi chi phí nguyên vật liệu chiếm khoảng 65% – 75% giá thành sản phẩm. Đặc biệt do ảnh hưởng của lạm phát, giá một số loại nhiên liệu đầu vào tăng đột biến trong thời gian gần đây như: đường, bột, sữa, bao bì nhựa và thuế nhập khẩu một số nguyên liệu tăng lên làm cho giá vốn hàng bán tăng chi phí tăng trong khi công ty không thể điều chỉnh ngay giá bán ra sản phẩm vì thị trường sản phẩm của công ty có tính cạnh tranh cao dẫn đến lợi nhuận gộp giảm trong ngắn hạn.
- Biểu đồ 2.5: Một số chỉ tiêu kinh doanh của KDC 2022 – 2025
Bên cạnh đó công ty cũng không ngừng phát hành thêm các đợt cổ phiếu góp phần làm tăng vốn điều lệ công ty. Năm 2022 với hai đợt phát hành cổ phiếu thưởng đã nâng tổng vốn điều lệ công ty lên ước đạt 360 tỷ đồng. Sang năm 2023 phát hành thành công 11 triệu cổ phiếu nâng tổng vốn điều lệ của công ty lên 469,99 tỷ đồng tăng 54% so với cuối năm 2022.
Hiệu quả sử dụng vốn và tài sản của công ty đang kém đi, đặc biệt năm 2024 do trích lập dự phòng đầu tư tài chính dài hạn của công ty làm cho các chỉ số: Lợi nhuận/ Tổng tài sản, Lợi nhuận/ Vốn chủ sở hữu không chỉ giảm như tình hình năm 2023 so với năm 2022 mà còn chạm điểm âm. Tuy nhiên sang năm 2025 thì các chỉ số này cũng được tạm thời cải thiện. Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của công ty so với các công ty trong ngành ở mức độ trung bình. Năm 2023 có tăng so với năm 2022 và đứng đầu trong nhóm nghiên cứu nhưng sang năm 2024 và 2025 thì bắt đầu giảm dần và đứng thứ 2 sau BBC. Điều này cho thấy khả năng tài trợ cho các khoản nợ ngắn hạn của công ty bằng tài sản ngắn hạn là bình thường.
- Bảng 2.10: So sánh các chỉ số sinh lời của KDC với một số công ty niêm yết trong ngành
Nhìn vào hầu hết các chỉ số ở bảng trên nhận thấy khả năng sinh lời của công ty là giảm không mấy khả quan tuy nhiên kết quả kinh doanh của công ty lại khá ổn so với những công ty niêm yết trong ngành, luôn đứng đầu. Bên cạnh đó tỷ số nợ/ Vốn chủ sở hữu của công ty nhìn chung là có su hướng tăng ngoại trừ năm 2023 là giảm và chỉ số này KDC cũng đứng đầu so với các doanh nghiệp niêm yết trong ngành cho thấy sức khỏe tài chính của KDC đang xấu đi.
2.3. Hoạt động đầu tư tài chính của KDC
Để hướng tới mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận tối đa cho cổ đông với kế hoạch cổ tức bằng tiền mặt và cổ phiếu tăng ổn định 40% một năm đến năm 2026. Phát triển và nâng cao giá trị thương hiệu Kinh Đô trở thành một thương hiệu mạnh không chỉ ở trong nước mà còn ở các thị trường hiện có ở nước ngoài như Mỹ, Nhật, ASEAN và một số thị trường sẽ khai thác như Châu Âu, Trung Đông. Công ty đã mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực khác như : đầu tư xây dựng, đầu tư tài chính, đầu tư chứng khoán, góp phần đa dạng hóa ngành nghề kinh doanh hạn chế rủi ro và mang lại nhiều hơn nữa lợi ích tài chính cho các cổ đông.
Khái quát chung:
- Quy mô đầu tư
Quy mô vốn đầu tư tài chính tăng nhanh chóng qua các năm với tốc độ tăng trung bình là 138,82 %. Đặc biệt trong năm 2023 tăng 387,2% so với năm 2022. Sang năm 2024 có giảm tuy nhiên cũng ở mức rất nhỏ là 1,8% và sang năm 2025 lại tiếp tục đà tăng trưởng đạt 31,08%. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Bảng 2.11: Nguồn vốn dành cho hoạt động đầu tư tài chính của KDC năm 2022 -2025
Hoạt động đầu tư tài chính ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của công ty. Khi mức độ đầu tư cho hoạt động đầu tư tài chính tăng nhanh từ 28,92% trong tổng nguồn vốn của KDC năm 2022 lên 43,02% vào năm 2023 và các năm sau gần như vẫn giữ mức ổn định đấy. Mặc dù nền kinh tế thế giới gặp nhiều biến động tiêu cực và ảnh hưởng tới Việt Nam nhưng công ty vẫn giữ vững định hướng hoạt động của mình.
Nguồn vốn năm 2023 chủ yếu đầu tư cho các dự án như; dự án cao ốc văn phòng Lê Lợi với mức đầu tư 930 tỷ đồng, và dự án căn hộ Thủ Đức với mức đầu tư 252 tỷ đồng… Các dự án này lại là những dự án đầu tư dài hạn nên chưa thể đem lại lợi ích ngay lập tức cho công ty chính vì thế cũng gây ảnh hưởng tới lợi nhuận đầu tư tài chính của công ty.
- Bảng 2.12: Một số chỉ tiêu sinh lợi của KDC so với trung bình ngành năm 2023
Các chỉ số sinh lời của KDC so với trung bình ngành là thấp hơn do công ty trong năm mới đầu tư vào các dự án dài hạn chưa đem lại lợi nhuận. Tuy nhiên khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của công ty lại tốt so với trung bình ngành cho thấy tài sản lưu động của công ty rất đảm bảo cho nợ ngắn hạn. Công ty duy trì mức đòn bẩy tài chính là thấp, chủ yếu các khoản đầu tư của công ty là được đầu tư từ nguồn vốn chủ sở hữu.
- Loại hình đầu tư
Công ty đầu tư không hoàn toàn tập trung vào một loại đầu tư mà đầu tư tài chính của công ty gần như là cân bằng tuy nhiên đầu tư cho đầu tư dài hạn vẫn chiếm nhiều hơn gần 60%. Điều này cho thấy bên cạnh nguồn đầu tư dài hạn đem lại khoản lợi nhuận trong tương lai thì khoản đầu tư ngắn hạn cũng đang đem lại lợi nhuận chủ yếu cho công ty trong những năm bắt đầu đầu tư để không quá chênh lệch lợi nhuận của công ty trong các năm và làm giúp tính thanh khoản các khoản đầu tư của công ty cao hơn nhanh thu hồi vốn giảm tránh rủi ro trước những biến động không lường của thị trường.
- Biểu đồ 2.6: Cơ cấu đầu tư tài chính của KDC năm 2022 – 2025.
Chi tiết đầu tư tài chính của KD:
- Đầu tư tài chính ngắn hạn
Hoạt động đầu tư tài chính ngắn hạn của KDC tập trung vào đầu tư chứng khoán ngắn hạn và cho các bên công ty liên quan vay ngắn hạn.
- Biểu đồ 2.7: Lượng tiền đầu tư ngắn hạn KDC năm 2022 – 2025
Mục cho các công ty liên quan vay rất lớn, gần như chiếm toàn bộ nguồn vốn của đầu tư tài chính ngắn hạn và không ngừng tăng lên qua các năm. Năm 2022 mục này chiếm tới 68,736 tỷ đồng gần 75% nguồn vốn cho đầu tư ngắn hạn. Sang năm 2023, 2024, 2025 đều chiếm trên 90% tổng nguồn vốn đầu tư tài chính ngắn hạn đặc biệt là năm 2025 chiếm tới 98.75% tương đương đương 660,1 tỷ đồng. Loại hình đầu tư này mang lại khoản lợi nhuận tương đối cao, thời gian cho vay lại không lâu nên khả năng thu hồi vốn là tốt chính vì thế mà đang mang lại cho công ty KDC một chỉ tiêu hiệu quả đầu tư ngắn hạn tốt.
Ngoài khoản đầu tư cho các công ty liên quan vay thì công ty đầu tư vào chứng khoán ngắn hạn. Loại hình đầu tư này tuy có mức độ rủi ro lớn nhưng lại có khả năng đem lại lợi nhuận nhiều hơn cả. Nhất là thị trường Việt Nam luôn có biến động bất thường chính vì thế nếu công ty nghiên cứu kỹ sẽ có khả năng chớp được cơ hội góp phần tạo ra lợi nhuận cao nhất có thể. Và năm 2024 công ty đầu tư số tiền lớn nhất so với các năm trong thời kỳ nghiên cứu cho danh mục đầu tư này là 86,223 tỷ đồng. Điều này có thể giảm tránh rủi ro cho công ty thiệt hại về đầu tư tài chính trong năm vì đây là năm nền kinh tế khủng hoảng lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Danh mục đầu tư tài chính ngắn hạn của KDC nhìn chung là nghèo nàn quá tập trung vào một loại hình dù khả năng tạo ra lợi nhuận là lớn. Tuy nhiên công ty nên mở rộng danh mục đầu tư hơn để có thể tìm kiếm lợi nhuận từ nhiều phía nâng cao khả năng am hiểu thị trường để góp phần thúc đẩy mục tiêu trở thành tập đoàn đa ngành của công ty.
- Đầu tư tài chính dài hạn
Hoạt động đầu tư dài hạn của KDC có phần phong phú hơn so với đầu tư ngắn hạn. KDC tập trung đầu tư dài hạn vào các công ty liên kết, đầu tư vào chứng khoán dài hạn, mua trái phiếu chính phủ và góp vốn dài hạn vào các công ty liên quan. Họat động đầu tư dài hạn của công ty được chú trọng hơn không nhiều so với hoạt động đầu tư ngắn hạn như REE đã phân tích ở phần trước. Nguồn vốn đầu tư cho đầu tư dài hạn chỉ trên 60% và năm 2024 là 52,35%
Năm 2022 công ty chú trọng đầu tư vào danh mục cho các công ty liên quan vay dài hạn với mức 141,1 tỷ đồng chiếm 78,92% trong tổng nguồn vốn cho đầu tư tài chính dài hạn và chủ yếu là cho công ty TNHH Xây dựng và chế biến thực phẩm Kinh Đô vay với mức là 133,6 tỷ đồng. Và còn lại là đầu tư vào các công ty liên kết đạt 22,166 tỷ đồng và đầu tư cho cổ phiếu và trái phiếu chính phủ là 15,06 tỷ đồng. Sang năm 2023 KDC vẫn tập trung vào cho vay dài hạn nhưng số công ty mà KDC cho vay tăng lên. Đặc biệt trong năm này công ty lại cho công ty An Phúc vay373,02 tỷ đồng và ngân hàng CP XNK Việt Nam (EIB) vay 229,724 tỷ đồng. Trong năm này công ty cũng đã nâng mức đầu tư cho cổ phiếu lên mức 125,75 tỷ đồng chiếm 15,7% tổng vốn đầu tư cho đầu tư tài chính dài hạn.
Năm 2024 tổng nguồn vốn của đầu tư dài hạn là 641,764 tỷ đồng giảm 19,5% so với năm 2023. Trong năm này danh mục đầu tư chứng khoán dài hạn lại càng được chú trọng hơn nữa đạt 291,276% tương đương 45,38% tổng nguồn vốn đầu tư dài hạn. Cũng trong năm này hoạt động cho các công ty khác vay của KDC cũng tăng lên về số công ty công ty cổ phần Hùng Vương, công ty Cổ phần Bourbon Tây Ninh… nhưng vẫn đầu tư nhiều hơn vào công ty An Phúc và ngân hàng Cổ phần XNK Việt Nam với tổng vốn là 339,31 tỷ đồng. Đặc biệt năm này khoản dự phòng đầu tư dài hạn của KDC phải lập rất cao lên đến 197,256 tỷ đồng trong khi hai năm trước công ty không có phải trích lập vốn cho khoản mục này.
Sang năm 2025 các khoản đầu tư vào các công ty liên kết lại tăng lên đột biến đạt 408,369 tỷ đồng chiếm 39,62% tổng vốn đầu tư dài hạn. Số vốn còn lại công ty tiếp tục cho các công ty khác vay và đầu tư vào cổ phiếu dài hạn.
Đánh giá một số dự án liên doanh liên kết.
- Nhà máy sản xuất bánh kẹo tại KCN Việt Nam – Singapore Bình Dương.
Nhằm mục đích đầu tư đổi mới về công nghệ, máy móc, thiết bị, nhà xưởng, năng lực sản xuất, con người… nhằm hướng tới đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, mở rộng sang thị trường khu vực và thế giới. Việc làm này nhằm thực hiện chiến lược phát triển chung của công ty, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của thị trường ngành thực phẩm Việt Nam, nâng cao năng lực xuất khẩu và năng lực cạnh tranh của Công ty thông qua nâng cao chất lượng sản phẩm đạt được những tiêu chuẩn quốc tế.
Tổng chi phí đầu tư của dự án là 385 tỷ đồng trong đó vốn tự có được nâng từ 100 lên 200 tỷ đồng (KDC góp 80%, tương đương 160 tỷ đồng). Ưu đãi miễn thuế trong 3 năm đầu, hưởng thuế suất là 7,5% trong 7 năm tiếp theo và 15% cho những năm còn lại của dự án. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Bảng 2.13: Chỉ tiêu tai chính dự án nhà máy sản xuất bánh kẹo tại KCN Việt Nam – Singapore Bình Dương
Đánh giá hiệu qủa một số dự án đầu tư bất động sản.
Trong dự án này NPV cho 15 năm đầu của dự án là 233 tỷ đồng cho thấy mức lợi nhuận trong tương lai tương đối lớn cho thấy khả năng sinh lời của dự án là tốt. NPV là giá trị hiện tại ròng của dự án có tính đến yếu tố thời gian của tiền tệ với mức lãi suất là 15% (cao hơn so với mức lãi suất ngân hàng là 7%-11% năm 2024 – 2025). Tỷ suất hoàn vốn nội bộ IRR (lãi suất chiết khấu mà tại đó NPV =0) là 26% cao hơn rất nhiều so với tỷ suất nhà đầu tư yêu cầu chứng tỏ khả năng sinh lời thực của dự án là rất lớn. Cả ba chỉ số NPV, IRR và thời gian hoàn vốn đều chứng tỏ dự án này sẽ hứa hẹn đem lại nhiều lợi nhuận trong tương laic ho KDC.
- Dự án cao ốc văn phòng Lê Lợi.
Mục đích làm Hội sở Công ty với quy mô 45 tầng, trong đó dự kiến 40 tầng sẽ cho thuê làm văn phòng. Như vậy dự án này sẽ vừa giải quyết được nhu cầu thứ nhất (nhu cầu giao dịch), vừa mang lại hiệu quả rất cao cho Công ty từ hoạt động kinh doanh địa ốc ( cho thuê làm văn phòng). Bên cạnh đó còn có một hiệu quả vô hình cực kỳ to lớn đó là “Tòa Nhà Kinh Đô” tọa lạc tại vị trí này sẽ là phương tiện nhanh nhất, hiệu quả nhất để quảng bá hình ảnh, uy tín, sản phẩm của Kinh Đô không những trong nước, khu vực mà còn đến cả trên thế giới.
Địa điểm tại 65TER Lê Lợi (khu tứ giác bốn mặt tiền đường Lê Lợi, Lê Thánh Tôn, Nguyễn Trung Trực, Nam Kỳ Khởi Nghĩa). Chủ đầu tư Công ty Cổ Phần Kim Cương, Kinh Đô góp vốn. Cao ốc với dự kiến xây dựng 45 tầng và 4 tầng hầm. Diện tích đất là 3.805m2. Thời gian dự kiến tiến hành thủ tục đầu tư và xây dựng tiến hành trong 4 năm. Diện tích sàn xây dựng là 82.074m2: trong đó diện tích tầng hầm là 22.031m2, diện tích văn phòng là 60.043m2. Thời gian hoạt động của dự án là 50 năm kể từ ngày cấp giấy phép đầu tư. Tổng vốn đầu tư là 2.656 tỷ đồng, nguồn vốn chủ sở hữu là 1.328 tỷ đồng (Công ty Cổ phần góp 70% tương đương 930 tỷ đồng. Thời gian hoàn vốn dự kiến là 5 năm 6 tháng. NPV(50 năm) ước đạt 604 tỷ đồng, IRR đạt 27%. Năm 2025 dự án được khởi công. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Dự án căn hộ Thủ Đức.
Với mục đích khai thác lợi thế mặt bằng 5 ha tại Thủ Đức sau khi nhà máy Kinh Đô di chuyển đến địa điểm mới tại KCN Việt Nam – Singapore Bình Dương được hoàn thành vào tháng 3 năm 2023. Khu đất 51.287m2 tại Thủ Đức sẽ được đầu tư xây dựng thành khu nhà ở cao tầng với hệ thống kĩ thuật an toàn. Khu nhà bao gồm 18 đơn nguyên cao từ 14 đến 20 tầng với 1.811 căn hộ. Trong đó, căn hộ loại A là 361 căn, loại B là 996, loại C là 402, loại D là 52 căn.Dự án dự dịnh hoàn thành trong 4 năm 10. Với vốn đầu tư dự kiến ban đầu là 1.071 tỷ đồng trong đó vốn chủ đầu tư là 360 tỷ đồng Kinh Đô chiếm 70% tương đương 252 tỷ đồng. NPV (5năm) dự kiến đạt 845 tỷ đồng. IRR dự kiến đạt 49%. Thời gian hoàn vốn là 3,1 năm Ngoài ra còn nguồn lợi nhuận thu được từ đánh giá lại giá trị đất từ thời điểm mua đến thời điểm đưa vào thực hiện dự án hơn khoảng 250 tỷ đồng.
- Góp vốn vào các dự án khả thi của Công ty Cổ phần Địa Ốc Kinh Đô.
Hiện nay hệ thống Kinh Đô đang thực hiện cơ chế hoạt động theo xu hướng mô hình tập đoàn. Trong đó mỗi thành viên sẽ đảm trách chuyên nghiệp loại hình, kinh doanh hiệu quả thì sẽ có sự tham ra, hợp tác của các thành viên vào dự án. Với cơ chế này, xét trên góc độ từng thành viên thì việc đầu tư tài sản của từng thành viên sẽ được vừa dàn trải nhưng cũng vừa được chuyên môn hóa và tất yếu sẽ tạo nên hiệu quả cho thành viên đó. Đứng trên toàn hệ thống cơ chế sẽ tạo ra sức mạnh vô song.
- Dự án Cộng Hòa Garden Plaza.
Tọa tại số A41 Cộng Hòa, Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh. Tòa nhà bao gồm nhiều Block văn phòng, khu thương mại và căn hộ cao cấp. Dự kiến thời gian hoàn thành trong 3 năm 6 tháng. Diện tích xây dựng là 152.161m2. Tổng vốn đầu tư là 1.045 tỷ đồng, nguồn vốn đầu tư tài trợ từ vốn chủ sở hữu là 603 tỷ đồng, Công ty Cổ phần Kinh Đô góp 30% tương đương 180 tỷ đồng. Các năm tiếp theo nguồn vốn đầu tư được hỗ trợ từ nguồn thu tiền thuê văn phòng, bán và cho thuê căn hộ, nguồn vốn vay dài hạn từ ngân hàng. Thời gian hoàn vốn dự kiến là 6 tháng. NPV(50 năm) ước đạt 539 tỷ đồng. IRR đạt 432%. Đầu năm 2026 dự án được tiến hành khởi công. Nhìn chung các dự án góp vốn đầu tư xây dựng các dự án và đầu tư vào bất động sản của công ty là rất khả quan với NPV và IRR đều rất cao hứa hẹn đem lại nhiều lợi nhuận hơn nữa cho công ty trong tương lai.
- Bảng 2.14: Các chỉ tiêu hoạt động đầu tư tài chính của KDC năm 2022 – 2025
Từ những kết quả đầu tư riêng lẻ nhìn nhận vào tình hình hiệu quả đầu tư tài chính tổng quát của KDC ta nhận thấy doanh thu từ hoạt động đầu tư tài chính không ngừng gia tăng qua các năm tuy nhiên lợi nhuận lại không hoàn toàn chỉ tăng lên mà năm 2024 lại giảm tới âm 194,841 tỷ đồng. Thực ra đây không phải là do công ty đầu tư vào tài chính không tốt, không mang lại lợi nhuận mà như đã nói ở trên công ty phải trích lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính nên mới gây nên khoản lỗ lớn này. Bên cạnh đó chi phí cho hoạt động đầu tư tài chính cũng tăng lên rất nhiều đặc biệt năm 2024 đạt tới 313,379 tỷ đồng tăng tới 607% so với năm 2023 điều này cũng làm giảm lợi ích đầu tư tài chính của công ty. Vì vậy hiệu quả đầu tư tài chính của công ty tăng vào năm 2023 so với năm 2022 vì năm 2023 được các chuyên gia kinh tế đáng giá là năm cực thịnh của nền kinh tế, thì đến năm 2024 chỉ tiêu đánh giá này lại sụt giảm rất nhiều, đối với hiệu quả tính theo doanh thu thì một đồng chi phí bỏ ra năm này chỉ mang về 0,38 đồng doanh thu, trong khi năm 2023 là 2.19 đồng doanh thu. Và hiệu quả tính theo lợi nhuận thì giảm mạnh hơn chỉ đạt âm, còn năm 2023 một đồng chi phí bỏ ra đem về 1,19 đồng lợi nhuận. Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư tài chính của công ty thì lại có bất ngờ mặc dù năm 2023 được đánh giá là năm có hiệu quả nhất từ chi phí bỏ ra, nhưng một đồng vốn đầu tư của công ty năm này chỉ đem về 0,07 đồng doanh thu giảm 0,06 đồng so với năm 2022. Và đến năm 2024, 2025 lại tăng lên lần lượt là 0,09 lần và 0,15 lần. Điều này càng chứng tỏ chi phí có ảnh hưởng rất nhiều đến lợi ích của đầu tư, dù hiệu quả của đồng vốn bỏ ra không cao nhưng hiệu quả của chi phí cao thì nó sẽ làm gia tăng lợi nhuận biên cho công ty một lợi ích rất lớn.
2.4. Đánh giá hoạt động đầu tư tài chính của KDC Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Thành công của hoạt động đầu tư tài chính của KDC là do công ty đã đầu tư vào nhiều lĩnh vực đa dạng, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư bất động sản thì phải kể đến khả năng đánh giá nhìn nhận dự án một cách đúng đắn của công ty. KDC không chỉ tận dụng được đất đai là lợi thế sẵn có của mình và lợi thế do công ty Cổ phần Địa Ốc Kinh Đô tìm được, với các dự án khả thi với hiệu quả cao nhưng rủi ro lại cực kỳ thấp do có vị trí thuận lợi và nhu cầu thị trường thực sự đối với các sản phẩm của dự án. Thêm vào đó công ty cũng đã sử dụng chi phí hoạt động rất có hiệu quả. Định hướng đầu tư giữa ngắn hạn và dài hạn của công ty cũng tùy thuộc vào tình hình thị trường mà có sự phân phối phù hợp nhằm giảm tránh những thiệt hại và mang lại hiệu quả cao nhất. Các chiến lược mua bán – sáp nhập của công ty chủ yếu tập trung vào các ngành tương hỗ lẫn nhau trên một nền tảng tài chính ổn định. Công ty cũng không ngừng đào tạo đội ngũ cán bộ nhân sự về kỹ năng quả lý dự án để từ đó có thể thúc đẩy hoạt động các dự án một cách tốt nhất.
Bên cạnh những thành công KDC cũng còn có những điểm hạn chế. Danh mục đầu tư tài chính ngắn hạn không đa dạng, khoản tiền đầu tư ngắn hạn luôn chiếm một tỷ lệ cao trong tổng vốn đầu tư tài chính do chưa xem xét trong giai đoạn cụ thể. Công ty quá chú trọng vào đầu tư tài chính mà lơ là hoạt động chính của mình gây ảnh hưởng đến tâm lý cổ đông trong công ty.
3. Phân tích tình hình hoạt động đầu tư tài chính của VNM
3.1. Giới thiệu chung về Công ty VNM.
Công ty cổ phần sữa Việt Nam (tên giao dịch quốc tế là Vietnam Dairy Products Joint Stock Company, tên viết tắt là VINAMILK, tiên giao dịch chứng khoáng là VNM) được được thành lập năm 1976 với tên gọi là Công ty Sữa – Cà phê Miền Nam trực thuộc tổng Cục thực phẩm. Cổ phần hóa năm 2019 và hiện là công ty sản xuất sữa và các sản phẩm sữa hàng đầu tại Việt Nam, chiếm gần 39% thị phần trên cả nước. Với mạng lưới phân phối rất mạnh là 1.400 đại lý phủ đều 64/64 tỉnh thành.Các sản phẩm chính của Vinamilk là sữa bột, sữa đặc, sữa tươi, sữa chua, cafe, kem và nước ép trái cây. Vinamilk cung cấp cho thị trường danh mục các sản phẩm hương vị và quy cách bao bì có nhiều lựa chọn nhất.Vinamilk niêm yết cổ phiếu tại Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) vào cuối năm 2021, và hiện là một trong những công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất trên thị trường, chiếm 7% tổng giá trị vốn hóa thị trường.. Trước ngày 1/12/2019 Công ty là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Bộ Công Nghiệp.
Phần lớn sản phẩm của Công ty cung cấp cho thị trường dưới thương hiệu “Vinamilk”, thương hiệu này được bình chọn là một “Thương hiệu Nổi tiếng” và là một trong nhóm 100 thương hiệu mạnh nhất do Bộ Công Thương bình chọn năm 2022. Vinamilk cũng được bình chọn trong nhóm “Top 10 Hàng Việt Nam chất lượng cao” từ năm 1995 đến năm 2023.
Hiện tại Công ty tập trung các hoạt động kinh doanh vào thị trường đang tăng trưởng mạnh tại Việt Nam mà theo Euromonitor là tăng trưởng bình quân 7.85% từ năm 1997 đến 2023. Đa phần sản phẩm được sản xuất tại chính nhà máy với tổng công suất khoảng 570.406 tấn sữa mỗi năm. Công ty sở hữu một mạng lưới phân phối rộng lớn trên cả nước, đó là điều kiện thuận lợi để Vinamilk đưa sản phẩm đến số lượng lớn người tiêu dùng.
Sản phẩm Công ty chủ yếu được tiêu thụ tại thị trường Việt Nam và cũng xuất khẩu sang các thị trường nước ngoài như Úc, Campuchia, Irắc, Philipines và Mỹ. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh chính của mình Vinamilk đang tích cực tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư ra bên ngoài nhằm tối đa hóa lợi ích cho cổ đông. Lĩnh vực đầu tư đang phát triển nhất là đầu tư tài chính, bất động sản.
3.2. Kết quả kinh doanh của VNM
Trong giai đoạn vừa qua kết quả kinh doanh của công ty rất khả quan. Công ty luôn đạt tốc độ tăng trưởng các chỉ số doanh thu thuần, lợi nhuận trước thuế và lợi nhuận sau thuế trong khi hầu hết các công ty khác trên thị trường tăng trưởng âm trong năm 2024. Doanh thu thuần của công ty tăng trung bình 19,7% một năm, lợi nhuận trước thuế tăng trung bình 62,2% một năm và lợi nhuận sau thuế tăng trưởng trung bình 55,3% một năm.
Năm 2022 doanh thu thuần của công ty đạt 6.245,619 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 659,89 tỷ đồng. Mặc dù giá nguyên liệu đầu vào tăng cao như: bột, sữa, đường…, cạnh tranh bán hàng ngày càng gay gắt hơn, công ty vẫn đạt được kết quả kinh doanh rất khả quan lãi cơ bản trên một cổ phiếu đạt 4.150 đồng/ một cổ phiếu, tăng 8,7% so với năm 2021 ( năm tài chính) là 3.816 đồng/ một cổ phiếu. Cùng với việc đổi mới hoàn toàn phương thức kinh doanh thì công ty cũng đã mở rộng cơ cấu ngành nghề kinh doanh, tham gia đầu tư vào bất động sản và chuẩn bị niêm yết trên thị trường chứng khoán nước ngoài. Năm 2022 là năm Công ty có kết quả kinh doanh tốt nhất kể từ khi cổ phần hóa. Thị trường xuất khẩu chính năm 2022 của công ty vẫn là thị trường Iraq. Với tổng doanh thu xuất khẩu ở thị trường này vẫn duy trì ở mức trên 80 triệu USD. Ngoài ra thị trường xuất khẩu có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong năm này là thị trường Campuchia tăng 74% so với năm 2021 và đạt 3 triệu USD. Trong năm này lợi nhuận trước thuế của công ty cũng tăng cao là do tăng doanh thu của các nhóm có tỷ trọng lớn trong cơ cấu sản phẩm và tỷ suất lợi nhuận cao như sữa bột, sữa chua ăn, sữa chua uống, sữa tươi và sữa đặc có đường.
Sang năm 2023 là năm đánh dấu 4 năm tăng trưởng liên tục về doanh số và lợi nhuận của công ty kể từ khi cổ phần hóa vào năm 2020. Doanh thu thuần đạt 6.648,193 tỷ đồng tăng 6,4% so với năm 2022. Lợi nhuận sau thuế đạt 963,448 tỷ đồng tăng 46% so với năm 2022. Với kết quả kinh doanh tốt năm 2023, Hội đồng quản trị đã đề nghị đại hội đồng cổ đông phê duyệt nội dung chia cổ tức cho cả năm 2023 là 2900 đồng/ một cổ phiếu cho mỗi cổ phiếu mệnh giá 10000 đồng (tương đương 29% trên mệnh giá cổ phiếu). Điều này đánh dấu sự tăng trưởng mức chi trả cổ tức năm thứ 4 liên tiếp cho cổ đông: năm 2020: 15%, năm 2021: 17%, năm 2022: 19%, năm 2023: 29% làm nêu bật sự tăng trưởng bền vững của công ty.
Năm 2024 là năm khủng hoảng nghiêm trọng của nền kinh tế cộng với việc ảnh hưởng nghiêm trọng từ sữa nhiễm melamine ở Trung Quốc đã tác động đến sức mua của người tiêu dùng. Tuy nhiên Vinamilk vẫn tiếp tục vươn cao và khẳng định uy tín của mình với với tổng doanh thu tăng 25,5% so với năm 2023, đạt 102,2% so với kế hoạch, lợi nhuận trước thuế tăng 43,5% so với năm 2023 đạt 103,4% so với kế hoạch. Trong năm này hầu hết các công ty khác đều giảm doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế nhưng Vinamilk vẫn duy trì tốt tốc độ tăng trưởng của mình trong đó doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế lần lượt đạt 8.208,982 tỷ đồng và 1.248,698 tỷ đồng tăng 23,47% và 29,6% so với năm 2023. Điều này cho thấy kết quả hoạt động kinh doanh của công ty không chỉ tăng về lượng mà chất cũng rất tốt. Ngày 31/10/2024 Công ty đã nhận được quyết định chấp thuận của Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore – lần đầu tiên cấp phép niêm yết cho một doanh nghiệp Việt Nam – được phát hành mới và niêm yết 5% vốn điều lệ của Vinamilk trên sàn giao dịch của thị trường chứng khoán Singapore.
Bước sang năm 2025 nền kinh tế vẫn tiếp tục chịu sự ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng GDP cả năm đạt 5,32% thấp hơn tốc độ tăng 6.18% năm 2024 và 3 năm trước đó là trên 8%. Trong bối cảnh đầy khó khăn và thách thức đó Vinamilk vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng ấn tượng và vị trí dẫn đầu thị trường sữa của mình với doanh thu thuần đạt được là 10.613,77 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế là 2.376,067 tỷ đồng tăng lần lượt 29,3% và 90,3% so với năm 2024. Điều này càng cho thấy hoạt động của VNM là rất hiệu quả, khả năng thu lợi là rất lớn. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Biểu đồ 2.8: Một số chỉ tiêu kinh doanh của VNM năm 2022 – 2025
Nguồn vốn chủ sở hữu của công ty cũng liên tục tăng qua các năm với tốc độ tăng trưởng trung bình đạt 35,9% cho thấy khả năng tự tài chợ bằng vốn chủ sở hữu của công ty là tốt, khả năng tự chủ về tài sản cao, công ty có nền tài sản được tài chợ một cách rất vững chắc, ít bị ảnh hưởng xấu từ biến động bên ngoài.
Cùng với đó giá vốn hàng bán của công ty cũng tăng cao một mặt do công ty nâng cao năng lực sản xuất nên nguồn nguyên vật liệu tăng lên, mặt khác do ảnh hưởng nền kinh tế khủng hoảng dẫn đên lạm phát tăng vọt, lãi vay ngân hàng tăng cao và tỷ giá biến động đã gây rất nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp. Đặc biệt chỉ số giá tiêu dùng tăng cao vào năm 2024. Chỉ số giá trong tháng 12/2024 tăng 19,89% so với tháng 12/2023. Trung bình năm tăng 22,97%. Giá vốn hàng bán tăng làm chi phí tăng gây ảnh hưởng tới lợi nhuận của công ty. Song tốc độ tăng trung bình của giá vốn hàng bán là 13,14% thấp hơn so với tốc độ tăng trung bình của doanh thu thuần là 19,72% nên cũng không làm giảm nhiều lợi nhuận của công ty. Cũng do công ty là một công ty đầu ngành chiếm hầu như toàn bộ thị trường các sản phẩm nên khi giá nguyên vật liệu đầu vào sản xuất tăng thì ngay lập tức công ty có thể tăng giá sản phẩm. không chỉ thế năm 2025 khi mà giá nguyên vật liệu sữa bột trên thị trường thế giới đã giảm (khoảng 13,8% – 43%) công ty vẫn giữ giá bán làm góp phần tăng tỷ suất lợi nhuận gộp nên lợi nhuận của công ty trong năm này tăng đột biến so với năm 2024.
3.3. Hoạt động đầu tư tài chính của VNM
Với tiềm năng sẵn có của mình đó là một trong năm công ty đứng đầu thị trường về vốn hóa, tỷ lệ vốn chủ sở hữu luôn đạt mức cao trong tổng nguồn vốn đạt trung bình 78,53% trong 4 năm qua nên lượng tiền nhà rỗi của Vinamilk là lớn. Để tận dụng hết lợi ích từ dòng tiền nhàn rỗi này nhằm tối đa hóa lợi nhuận cho cổ đông VNM đã mở rộng đầu tư sang nhiều ngành nghề khác đặc biệt là đầu tư tài chính như bất động sản, đầu tư trái phiếu, đầu tư tiền gửi có kỳ hạn, tham gia vào các quỹ đầu tư chứng khoán, góp vốn liên doanh liên kết, đem lại cho công ty nhiều lợi nhuận trong những năm qua.
Khái quát chung:
- Quy mô đầu tư
Quy mô vốn đầu tư tài chính dù không có xu hướng tăng liên tục nhưng mức độ đầu tư là nhiều đối với một công ty trong ngành sản xuất. Năm 2022 mức đầu tư là 729,501 tỷ đồng thì đến năm 2023 đạt 1.153,244 tỷ đồng tăng 58,08% so với năm 2022. Sang năm 2024 nguồn đầu tư này giảm nhẹ 6.9% so với năm 2023. Nhưng tới năm 2025 lại tăng đột phá là 108,8% so với năm 2024. Chính vì vậy tốc độ tăng trung bình nguồn vốn đầu tư tài chính của công ty vẫn tăng cao là 77,32% trong giai đoạn nghiên cứu.
- Bảng2.15: Nguồn vốn đầu tư cho hoạt động đầu tư của VNM trong giai đoạn 2022 – 2025
Hoạt động đầu tư tài chính luôn chiếm một vị trí quan trọng trong hoạt động của công ty. Với mức thấp nhất cũng chiếm tới 17,98% năm 2024 và đạt mức cao nhất vào năm 2025 chiếm 35,52%. Trong giai đoạn nghiên cứu nền kinh tế có nhiều biến động trái chiều rất lớn, có lúc nền kinh tế tăng trưởng mạnh như năm 2023 nhưng cũng có năm nền kinh tế suy thoái mạnh như năm 2024 và ảnh hưởng hậu khủng hoảng tới năm 2025. Tuy nhiên công ty vẫn tiếp tục thực hiện tốt những kế hoạch đề ra một cách linh hoạt và khéo léo đảm bảo duy trì lợi nhuận cho công ty. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Hoạt động đầu tư tài chính của công ty không tập trung hết vào đầu tư dài hạn mà chủ yếu theo biến động thị trường cùng với mong muốn thu nguồn lợi nhuận nhanh chóng cho cổ đông nên đầu tư ngắn hạn cũng có lúc được đẩy lên cao vì thế một số chỉ tiêu tài chính của công ty cũng được duy trì ở mức cao và tăng dần qua các năm.
- Bảng 2.16: Một số chỉ tiêu tài chính của VNM so với công ty cùng ngành niêm yết trong giai đoạn 2022 – 2025
Nhìn vào bảng ta thấy các chỉ số sinh lời của VNM là rất khả quan. Với tỷ lệ lãi gộp trên doanh thu thuần và EBIT liên tục tăng qua các năm cho thấy mức lợi nhuận của công ty trong sản phẩm là rất lớn lợi nhuận biên ở mỗi sản phẩm là tăng lên công ty đang hoạt động ngày càng hiệu quả. Các chỉ số ROA và ROE cũng rất hiệu qủa dù năm 2023 có giảm sút là do năm này doanh thu của công ty không tăng nhiều so với năm 2022 vì nguồn cung nguyên vật liệu có biến động không ổn đinh không đảm bảo cung cho sản xuất. Bên cạnh đó năm này công ty bắt đầu đầu tư cho nhiều máy móc tài sản cố định để phục vụ sản xuất và mở rộng khả năng phân phối nên tổng tài sản tăng và vốn chủ sở hữu cũng tăng để đầu tư vào đây nên mức tăng trưởng của ROA và ROE giảm so với năm 2022 lần lượt là 0,57% và 1,96%. Sang năm 2024 hầu như hai chỉ số này của các công ty đều âm thì VNM vẫn tăng trưởng cao đạt tới 20,92% và 26,22%. Cho thấy kết quả kinh doanh của công ty là rất tốt rất khả quan, điều này có được cũng là nhờ vào uy tín thương hiệu mà Vinamilk đã ra sức xây dựng và củng cố trong suốt hơn 30 năm qua. Điều đó cũng chứng minh được năng lực lãnh đạo của ban điều hành để đưa Vinamilk lên một tầm cao mới. Năm 2025 thì hai chỉ số này càng tăng mạnh hơn nữa đạt tới 28% và 35,79% càng góp phần khẳng định hiệu quả hoạt động của Vinamilk là rất lớn, rất tốt.
Khả năng thanh toán ngắn hạn của công ty tương đối cao luôn đạt trên 2,5 lần cho thấy khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn bằng bằng tài sản ngắn hạn của công ty là rất cao. Khả năng thanh toán nhanh cũng duy trì ở mức 1,3 – 1,6 khá tốt. Tuy nhiên do cơ cấu lại hoạt động kinh doanh của mình, VNM đã chuyển đổi các khoản đầu tư tài chính và bất động sản của mình nên trong năm 2025 lượng tiền mặt của VNM còn khá nhiều chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng (2.740 tỷ đồng) và đầu tư trái phiếu làm cho tỷ suất thanh toán nhanh tăng lên 2,42. Điều này giúp cho VNM có được nguồn vốn dồi dào để có thể triển khai được các dự án trong thời gian tới mà không chịu nhiều áp lực trong việc tìm kiếm các nguồn tài trợ từ thị trương bên ngoài.
So sánh các chỉ số tài chính này của VNM so với HNM thì nhận thấy các chỉ số của VNM đều vượt xa và tốt hơn rất nhiều so với HNM. Điều này càng khẳng đinh vị trí đầu ngành của VNM vẫn luôn giữ được và vượt xa đối thủ.
- Loại hình đầu tư
Như đã nói ở trên VNM không tập trung vào một loại đầu tư nào là chủ đạo mà loại hình đầu tư VNM tham gia với mức độ đầu tư đều biến động theo như kế hoach của từng thời kỳ. Hai loại hình đầu tư dài hạn và ngắn hạn bổ xung cho nhau thay thế vị trí cho nhau trong tỷ trọng đầu tư.
- Biểu đồ 2.9: Cơ cấu nguồn vốn đầu tư tài chính VNM năm 2022 -2025
Chi tiết đầu tư tài chính của VNM:
- Đầu tư tài chính ngắn hạn
Đầu tư tài chính ngắn hạn của VNM là tập trung vào đầu tư chứng khoán ngắn hạn, tiền gửi ngắn hạn và cho các công ty liên doanh vay ngắn hạn. Ngoài ra công ty còn đâu tư vào trái phiếu ngắn hạn. Hoạt động đầu tư ngắn hạn của công ty không hoàn toàn bị coi nhẹ hơn so với đầu tư dài hạn như các công ty khác mà hoạt động này cũng được công ty theo đuổi với một mức mong chờ như đầu tư dài hạn. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Trong 3 năm từ năm 2022 đến 2024 khoản tiền đầu tư cho đầu tư tài chính ngắn hạn của công ty chủ yếu tập trung vào đầu tư chứng khoán ngắn hạn và cho các công ty liên doanh vay. Khoản tiền đầu tư chứng khoán ngắn hạn của công ty năm 2023 đạt 436,453 tỷ đồng tương ứng tăng 127,36% so với năm 2022. Và cũng trong năm này số tiền đầu tư của công ty cho loại hình này chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng vốn đầu tư tài chính ngắn hạn đạt 66,68%. Do trong năm này thị trường chứng khoán nước ta khá khởi sắc, hoạt động kinh doanh và đầu tư cổ phiếu phát triển mạnh mẽ đã đem lại không ít lợi nhuận cho các nhà đầu tư, không nằm ngoài vòng quay đó, lại là một công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất sữa và thực phẩm đồ uống nên việc hiểu rõ thị trường của công ty cũng chưa đạt đến mức cao vì vậy công ty chủ yếu tập trung cho đầu tư chứng khoán ngắn hạn vừa giảm thiểu rủi ro vừa có thể thu lợi nhanh chóng và tăng khả năng thanh khoản của khoản tiền mình đầu tư. Do tình hình của thị trường rất khả quan vào năm 2023 nên công ty đã hy vọng có thể thu được khoản lợi nhuận nhiều hơn nếu đầu tư vào chứng khoán dài hạn trong năm 2024 nên trong năm này khoản tiền đầu tư chứng khoán ngắn hạn của cônty ty giảm xuống. Và 2025 thị trường đang trong tình trạng xa sút và dần khôi phục nên nguồn tiền đầu tư chứng khoán ngắn hạn của công ty cũng giảm nhiều so với năm 2023 và quay về gần mức cân bằng như năm 2022.
- Biểu đồ 2.10: Lượng tiền đầu tư ngắn hạn của VNM năm 2022 -2025
Khoản tiền của công ty cho các công ty liên doanh vay cũng chiếm một phần lớn trong tổng nguồn vốn đầu tư tài chính ngắn hạn. Chiếm lần lượt 37,97%, 30,16% và 55,6% cho các năm 2022 – 2024. Tuy nhiên khoản đầu tư này lại không mang lại nhiêu lợi nhuận cho công ty trong những năm qua vì công ty cho công ty SAB Miller vay là chủ yếu với năm 2022 và 2024 là toàn bộ và năm 2023 là 80,926 tỷ đồng trong khi công ty không tính lãi. Sang năm 2025 khi mà SAB Miller dần đi vào hoạt động ổn định nguồn tiền tạo ra đã có thể tự trang chải và mức độ đầu tư cũng không cần nhiều như lúc đầu vì vậy mà khoản đầu tư của công ty cho liên doanh này vay không còn nữa vừa để chuẩn bị cho đầu tư vào loại hình khác có khả năng sinh lợi.
Khoản tiền gửi ngắn hạn của công ty năm 2022 là không có nhưng sang năm 2023 bắt đầu công ty quan tâm và đầu tư nhưng cũng chỉ ở con số rất khiêm tốn là 5,4 tỷ đồng. Mãi sang năm 2025 hậu khủng hoảng kinh tế của năm 2024 để hạn chế rủi ro trong đầu tư công ty đã dùng hầu như toàn bộ số tiền nhàn rỗi của mình đầu tư vào loại hình này, đạt tới 2.227,7 tỷ đồng chiếm tới 96,26% trong tổng nguồn vốn đầu tư ngắn hạn và chiếm 73,93% tổng nguồn vốn đầu tư tài chính. Loại hình này góp phần làm ổn định lợi nhuận của công ty trong thời gian kinh tế còn khó khăn, dễ dàng thu hồi khi cần thiết để đầu tư cho loại hình có khoản lợi nhuận cao hơn kịp thời khi kinh tế bắt đầu đi vào phục hồi và ổn định.
Cùng với các công ty khác theo tình hình chung của thị trường và theo quy định của nhà nước khoản dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn của công ty cũng được lập và cũng cao nhất vào năm 2024 với mức là 122,996 tỷ đồng sang năm 2025 vẫn phòng ngừa nguy cơ từ thị trường con số trích lập dự phòng vẫn ở mức cao là 86,507 tỷ đồng đã làm giảm đáng kể khoản lợi nhuận của công ty trong hai năm này. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Đầu tư tài chính dài hạn
Hoạt động đầu tư tài chính dài hạn của VNM chủ yếu tập trung vào các hoạt động đầu tư chứng khoán dài hạn, đầu tư vào các công ty liên doanh liên kết và các công ty con. Đầu tư dài hạn của VNM chỉ lớn hơn đầu tư ngắn hạn vào năm 2022 và 2024 là do nhìn từ tình hình thị trường và sự mong chờ của công ty.
Hoạt động mua bán chứng khoán dài hạn của công ty là hoạt động chiếm nhiều nguồn vốn nhất của vốn đầu tư tài chính dài hạn của công ty. Từ năm 2022 – 2024 là tăng lên nhưng đến năm 2025 thì giảm xuống so với năm 2024 nhưng vẫn cao hơn các năm trước. Năm 2022 danh mục này chỉ chiếm 26% trong tổng đầu tư tai chính ngắn hạn và chiếm 15,09% tổng đầu tư tài chính. Sang năm 2023 và 2024 thì con số này đã tăng lên là 53,98% và 77,78% trong tổng vốn đầu tư dài hạn, 23,34% và 50,67% trong tổng vốn đầu tư tài chính. Điều này cho thấy công ty ngày càng để ý và quan tâm tới khoản mục đầu tư này trong hoạt động đầu tư tài chính nói riêng và trong hoạt động của công ty thì hoạt động tài chính đang dần được xem trọng và dần trở thành một hoạt động chính trong công ty. Tuy nhiên loại cổ phiếu mà công ty đầu tư vào chủ yếu là loại cổ phiếu chưa niêm yết trên sàn điều này cho thấy sự kỳ vọng lợi nhuận của công ty rất nhiều và cũng có sự tin tưởng cao bởi khi các công ty có mã cổ phiếu mà VNM đầu tư vào làm ăn tốt lên thì VNM sẽ là nhà đầu tư thu lợi đầu tiên. Một số ít là công ty đầu tư vào các cổ phiếu đã niêm yết và các quỹ đầu tư mà đặc biệt là quỹ đầu tư chứng khoán VF1 của Công ty liên doanh Quản lý Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam (VietFund).
Danh mục đầu tư vào tiền gửi dài hạn của công ty chỉ được chú trọng năm 2022 khi mà trong thời gian này đây dường như đang là kênh đầu tư truyền thống mang lại nhiều lợi nhuận nhất trong nhiều năm qua. Con số đầu tư lên đên 170 tỷ đồng chiếm 40,21% tổng vốn đầu tư dài hạn lớn nhất trong tổng nguồn vốn này. Sang các năm sau khi mà thị trường biến đổi các loại hình đầu tư mới phát triển hơn thì loại hình đâu tư này bắt đầu bị bỏ lại chỉ còn chiêm 50 tỷ trong năm 2023 và các năm sau thì không còn nữa.
Khoản đầu tư trái phiếu của công ty nhìn chung là chiếm số lượng không nhiều tuy nhiên đặc biệt năm 2025 nó lại đặc biệt được công ty xem trọng hơn con số đầu tư chiếm tới 200 tỷ đồng vì năm này theo như ảnh hưởng từ năm 2024 thì cùng với gửi tiền ngắn hạn thì khoản đầu tư trái phiếu dài hạn là an toàn hơn cả mà vẫn có lợi nhuận tương đối.
Bên cạnh các khoản đầu tư dài hạn trên thì khoản đầu tư vào các công ty, dự án liên doanh liên kết của công ty cũng được công ty xem xét. Tuy nhiên vẫn chưa phát triển quá chuyên về đầu tư tài chính nên dường như khoản đầu tư này của công ty không lớn lắm và cũng giảm dần qua các năm khi mà năm 2022 khoản đầu tư là 131,571 tỷ đồng thì đến các năm sau giảm chỉ còn 78,189 tỷ đồng năm 2023; 23,702 tỷ đồng năm 2024 và 26,152 tỷ đồng năm 2025. Nguyên nhân thứ nhất là do các khoản đầu tư này của công ty không mang lại lợi nhuận nhiều cho công ty thậm chí còn bị lỗ khi đầu tư vào công ty liên doanh Campina khi mà công ty đầu tư vào liên doanh này tổng cộng là 31,798 tỷ đồng từ năm 2021 nhưng đến tháng 1 năm 2023 công ty đã bán lại phần vốn góp của công ty vào Campina cho bên đối tác nước ngoài với gía 18,624 tỷ đồng tương ứng với ghi nhận lỗ 13,174 tỷ đồng cho khoản đầu tư này năm 2022. Ngoài ra trong khi các công ty khác đầu tư liên doanh liên kết với mục đích đa dạng hóa ngành nghề kinh doanh thì VNM vẫn tập trung vào ngành nghề liên quan bổ trợ cho nhau nên dự án mà VNM tìm kiếm được không nhiều và những dự án này cũng không cần phải đầu tư vốn lớn.
Không nằm ngoài mục đích mở rộng thị trường cho ngành sản xuất chính của mình Công ty tích cực đẩy mạnh đầu tư vào các công ty con như công ty TNHH một thành viên bò sữa Việt Nam và Công ty Cổ phần sữa Lam Sơn. Các công ty con này vừa giúp cung cấp nguồn nguyên liệu sữa đầu vào cho công ty đảm bảo nguồn cung, giảm bớt chi phí khi phải nhập ngoại nguồn nguyên liệu và cũng giúp công ty ngày càng mở rộng mạng lưới của mình góp phần làm lớn mạnh hơn nữa thương hiệu của mình. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Đi qua việc phân tích tình hình đầu tư tài chính của VNM ta có những nhận xét đánh giá hiệu quả hoạt động đầu tư tài chính của công ty.
- Bảng 2.17: Các chỉ tiêu hoạt động đầu tư tài chính của VNM
Từ bảng ta nhận thấy đầu tư tài chính đem lại cho VNM khoản lợi nhuận tương đối cao nhưng biến động không đều. Năm 2022 là 34,251 tỷ đồng chiếm khoảng 5,16% tổng lợi nhuận của công ty. Nhưng đến năm 2023 thì con số này tăng lên gấp nhiều lần đạt 232,003 tỷ đồng chiếm khoảng 24,3% tổng lợi nhuận của công ty, cho thấy khoản lợi nhuận từ đầu tư tài chính của công ty là rất có tiến triển trong hai năm này con số tăng lên quá nhanh chứng tỏ đầu tư tài chính đang dần là nguồn thu quan trọng cho công ty. Tuy nhiên có được kết quả đó cũng do tình hình thị trường có thuận lợi. Năm 2024 kinh tế không thuận lợi nên công ty đã không thể duy trì được tiếp đà tăng trưởng lợi nhuận từ hoạt động đầu tư tài chính, năm này lợi nhuận mà hoạt động đầu tư tài chính mang lại chỉ đạt 67,189 tỷ đồng giảm 71% so với năm 2023 chiếm 4,8% trong tổng lợi nhuận của công ty. Và năm 2025 được đánh giá là năm mà lợi nhuận cao nhất từ trước đến nay thì lợi nhuận từ đầu tư tài chính cũng nằm trong tình hình đó khi đạt 255,108 tỷ đồng cao hơn năm 2023 (được đánh giá là năm nền kinh tế cực thịnh).
Bên cạnh đó chỉ tiêu hiệu quả đầu tư tài chính tính theo doanh thu và lợi nhuận của công ty đạt mức trung bình không cao ngoại trừ năm 2023 là đạt 9,97 lần và 8,97 lần cho thấy cứ một đồng chi phí bỏ ra trong năm này công ty thu về 9,97 đồng doanh thu và 8,97 đồng lợi nhuận. Các năm còn lại chỉ giao động từ 1 đến 2 lần.
Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư tài chính tăng dần trong giai đoạn 2022 – 2024, sang năm 2025 thì lại giảm do vốn đầu tư tài chính của công ty tăng quá nhiều đối với khoản tiền gửi ngắn hạn trong năm này cứ 100 đồng vốn bỏ ra thì công ty thu về 14 đồng lợi nhuận, so với năm 2022 – 2024 thì lần lượt là 10 đồng, 22 đồng và 24 đồng lợi nhuận, những chỉ số này không cao. Tỷ suất lợi nhuận/ vốn đầu tư tài chính của công ty cũng không cao năm 2022 thì cứ 100 đồng vốn bỏ ra công ty chỉ thu về 4 đồng lợi nhuận nguyên nhân do năm này chi phí tài chính của công ty tăng nhiều vì khoản lỗ trong liên doanh Campina. Năm 2023 hoạt động đầu tư tốt nên mức chi phí cũng không cao công ty vẫn thu về khoản lợi nhuận lớn và 100 đồng vốn bỏ ra công ty vẫn thu về 20 đồng lợi nhuận. Sang năm 2024 và 2025 do khoản trích lập dự phòng cao nên góp phần làm tăng chi phí mà đầu tư cho các năm này lại tăng vì hi vọng từ chiều hướng tích cực của năm 2023 vì thế với 100 đồng vốn bỏ ra công ty thu về 6 đồng lợi nhuận năm 2024 và 8 đồng lợi nhuận năm 2025.
Cùng với các chỉ tiêu hiệu quả đầu tư tài chính thì chỉ tiêu hiệu quả chung của công ty là với 1 đồng vốn bỏ ra công ty thu về năm 2022 là 2,28 đồng doanh thu năm 2023 là 1,53 đồng , năm 2024 là 1,72 đồng và năm 2025 là 1,6 đồng. Và 100 đồng vốn bỏ ra thì công ty thu về trong giai đoạn này lân lượt 24 đồng, 22 đồng, 28 đồng và 40 đồng lợi nhuận. Nhận thấy tất cả các chỉ số này đều cao hơn so với chỉ số của đầu tư tài chính điều này cho thấy hiệu quả trong hoạt động chính của công ty là cao hơn hiệu quả đầu tư tài chính vì vậy đầu tư tài chính chỉ là tận dụng nguồn tiền nhàn rỗi của công ty khi đầu tư cho hoạt động chính còn dư thừa. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
3.4. Đánh giá hoạt động đầu tư tài chính của Công ty Cổ phần VNM
Hoạt động đầu tư tài chính của công ty dù không chú trọng chuyên sâu nhưng ở giai đoạn đầu và hình thức đầu tư linh động đã giúp đem lại cho công ty những khoản lợi nhuận từ nguồn tiền nhàn rỗi trong sản xuất kinh doanh, góp phần nâng cao nguồn lợi cho công ty nói chung và các cổ đông nói riêng. Hoạt động đầu tư của công ty không chú trọng hoàn toàn vào một hướng đầu tư nào mà dựa vào quan sát thị trường công ty có những hình thức đầu tư rất nhạy bén với từng giai đoạn vừa đem lại lợi nhuận, vốn đầu tư lại linh hoạt thanh khoản nhanh. Mặc dù mở rộng hoạt động, kinh doanh của mình góp phần nhanh chóng trở thành tập đoàn đa ngành nhưng công ty cũng đang thực hiện việc mở rộng một cách dần dần không đột ngột chính vì thế giúp công ty không quá bỡ ngỡ khi mới bước chân vào một lĩnh vực mới. Bên cạnh đó công ty vẫn đặt hoạt động sản xuất chính của mình lên hàng đầu vẫn xem trọng nó chính vì thế vẫn tạo được niềm tin cho các cổ đông.
Hoạt động đẩu tư tài chính của công ty không hoàn toàn là sự thành công mà còn có những mặt hạn chế của nó. Với định hướng đầu tư của mình dù có thể an toàn cho công ty khi mới chân ướt chân giáo bước vào lĩnh vực này trong khi trong ngành đã có nhiều ông lớn đang hoạt động rất tốt trong nhiều năm qua nhưng lại mang lại lợi nhuận không cao, công ty đầu tư nhưng không tìm hiểu kỹ nên trong lĩnh vực đầu tư vào các liên doanh liên kết hầu như không mang lại lợi nhuận cho công ty thậm chí còn phải chịu lỗ. Các khoản dự phòng đầu tư tài chính cũng làm giảm lợi nhuận chung của công ty.
4. Đánh giá hoạt động đầu tư tài chính tại các Công ty sản xuất của Việt Nam Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
4.1. Thành công
So với giai đoạn trước năm 2021 thì hoạt động đầu tư tài chính đã sôi động hơn.Các công ty huy động vốn từ các cổ đông các công ty liên kết để đầu tư tài chính.
Trong giai đoạn này đã không còn xảy ra tình trạng thiếu vốn cho hoạt động sản xuất chính của công ty nữa mà thậm chí nguồn vốn nhàn rỗi của công ty cũng bắt đầu tăng lên nên công ty có thể dành nguồn vốn này cho hoạt động đầu tư tài chính.
Nhờ hoạt động đầu tư tài chính mà nguồn vốn trên thị trường được tận dụng một cách triệt để, tạo ra lợi nhuận cho các công ty nói riêng và cả nền kinh tế nói chung. Hoạt động đầu tư tài chính vào các loại trái phiếu chính phủ đã giúp chính phủ giải quyết được tình trạng thiếu hụt vốn cho các dự án phát triển của toàn đất nước. Hoạt động đầu tư tài chính vào các công ty khác giúp công ty đầu tư giải quyết được hướng đầu tư cho dòng tiền nhàn rỗi, không để tiền chết mà luôn tạo ra lợi nhuận, đối với những công ty nhận đầu tư thì giải quyết được tình trạng thiếu vốn cho hoạt động của mình. Nhờ đó mà kéo theo sự phát triển của cả nền kinh tế.
Nhận thức của các công ty khác với thời kỳ trước, hiện nay đã rất năng động, nhạy bén, phát triển, mở rộng các hoạt động đầu tư tài chính trên nhiều phương diện cả quy mô, chất lượng và loại hình. Điều này góp phần tạo cho thị trường tiền tệ trong nước trở nên sôi động và trưởng thành hơn.
Ngồn vốn đầu tư tài chính của các công ty đã mở rộng ra ngoài phạm vi quốc gia điều này giúp củng cố hơn nữa vị thế của các công ty ngoài lãnh thổ đất nước, tìm kiếm được nguồn lợi nhuận phong phú đa dạng hơn, nhiều hơn. Và đặc biệt mang về nguồn thu cho quốc gia.
Nhiều công ty đã chú trọng hơn tới hoạt động đầu tư tài chính và để góp phần tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư của mình công ty đã lập các phòng ban chuyên phân tích đánh giá và đưa ra chiến lược cho công ty trong hoạt động đầu tư tài chính. Một số công ty lớn và tập đoàn thì thành lập hẳn các công ty con.
4.2. Hạn chế
Bên cạnh những thành công đã và đang đạt được thì đầu tư tài chính của các công ty cũng đang vấp phải những mặt hạn chế. Chạy theo thị trường dồn tiền vào hoạt động đầu tư tài chính lơ là hoạt động sản xuất kinh doanh chính của mình đang làm cho nhiều công ty phải gánh chịu những khoản lỗ. Đầu tư tài chính năm 2024 dơi vào tình trạng đen tối nhiều doanh nghiệp như REE, KDC, SAM lợi nhuận âm dù tổng doanh thu của công ty vẫn tăng so với năm 2023. Hoạt động chính bị lơ là bỏ quên khiến công ty đang dần đánh mất đi lợi thế cạnh tranh của mình. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Hoạt động đầu tư tài chính của các công ty quá dàn trài, danh mục đầu tư phong phú trong khi nguồn vốn có hạn, không chuyên môn, còn non nớt trong ngành chính vì thế không thể tập trung được sức lực và trí tuệ để tìm được cách đầu tư đúng đắn.
Danh mục đầu tư chưa thực sự hợp lý, chưa đa dạng hóa đầu tư một cách toàn diện, vẫn còn chú trọng đến những kênh đầu tư đem lại lợi nhuận ít, chưa thực sự đầu tư vào những kênh có lợi nhuận cao như cho vay và đầu tư ủy thác.
Hoạt động phân tích dự báo đầu tư thì còn quá non nớt cùng với sự phát triển của đầu tư của công ty, thậm chí hoạt động này còn không được xây dựng thành một bộ phận chuyên nghiệp chính vì thế mà việc đầu tư chưa thực sự có khoa học phân lớn là cảm tính chạy theo số đông nên điều này càng dễ gặp rủi ro và khi sụp đổ thì sẽ ảnh hưởng mạnh đến cả thị trường thậm chí sụp đổ cả thị trường.
4.3. Nguyên nhân
Nguyên nhân ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động đầu tư tài chính ở công ty có thể chia thành hai loại nguyên nhân là : nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan.
- Nguyên nhân khách quan
Công tác kế toán, kiểm toán ở Việt Nam còn yếu, các quy định trong việc quy định công bố thông tin còn chưa chặt chẽ nên độ chính xác trong các thông tin công bố chưa cao, gây khó khăn cho đánh giá cổ phiếu của các nhà đầu tư.
Thị trường chứng khoán Việt Nam có nhiều biến động. Giai đoạn từ cuối tháng 4 năm 2022 đến tháng 3 năm 2023 chỉ số Vn – index của cả hai sàn Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cũng như giá cổ phiếu trên thị trường OTC đều tăng mạnh với đỉnh điểm HaSTC – index đạt 459,36 điểm tăng 90% so với cuối năm 2022 và HoSTC – index (VN – index) đạt 1170,67 điểm tăng 56%.
- Biểu đồ 2.11: Thay đổi giá chứng khoán Vn – index và HNX – index giai đoạn 2022 – 4/2026
Giai đoạn điều chỉnh bắt đầu từ giữa tháng 3 năm 2023. Do giá các cổ phiếu đã trở nên quá cao và các biện pháp kiềm chế tăng nóng của thị trường như kiểm soát nguồn vốn, thông tin về việc thuế đánh vào lợi nhuận đầu tư. Trong giai đoạn này, chỉ số chứng khoán của cả hai sàn giao dịch tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh và ngay cả trên thị trường OTC đều giảm mạnh vào cuối tháng 3 đầu tháng 4, sau đó giao động quanh mức 1000 điểm của Vn – index và 300 điểm của HaSTC – index. Tổng giá trị vốn hóa của thị trường vào khoảng 13 tỷ USD, giảm 23% so với quý I/2023. Nguyên nhân chính dẫn đến thị trường điều chỉnh trong giai đoạn này là:
Chỉ thị 03/2023/CT – NHNN về việc khống chế dư nợ tín dụng cho vay cầm cố chứng khoán ở mức 3% tổng mức dư nợ tín dụng Ngân hàng.
- Có hơn 90% các doanh nghiệp niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán phát hành thêm cổ phiếu
Những thông tin bất lợi như tỷ lệ lạm phát trong nước cao, giá vàng tăng cao và biến động mạnh, thị trường chứng khoán thế giới sụt giảm, đánh thuế thu nhập đối với những người đầu tư chứng khoán (20%) đều tác động đên tâm lý nhà đầu tư.
Sau tháng 10 năm 2023 thị trường chứng khoán lại tiếp tục sụt giảm nghiêm trọng sau giai đoạn tăng điểm trở lại giữa năm 2023. Nguyên nhân là do các ngân hàng thắt chặt cho vay tiền mua cổ phiếu, lượng cổ phiếu mới tung ra thị trường quá nhiều trước đó, đặc biệt là chứng khoán cầm cố, và do ảnh hưởng suy giảm kinh tế thế giới năm 2024. Một số chuyên gia lại cho rằng, việc thị trường rơi tự do như hiện nay có một phần nguyên nhân từ việc NHNN rút 20.000 tỷ đồng ra khỏi hệ thống tài chính thông qua việc phát hành tín phiếu bắt buộc cho các Ngân hàng Thương mại Cổ phần. Chỉ số cả hai sàn liên tục lập đáy mới kỷ lục vào cuối tháng 2 Vn – index đạt 242,53 điểm và HNX – index dạt 80,26 điểm. Sau đó cuối quý I trước những tín hiệu tích cực của nền kinh tế thế giới cũng như những nỗ lực phục hồi nền kinh tế của Việt Nam (ban hành gói kích cầu trị giá 8 tỷ USD, nới lỏng chính sách tiền tệ thông qua điều chỉnh giảm lãi suất cơ bản) Và tình hình nền kinh tế đang trên đà khôi phục giúp cho thị trường chứng khoán lại tăng trưởng nhẹ trong năm này và đầu năm 2026. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
- Thị trường bất động sản sụt giảm và tăng trưởng không chắc chắn
Năm 2022 thị trường bất động sản dường như vẫn đóng băng vì giá vàng liên tục leo thang trong khi việc thanh toán mua nhà của người dân đều tính bằng vàng làm cho người mua và nhà đầu tư có phần chùn bước.
Năm 2023 sau khi chúng ta ra nhập WTO thì dòng chảy của vốn đầu tư từ các tập đoàn nước ngoài (FDI) đã “cuồn cuộn chảy vào” thị trường Bất động sản Đơn cử như tại thị trường BĐS tại TP.HCM. Số liệu thống kê cuối năm 2023 cho thấy, thị trường BĐS chiếm đến 50% vốn đầu tư nước ngoài, cả về số dự án lẫn tổng vốn đầu tư. Cụ thể, năm 2023, đã có 24 dự án đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực BĐS, với tổng vốn đầu tư hơn 1.530 triệu USD, gấp gần 2 lần tổng vốn đầu tư từ năm 2016 đến năm 2022 cộng lại. Con số này tiếp tục tăng lên sang năm 2024, khi có 45 dự án đầu tư vào lĩnh vực BĐS với tổng vốn đầu tư lên gần 3 tỷ USD. Thêm vào đó là sự sụt giảm của thị trường chứng khoán sau khi đạt đỉnh vào tháng 3/ 2023 đã khiến nhà đầu tư quay sang đầu tư vào bất động sản, mức giá các bất động sản ngày càng cao. Không chỉ trong giới đầu tư, đầu cơ kinh doanh bất động sản, mà tất cả các cơ quan cung cấp tài chính như quỹ đầu tư, ngân hàng thương mại và các doanh nghiệp đầu tư vốn cổ phần. Quý I/2023 ghi nhận mức cầu bất động sản tăng vọt của những nhà đầu tư thắng lợi trên hoạt động chứng khoán. Gía nhà đất trong quý II/ 2023 tăng chóng mặt tác động đến tâm lý thể hiện rõ trong hành vi vội vã tham ra thị trường bất động sản. Những người có nhu cầu sử dụng thực sự cố gắng tìm và sở hữu một món bất động sản phù hợp với nguyện vọng và tài chính trước khi giá leo thang. Một nhóm khác, chiếm từ 50 – 60% người mua bất động sản nhanh chân thực hiện các giao dich đầu cơ để chờ giá lên. Cũng chính hiện tượng này khi mà nhiều công ty lớn cũng chuyển vốn đầu tư sang bất động sản đã gây nên cơn sốt ảo và tiềm ẩn nhiều rủi ro thị trường. Sang quý III thì giá bất động sản bắt đầu sụt giảm và bình ổn hơn so với quý II.
Năm 2024 kinh tế khủng hoảng, chỉ số giá tiêu dùng tăng mạnh ước tính trên 20% so với năm 2023 trong khi đó chi phí xây dựng lại tăng tới 15% đã làm một số dự án không đúng tiến độ và hoạt động bất động sản chững lại, giá đất giảm.
Năm 2025 nền kinh tế bắt đầu di vào giai đoạn hồi phục, lạm phát được kiềm chế, chỉ số giá tiêu dùng giảm so với cùng kỳ năm 2024.
- Biểu đồ 2.12: Tăng trưởng CPI của Việt Nam năm 2025 so với 2024
Chỉ tiêu kiểm soát lạm phát dưới 2 con số của chính phủ hoàn thành khá ấn tượng với mức tăng 6,88%. Bên cạnh đó tổng vốn FDI đầu tư vào thị trường bất động sản đạt khoảng 5,67 tỷ USD đứng thứ hai trọng hạng mục đầu tư vào Việt Nam nên góp phần làm cho thị trường bất động sản tăng trưởng tốt hơn.
Các chính sách mới để kiểm soát thị trường tài chính tiền tệ còn nhiều bất ổn. Trước những dấu hiệu gia tăng lạm phát cuối năm 2023, ngay từ đầu năm 2024 NHNN đã theo đuổi chính sách tiền tệ thắt chặt. Những động thái đầu tiên như quy định tỷ lệ dư nợ cho vay, chiết khấu giấy tờ có giá để đầu tư và kinh doanh chứng khoán không vượt quá 20% vốn điều lệ của tổ chức tín dụng, tăng lãi suất cơ bản lên mức 8,75% (+ 0,5%) và phát hành 20.300 tỷ đồng tín phiếu bắt buộc. Những liệu pháp này đã gây cú sốc với nền kinh tế. Canh đó sự sụp đổ của nhiều ngân hàng trên thế giới sau cuộc khủng hoảng như Bear Stearns, một ngân hàng danh tiếng cũng đã ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường tín dụng Việt Nam. Trước tiên là khan hiếm tín dụng. Dù NHNN có “bơm” trở lại lưu thông 33.000 tỷ đồng ngay trong tháng 3/2024, nhưng trong quá trình tái cơ cấu lại các khoản tín dụng và đáp ứng yêu cầu tham ra mua tín phiếu bắt buộc. Thêm vào đó lạm phát gia tăng cũng đẩy mặt bằng lãi suất lên cao theo nguyên lý “lãi suất dương”. Liên tiếp trong tháng 5,tháng 6 năm 2024 lãi suất cơ bản được nâng lên 12% rồi 14%. Với biên độ giao động cho phép là 150% có thời điểm lãi suất huy động vượt trên 20%/ năm. Tăng trưởng tín dụng sau khi tăng cao 54% năm 2023 đã giảm xuống còn 24% trong năm 2024. Để kích thích nền kinh tế phát triển trở lại NHNN cùng với những gói kích thích hỗ trợ lãi suất ngắn hạn 4% và những biện pháp điều hành lãi suất thấp trong suốt 10 tháng đầu năm 2025. Do chính sách của ngân hàng trung ương khống chế lãi suất cho vay bằng lãi suất cơ bản thì việc áp dụng tăng lãi suất huy động để đáp ứng nhu cầu vay vốn của xã hội là điều dễ hiểu. Đến cuối năm 2025 lãi suất huy động của các ngân hàng mới bắt đầu tăng lên, việc tăng lãi suất cơ bản lên 8% vào đầu tháng 12/2025 đã làm giảm áp lực huy động vốn cho ngân hàng.
- Nguyên nhân chủ quan Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
Trong giai đoạn này nhiều công ty sản xuất kinh doanh đều xác định mục tiêu cho mình là trở thành những tập đoàn đa ngành nghề, do vậy trong một thời gian ngắn các doanh nghiệp đã mạnh dạn chuyển hướng đầu tư vào những lĩnh vực mới, như bất động sản, đầu tư tài chính, thương mại dịch vụ, trong khi năng lực có hạn nguồn lực chưa được chuẩn bị tốt.
Hệ thống quy trình, số liệu chưa được chuẩn hóa, chưa có sự gắn kết giữa các bộ phận tham ra đầu tư. Việc khớp số liệu giữa các ngành bộ phận trong công ty còn khó khăn do chưa quen với những số liệu mới, chưa cập nhập được quy chế đầu tư mới.
Cũng mới tham ra và không chuyên nên việc cập nhật tình hình thị trường, phân tích đánh giá biến động của thị trường còn chưa có tổ chức nên khó quản lý tốt danh mục đầu tư, hiệu quả đầu tư chưa cao.
Mặc dù có mở rộng hoạt động đầu tư nhưng chưa chủ động tìm kiếm hướng đầu tư mà chủ yếu vẫn tìm đến những kênh đầu tư chuyền thống để giảm bớt rủi ro nhưng lợi nhuận lại không cao.
Quy trình nghiệp vụ đầu tư chưa thực hiện theo chuẩn nào nên hoạt động thiếu nhanh nhạy, không kịp phản ứng với sự thay đổi của thị trường.
- Kết luận chương II
Chương II đã phân tích đánh giá thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất điển hình như (REE, KDC, VNM) nói riêng và các công ty sản xuất nói chung tại thị trường nước ta. Trong chương này chúng ta đã nhìn thấy kết quả đạt được to lớn cũng như những vấn đề cần phải giải quyết trong từng khâu từng mảng đầu tư nói riêng cũng như toàn bộ hoạt động đầu tư tài chính nói chung. Trên cơ sở đó ta sẽ có thể đưa ra những giải pháp cụ thể, phù hợp khắc phục những vấn đề còn tồn đọng trong hoạt động đầu tư tài chính tại các công ty sản xuất ở nước ta để góp phần nâng hơn nữa hiệu quả cuả hoạt động này cũng như hoạt động chung của công ty. Những giải pháp này sẽ được đề cập ở chương III của khóa luận. Khóa luận: Thực trạng đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:
===>>> Khóa luận: Giải pháp đầu tư tài chính tại một số công ty sản xuất
